Struktura uprawy rzepaku w Polsce

Download PDF

Struktura uprawy rzepaku ozimego ma ogromne znaczenie w Unii Europejskiej, w tym również w Polsce. Oprócz produkcji na cele konsumpcyjne, przemysłowe i energetyczne, rzepak jest także cenną rośliną w płodozmianie, która korzystnie wpływa na stan środowiska glebowego.

Rzepak pozostawia po sobie bardzo dobre stanowisko dla uprawianych po nim roślin, stanowiąc bardzo dobry przedplon m.in. dla zbóż ozimych. Struktura uprawy rzepaku w Polsce uzależniona jest m.in. od warunków klimatycznych i glebowych występujących w konkretnym rejonie.

Struktura uprawy rzepaku

Rzepak w fazie kwitnienia

fot. Daniel Biernat

Warunki klimatyczne czynnikiem wpływającym na strukturę uprawy rzepaku

Rzepak najlepiej rośnie w rejonach o dużej wilgotności względnej powietrza i równomiernych opadach atmosferycznych w przedziale od 600 do 700 mm rocznie.

Ważne jest, aby średnia roczna temperatura powietrza utrzymywała się powyżej 7,5°C.

Dzięki głębokiemu systemowi korzeniowemu rzepak jest w stanie przetrwać krótkotrwałe niedobory wody, jednak wykazuje się wrażliwością na długotrwałe susze. Odpowiednio rozwinięte i dobrze zahartowane rośliny przy utrzymującej się ok. 10 cm pokrywie śnieżnej są w stanie przetrzymać spadki temperatur do nawet -22°C. Do czynników mających niekorzystny wpływ na przezimowanie rzepaku zaliczyć można przede wszystkim utrzymujące się niskie temperatury bez pokrywy śnieżnej. Z kolei wiosną i latem groźne dla rzepaku mogą okazać się wiosenne przymrozki, wymakanie roślin, burze gradowe oraz silny wiatr.


Rzepak ozimy RGT Jakuzzi dostępny w portfolio firmy Agro Technika (przejdź do zakupu RGT Jakuzzi). Nasiona dostępne są z w różnych zaprawach: CRUISER OSR 322 FS, SCENIC GOLD lub SCENIC GOLD + BUTEO START.


Warunki glebowe 

Rzepak ozimy najlepiej radzi sobie na glebach żyznych, głębokich i przepuszczalnych, które są zasobne w próchnicę oraz wapń. O rozmieszczeniu uprawy rzepaku decyduje więc rodzaj gleby. Rzepak najlepiej plonuje na glebach kompleksu pszennego bardzo dobrego i dobrego oraz żytniego bardzo dobrego. Odpowiednie są dla niego gleby utrzymane w wysokiej kulturze rolnej o pH w granicach od 6,0 do 7,0 przynajmniej średnio zasobne w potas, fosfor oraz magnez. Nie zaleca się uprawy rzepaku na stanowiskach piaszczystych, suchych, podmokłych oraz zakwaszonych.

Rzepak nie radzi sobie również na glebach torfowych. Rzepak ozimy nie jest również rośliną, którą można zagospodarować odłogi. Przy wyborze pola przeznaczonego pod uprawę rzepaku warto zwrócić również uwagę na ukształtowanie terenu. Wzniesienia, które wystawione są na działanie mroźnych i wysuszających wiatrów bez okrywy śnieżnej są gorszym stanowiskiem w porównaniu do pól o łagodnym spadku.

Struktura uprawy rzepaku w Polsce

Według danych opublikowanych przez GUS udział powierzchni uprawy rzepaku oraz rzepiku ogółem, czyli rozmieszczenie upraw rzepaku w powierzchni zasiewów dla poszczególnych województw w 2019 roku nie było równomierne. Najwięcej rzepaku i rzepiku uprawiano w województwie dolnośląskim i lubelskim (13,1-13,8% powierzchni zasiewów). Nieco mniejszy (9,6-9,1%) areał upraw rzepaku i rzepiku zanotowany został w województwie wielkopolskim, kujawsko-pomorskim oraz pomorskim. W województwie warmińsko-mazurskim, zachodniopomorskim, opolskim oraz mazowieckim zanotowano areał 8,6-5,2% powierzchni. Poniżej 5% (3,2-2%) powierzchni zasiewów rzepak i rzepik stanowiły w województwie łódzkim, podkarpackim, lubuskim i śląskim. Z kolei w województwie podlaskim, małopolskim i świętokrzyskim udział rzepaku i rzepiku był najmniejszy i wyniósł zaledwie 1,7-1,2%. 

Rozmieszczenie upraw rzepaku

Ochrona plantacji rzepaku

Według danych GUS z 2019 roku całkowita powierzchnia uprawy dla rzepaku i rzepiku ogółem w powierzchni zasiewów dla całego kraju wyniosła 8,0%, czyli wzrosła nieznacznie od poprzedniego roku. W porównaniu z 2018 rokiem spadek powierzchni uprawy rzepaku oraz rzepiku w powierzchni zasiewów dla poszczególnych województw zanotowany został w województwie dolnośląskim, lubuskim, opolskim, podkarpackim, podlaskim, śląskim, świętokrzyskim, wielkopolski oraz zachodniopomorskim. Wzrost natomiast zanotowano w województwie lubelskim, kujawsko-pomorskim, warmińsko-mazurskim, pomorskim, mazowieckim, łódzkim, a także małopolskim

Nie rezygnujmy z rzepaku

Rzepak jest cenną rośliną w płodozmianie. Uwzględnienie go w siewach pozytywnie wpływa na jakość gleby na obsianym stanowisku. Dobierając odmianę rzepaku warto uwzględnić takie, które wykazują wysoką zdolność do adaptacji w różnych warunkach klimatyczno-glebowych. Nie mniej istotne z punktu widzenia portfela plantatora jest też oczywiście plonowanie. Dlatego warto przyjrzeć się odmianie RGT Jakuzzi, która bardzo dobrze plonuje również na stanowiskach słabszych. W 2019 roku uzyskała wynik plonowania na poziomie 104% wzorca i wyniósł 40,4 dt/ha. Odporność na wirus żółtaczki rzepy TuYV i podwyższona odporność na suchą zgniliznę kapustnych Phoma idzie tu w parze z wysokim potencjałem plonowania. Więcej o tej odmianie dowiesz się tu.

Rzepak ozimy RGT Jakuzzi dostępny w portfolio firmy Agro Technika (przejdź do zakupu RGT Jakuzzi). Nasiona dostępne są z w różnych zaprawach: CRUISER OSR 322 FS, SCENIC GOLD lub SCENIC GOLD + BUTEO START.

Czy artykuł był przydatny?

Kliknij na gwiazdkę, by zagłosować

Ocena 3.5 / 5. Liczba głosów 8

Na razie brak głosów. Możesz być pierwszy!

Artykuł zawiera lokowanie produktu i ma charakter promocyjny.

Dodaj komentarz

avatar
  Subskrybuj  
Powiadom o