Struktura uprawy rzepaku w Polsce

Uprawa rzepaku ozimego ma ogromne znaczenie w Unii Europejskiej, w tym również w Polsce. Oprócz produkcji na cele konsumpcyjne, przemysłowe i energetyczne, rzepak jest także cenną rośliną w płodozmianie, która korzystnie wpływa na stan środowiska glebowego.

Rzepak pozostawia po sobie bardzo dobre stanowisko dla uprawianych po nim roślin, stanowiąc bardzo dobry przedplon m.in. dla zbóż ozimych. Rozmieszczenie upraw rzepaku w Polsce uzależnione jest m.in. od warunków klimatycznych i glebowych występujących w konkretnym rejonie.

rzepak w fazie kwitnienia

fot. Daniel Biernat

Rzepak w fazie kwitnienia

Warunki klimatyczne czynnikiem wpływającym na strukturę uprawy rzepaku

Rzepak najlepiej rośnie w rejonach o dużej wilgotności względnej powietrza i równomiernych opadach atmosferycznych w przedziale od 600 do 700 mm rocznie.

Ważne jest, aby średnia roczna temperatura powietrza utrzymywała się powyżej 7,5°C.

Dzięki głębokiemu systemowi korzeniowemu rzepak jest w stanie przetrwać krótkotrwałe niedobory wody, jednak wykazuje się wrażliwością na długotrwałe susze. Odpowiednio rozwinięte i dobrze zahartowane rośliny przy utrzymującej się ok. 10 cm pokrywie śnieżnej są w stanie przetrzymać spadki temperatur do nawet -22°C. Do czynników mających niekorzystny wpływ na przezimowanie rzepaku zaliczyć można przede wszystkim utrzymujące się niskie temperatury bez pokrywy śnieżnej. Z kolei wiosną i latem groźne dla rzepaku mogą okazać się wiosenne przymrozki, wymakanie roślin, burze gradowe oraz silny wiatr.

Uprawa rzepaku w Polsce – warunki glebowe

fot. Jacek Skowroński

Rzepakowe pole

Rzepak ozimy najlepiej radzi sobie na glebach żyznych, głębokich i przepuszczalnych, które są zasobne w próchnicę oraz wapń. O rozmieszczeniu uprawy rzepaku decyduje więc rodzaj gleby. Rzepak najlepiej plonuje na glebach kompleksu pszennego bardzo dobrego i dobrego oraz żytniego bardzo dobrego. Odpowiednie są dla niego gleby utrzymane w wysokiej kulturze rolnej o pH w granicach od 6,0 do 7,0 przynajmniej średnio zasobne w potas, fosfor oraz magnez. Nie zaleca się uprawy rzepaku na stanowiskach piaszczystych, suchych, podmokłych oraz zakwaszonych. Rzepak nie radzi sobie również na glebach torfowych. Rzepak ozimy nie jest również rośliną, którą można zagospodarować odłogi. Przy wyborze pola przeznaczonego pod uprawę rzepaku warto zwrócić również uwagę na ukształtowanie terenu. Wzniesienia, które wystawione są na działanie mroźnych i wysuszających wiatrów bez okrywy śnieżnej są gorszym stanowiskiem w porównaniu do pól o łagodnym spadku.

Struktura uprawy rzepaku w PolsceRozmieszczenie upraw rzepaku mapa

Według danych opublikowanych przez GUS udział powierzchni uprawy rzepaku oraz rzepiku ogółem, czyli rozmieszczenie upraw rzepaku w powierzchni zasiewów dla poszczególnych województw w 2018 roku nie było równomierne. Najwięcej rzepaku i rzepiku uprawiano w województwie dolnośląskim oraz opolskim (15-17,8% powierzchni zasiewów). Nieco mniejszy (10,0-14,9%) areał upraw rzepaku i rzepiku zanotowany został w województwie lubuskim, zachodniopomorskim, pomorskim oraz w województwie lubelskim. Poniżej 10% (5,0-9,9%) powierzchni zasiewów rzepak i rzepik stanowiły w województwie wielkopolskim, kujawsko-pomorskim, warmińsko-mazurskim, śląskim oraz w województwie podkarpackim. Z kolei udział rzepaku i rzepiku w województwie łódzkim, mazowieckim, podlaskim, świętokrzyskim oraz w województwie małopolskim był najmniejszy i wyniósł zaledwie od 2,4 do 4,9%.

Ochrona plantacji rzepaku

Ochrona plantacji rzepaku

Według danych GUS z 2018 roku całkowita powierzchnia uprawy dla rzepaku i rzepiku ogółem w powierzchni zasiewów dla całego kraju wyniosła 7,8%. W porównaniu z 2017 rokiem spadek powierzchni uprawy rzepaku oraz rzepiku w powierzchni zasiewów dla poszczególnych województw zanotowany został w województwie zachodniopomorskim, warmińsko-mazurskim oraz kujawsko-pomorskim, natomiast wzrost powierzchni upraw rzepaku i rzepiku zanotowano w województwie lubelskim.

Nie rezygnujmy z rzepaku

Rzepak jest cenną rośliną w płodozmianie. Uwzględnieni go w siewach pozytywnie wpływa na jakość gleby na obsianym stanowisku. Dobierając odmianę rzepaku warto uwzględnić takie, które wykazują wysoką zdolność do adaptacji w różnych warunkach klimatyczno-glebowych. Nie mniej istotne z punktu widzenia portfela plantatora jest też oczywiście plonowanie. Dlatego warto przyjrzeć się odmianie RGT Jakuzzi, która bardzo dobrze plonuje również na stanowiskach słabszych. Odporność na wirus żółtaczki rzepy TuYV i podwyższona odporność na suchą zgniliznę kapustnych Phoma idzie tu w parze z wysokim potencjałem plonowania. Więcej o tej odmianie dowiesz się tu.

 

Rzepak ozimy RGT JakuzziKup teraz Sprawdza się w każdych warunkach

Artykuł zawiera lokowanie produktu i ma charakter promocyjny.

Szacowanie strat spowodowanych suszą – zgłoś szkody gminie!

Sprawdź, na jaką pomoc mogą liczyć rolnicy, których uprawy ucierpiały z powodu suszy!

17 czerwca 2019

Nowe środki ochrony roślin na nowy sezon i nie tylko!

Bayer zaskakuje nowościami zbożowymi i nie tylko. Sprawdź, co nowego pojawi się w portfolio firmy!

8 czerwca 2019

Pola Klasy S – odmianowe nowości i nie tylko…

Pola Klasy S to cykl spotkań tłumnie odwiedzany przez rolników. Przeczytaj i obejrzyj jak wyglądało spotkanie w Kostrogaju k/Płocka!

17 czerwca 2019