Rasy świń: porównanie użytkowości rozpłodowej, tucznej i rzeźnej
Spis treści
W Polsce w fermowym chowie najczęściej utrzymywane są rasy Wielka Biała Polska (WBP) i Polska Biała Zwisłoucha (PBZ). Porównanie użytkowości rozpłodowej, tucznej i rzeźnej świń pozwoli ustalić celowość tego wyboru.
Polska Biała Zwisłoucha posiada wspaniały instynkt macierzyński, a porody zazwyczaj przebiegają prawidłowo.
Knurki rasy WBP charakteryzują się najwyższymi dziennymi przyrostami i dość cienką warstwę słoniny. Zawartość mięsa w tuszy, jak na rasę typowo mateczną (w hodowli kładzie się głównie nacisk na użytkowość rozrodczą), również kształtuje się na bardzo dobrym poziomie. Polskie Białe Zwisłouche mają natomiast odrobinę lepsze parametry rozrodu. Nie zmienia to faktu, że jednocześnie PBZ i WBP mają świetne predyspozycje genetyczne do użytkowania rozrodczego i wykorzystania ich w krzyżowaniach poprawiających cechy mateczne innych ras.
Liczba prawidłowo rozwiniętych sutków wpływa bezpośrednio na liczbę odchowanych prosiąt.
Najgorsze parametry tuczne, rzeźne i rozrodu cechują rasę Puławską. Świnie tej rasy są bowiem objęte programem ochrony zasobów genetycznych. Pochodzą od prymitywnych ras świń, wyhodowanych na terenie Polski. Jednak gorsze wskaźniki użytkowości nie oznaczają, że świnia ta nie posiada żadnych zalet. Wręcz przeciwnie, walory smakowe i jakość mięsa są znacznie lepsze niż PBZ czy WBP, ta rasa świń jest w dodatku znakomicie przystosowana do polskich warunków klimatycznych, w związku z czym jest bardziej odporna i charakteryzuje się znakomitą zdrowotnością i długowiecznością. Świetnie nadaje się również do chowu ekstensywnego, z dostępem do wybiegów, dla gospodarzy np. chcących wytwarzać wędliny długo dojrzewające.
W Polsce bardzo często wykorzystuje się do krzyżowań rasy Duroc i Pietrain, obie z nich są typowo ojcowskimi rasami, o dobrych wskaźnikach tucznych i rzeźnych.
Mieszańce międzyrasowe nie powinny być poddawane dalszemu procesowi rozrodu.
Świnie Pietrain charakteryzuje znakomita mięsność, nazywana jest rasą „czteroszynkową”. Ma wysoki udział wyrębów w tuszy i najcieńszą słoninę. Pietrain mają jednak jedną wadę – są dosyć delikatne, wymagają dobrych warunków utrzymania i wysokiej zawartości białka w paszy, aby osiągać wysokie przyrosty.
Bardzo dobre efekty odnosi krzyżowanie międzyrasowe świń, szczególnie w przypadku osiągnięcia dobrych cech użytkowości dotyczących tuczu ras ojcowskich. Krzyżówka rasy Hampshire i Duroc daje mieszańca o najwyższych dziennych przyrostach masy ciała.
Wysokie przyrosty dzienne nie zależą tylko od genetyki, ale również od prawidłowych warunków utrzymania, żywienia, dobrostanu oraz jakości odchowu.
Hodowcy często zapominają, że potomstwo pochodzące z krzyżowań międzyrasowych nadaje się tylko do tuczu, ale nie do dalszej reprodukcji. Należy pamiętać, że efekt wybujałości mieszańców nie podlega dalszemu dziedziczeniu. Co oznacza, że jeśli otrzymane potomstwo po krzyżowaniu międzyrasowym posiada bardzo dobre cechy użytkowości tucznej – np. cienką słoninę, czy użytkowości rozrodczej – np. ma dużo prawidłowo funkcjonujących sutków, może nie przekazać tej cechy na swoje potomstwo.
W Polsce w chowie fermowym dominują rasy PBZ i WBP, ponieważ według ocenianych stad świń mają jedne z najlepszych wskaźników rozpłodowych. Bardzo dobrym rozwiązaniem dla poprawy użytkowości tucznej i rzeźnej będzie również zastosowanie krzyżowania międzyrasowego, z wykorzystaniem rasy Duroc lub Pietrain.
Pamiętajmy jednak, że rozród to nie wszystko. Aby ujawnił się cudowny świński genotyp, musimy przede wszystkim zadbać o prawidłowe warunki utrzymania oraz zbilansowane żywienie.
Porównanie użytkowości rozpłodowej, tucznej i rzeźnej świń. Na podstawie www.polsus.pl/hodowla/rasy.
Pogłowie trzody chlewnej w Polsce w 2025 roku
ARiMR potwierdziła, że 1 lipca 2025 roku w Polsce utrzymywano 9 186 543 świnie. Choć liczba świń spadła minimalnie, to wyniosła zaledwie 0,25 % względem stycznia. Jednakże liczba stad zmniejszyła się o 2 707 jednostek w pół roku. Dlatego obecnie funkcjonuje jedynie 45 164 stad trzody chlewnej. W związku z tym coraz większe znaczenie mają duże, zintensyfikowane gospodarstwa.
Plenność loch WBP i PBZ w 2025 roku
W 2025 roku lochy ras WBP i PBZ odchowywały średnio 18–21 prosiąt rocznie. Choć wartości te bywają niższe w chowie masowym, nadal zapewniają opłacalność. Dlatego rasy te dominują w produkcji towarowej w Polsce. Ponieważ hodowcy skupiają się na plenności i zdrowotności, wybierają sprawdzone linie. W związku z tym lochy WBP i PBZ pozostają najczęściej wybieranymi w chowie fermowym.
Dopłaty do ras zachowawczych świń w 2025 roku
Dopłaty do ras zachowawczych sięgają 1 335 zł za sztukę. Puławska, złotnicka biała i pstra objęte są krajowym programem ochrony. Aby otrzymać wsparcie, trzeba utrzymywać minimum 8 lub 10 loch. Ponieważ rasa puławska wykazuje odporność i stabilność, notuje wzrost pogłowia. W związku z tym hodowcy chętniej inwestują w rasy tradycyjne.
Obserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!
Dodaj AgroFakt.pl jako preferowane źródło w Google
Częściej w Top Stories. Wystarczy 1 klik i zatwierdzenie w Google.
Bądź na bieżąco z informacjami z rynku rolnego
