Trendy konsumenckie a przyszłość polskiego sadownictwa
Polskie sadownictwo znajduje się w jednym z największych kryzysów, jaki miał miejsce w ostatnich latach. Nadprodukcja, utrata tradycyjnych rynków zbytu, a co za tym idzie problemy ze sprzedażą jabłek – to tylko niektóre kłopoty krajowych sadowników. Czy nowe trendy konsumenckie zmienią mentalność producentów?
Związek Sadowników RP, dzięki dofinansowaniu z Funduszu Promocji Owoców i Warzyw, dokonał analizy rynku jabłek. Przeprowadzone badania miały odpowiedzieć na pytanie: jakie są na świecie trendy w zakresie zapotrzebowania na określone kategorie jabłek i innych owoców?
Trendy konsumenckie – analizy rynku
Analizy dotyczące spożycia jabłek zostały przeprowadzone w krajach, które są dużymi producentami jabłek, jest w nich wysoka konsumpcja oraz zachodzą w nich procesy korzystne dla nowoczesnego handlu owocami. Badania dotyczyły Niemiec, Hiszpanii, Włoch, Niderlandów, Szwecji i Szwajcarii oraz USA i Kanady. Podstawowym celem analizy było sprawdzenie, jakie jest spożycie owoców w czterech kategoriach. Pod „lupę” wzięto następujące grupy:
- jabłka konwencjonalne,
- jabłka bez pozostałości środków ochrony roślin (jabłka bez pestycydów),
- owoce odmian klubowych,
- jabłka ekologiczne.
Odmiany klubowe
Z roku na rok rośnie konsumpcja jabłek odmian klubowych ze względu na ich wyjątkowy smak, wybarwienie itp. Charakterystyczną cechą odmiany klubowej jest to, że prawo rozmnażania i produkcji wykupił klub, np. jedna grupa producencka. Odmianę tę mogą produkować wyłącznie członkowie klubu.
Odmiany klubowe wymyślono po to, aby się czymś na rynku wyróżnić, żeby dotrzeć do konsumenta z owocem, którego nikt nie ma. Podaż owoców klubowych jest sterowana, z góry określona przez właścicieli odmiany, którzy nie pozwalają na rynku sprzedać więcej jabłek niż z góry ustaloną ilość, gdyż to powoduje spadek ceny – uważa Mirosław Maliszewski, Prezes Związku Sadowników RP.
Mirosław Maliszewski uważa, że odmiany klubowe są ukrytym elementem walki z dużymi producentami odmian konwencjonalnych, np. polskim sadownikiem. Jeśli ktoś chce uzyskać bardzo dobrą cenę, musi w ten system wejść.
Jedną z najbardziej popularnych odmian klubowych jest Pink Lady.
Ceny jabłek z poszczególnych systemów produkcji
Jak uważają eksperci, przy analizowaniu obrotów handlu międzynarodowego lub poziomu konsumpcji jabłek deserowych ważniejsza jest jakość i struktura odmianowa oferowanych owoców. Zauważalnym trendem w branży sadowniczej jest spadek udziału produkcji konwencjonalnej na korzyść pozostałych. Wyraźnie rośnie udział jabłek bez pozostałości środków chemicznych.
- Cena jabłek bez pozostałości środków ochrony roślin jest średnio o 2–5% wyższa niż konwencjonalnych. O tę kategorię owoców zabiegają sieci handlowe.
- Jabłka ekologiczne są średnio o 40% droższe od konwencjonalnych.
- Jabłka odmian klubowych są 2–3-krotnie droższe od konwencjonalnych.
Dobrym przykładem zmiany mentalności producentów jest Francja. Tu sadownik dostaje za jabłka 3 razy więcej niż w Polsce, gdyż w asortymencie ma więcej jabłek innych niż konwencjonalne. Na tym przykładzie widać wyraźnie, jak na rynek wpływają trendy konsumenckie.
A sady sokowe?
Uważam, że sady sokowe są bardzo dobrą inicjatywą. Przy gwarantowanej cenie i ograniczeniu zabiegów ochronnych, to dla wielu producentów szansa na wyjście z impasu – tłumaczy Krzysztof Cybulak, praktykujący sadownik.
Owoce jagodowe
Jak podkreśla dr inż. Agnieszka Orzeł, hodowca odmian jagodowych, konsumenci zwracają coraz częściej uwagę na wpływ owoców
jagodowych na zdrowie, ale traktują je również jako środek zapobiegający chorobom. W tym też kierunku zmierza polska hodowla, wykorzystująca cechy prozdrowotne i funkcjonalne w tworzeniu nowych kreacji roślin jagodowych.
Zainteresowanie owocami jagodowymi wynika z kilku przyczyn. Pierwszą z nich jest opłacalność. Jeśli za malinę płaci się 15 zł za kilogram i to w punkcie skupu, bo maliny deserowe są dużo droższe, to jest to nieporównywalne z ceną jabłek. Poza tym coraz więcej badań na temat owoców jagodowych wskazuje, że zatrzymują one choroby cywilizacyjne. Mają dużo polifenoli — substancji wspomagających np. leczenie pocovidowe. Owoce jagodowe to również tzw. żywność funkcjonalna. Tu już nie mówimy tylko o owocach, ale o profilaktyce zdrowego odżywiania. One obniżają zawartość cukru, zapobiegają nowotworom, chorobom układu krążenia etc. – uważa dr inż. Agnieszka Orzeł.
Trendy konsumenckie – wnioski
Przeprowadzona analiza pozwala sformułować wnioski, które są wskazaniem kierunku rozwoju sadownictwa. Związek Sadowników RP na podstawie przeprowadzanych badań dokonał następujących spostrzeżeń:
- Dalszy rozwój rynku jabłek zgodnie z oczekiwaniami konsumentów powinien zasymulować wzrost spożycia.
- Szeroka oferta asortymentu jabłek pochodząca z różnych typów produkcji pozwoli odpowiedzieć na wachlarz potrzeb konsumenta, takich jak lokalność, wysoka jakość, dbałość o zdrowie itp. Jednocześnie wybrać typ produkcji najbardziej dogodny dla producentów. Akcje marketingowe prowadzą edukację grup konsumenckich poszukujących tego typu owoców.
- Odmiany klubowe są coraz bardziej popularne wśród konsumentów w krajach rozwiniętych. Za gwarancję wysokiej jakości owoców oraz elitarność, zamożniejsi konsumenci są skłonni zapłacić wyższą cenę.
- Elitarność w odmianach klubowych występuje na poziomie producenta poprzez ograniczenie liczby osób uprawnionych do produkcji. Wysokie ceny uzyskiwane za te odmiany wynikają z faktu, że odmiany klubowe są własnością zrzeszeń producentów lub indywidualnych szkółkarzy. Taka sytuacja jest gwarancją utrzymania wysokich cen sprzedaży.
Trendy konsumenckie a spożycie owoców
Trendy konsumenckie ewoluują w kierunku poszukiwania nowych smaków, doznań i cech prozdrowotnych, stąd moda m.in. na jagodę kamczacką
Jak zauważają eksperci, wzrost spożycia jabłek zależy od zróżnicowania procesów produkcji w kierunku dostosowania się do panujących trendów w krajach rozwiniętych. Konsumenci poszukują nowych smaków, odmian i doznań dotyczących owoców przy zachowaniu niezmiennej wysokości jakości produktu.
Istotną rolę dla konsumenta odgrywają owoce bogate w składniki prozdrowotne. Oczekują oni połączenia dbałości o zdrowie z poczuciem sprawienia sobie przyjemności.
Rynek owoców powinien na te oczekiwania odpowiedzieć, wprowadzając do sprzedaży nowe odmiany owoców gwarantujące wysoką jakość, powtarzalność i elitarność produktu. Takie wymagania realizują odmiany klubowe.
Okazuje się, zresztą nie od dzisiaj, że dużą rolę odgrywają opakowania zapewniające bezpieczeństwo żywności, jakość produktu i dostarczające czytelny przekaz informacji.
Rozwija się także znana w innych branżach moda na zakupy online. Mimo pewnych ograniczeń w wyborze ten sposób zaopatrywania się zyskuje na popularności. Wydaje się, że największą szansę na tego rodzaju sprzedaż mają wyróżniające się, znane konsumentom, marki.
Trendy konsumenckie — podsumowanie
Faktem jest, że w Europie obserwuje się spadek spożycia jabłek. Jest on rekompensowany spożyciem owoców jagodowych i owoców miękkich. Producenci i szkółkarze zaś starają się pozyskać odmiany klubowe innych rodzajów owoców, bowiem widzą wzrost dochodowości w tej produkcji. Najistotniejszym jednak wyznacznikiem trendów w sadownictwie jest podążanie za oczekiwaniami konsumentów. Tak więc to trendy konsumenckie kształtować będą rynek sadowniczy i decydować o opłacalności konkretnych upraw.
Czytaj też: Rynek jabłek 2021. Podliczanie strat, szukanie recepty na sukces
Obserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!
