Zakwas z buraków — zdrowy, smaczny i łatwy w przygotowaniu!

Zakwas z buraków jest efektem fermentacji buraków ćwikłowych. Jego wartości zdrowotne są nie do przecenienia. Zawiera witaminy, minerały i probiotyki. Wzmacnia organizm i każdy może przygotować go samodzielnie w domowym zaciszu.
Weszliśmy w okres jesienno-zimowy, który sprzyja infekcjom i obniżeniu nastroju. Po zmianie czasu, która naruszyła nas cykl dobowy, właściwie każdy potrzebuje wsparcia. Przed sobą mamy najbardziej depresyjne miesiące w roku i prawdę powiedziawszy, musimy je jakoś przetrwać. Tu naprawdę pomocny może okazać się zakwas z buraków! Wystarczy pół szklaneczki z rana, najlepiej na czczo i świat może zyskać bardziej przyjazną twarz.
Spis treści
Zakwas z buraków wzmacnia organizm
Zakwas z buraków jest przede wszystkim bogatym źródłem probiotyków, witamin m.in. C, A, K i z grupy B, kwasu foliowego oraz minerałów m.in. żelaza, potasu, magnezu, fosforu. Dzięki temu wzmacnia odporność, układ krwionośny i nerwowy, wspomaga odchudzanie, ponieważ daje uczucie sytości. Ponadto jest nieoceniony przy leczeniu anemii i po antybiotykoterapii, gdyż uzupełnia florę bakteryjną.
„Szczególnie polecam picie zakwasu w okresie jesienno–zimowym, ponieważ wspomaga on faktycznie leczenie wielu schorzeń, typu zaparcia, zgagę, depresję, nadciśnienie tętnicze, zapobiega zakrzepom krwi. Ponadto przeciwdziała rozwojowi bakterii, wspiera pracę wątroby i nerek” — wyjaśnia Ewa Grabowska, nauczycielka przedmiotów gastronomicznych w Zespole Szkół Technicznych im. Ziemi Dobrzyńskiej w Lipnie (woj. kujawsko-pomorskie).
Niezwykle prosty w przygotowaniu
Bez problemu możemy zrobić zakwas z buraków samodzielnie. Wystarczy przecież kilka dni cierpliwości, by cieszyć się tym wyjątkowo zdrowym napojem. Podstawą są dobrej jakości buraki ćwikłowe, które należy porządnie wyszorować i odciąć końcówki. Buraków nie obieramy, kroimy je na centymetrowe krążki lub półplasterki i przekładamy do wyparzonego słoja.

Najlepszy zakwas z buraków uzyskujemy z odmian podłużnych — ciemnych i soczystych. Buraki myjemy, nie obieramy ze skórki, kroimy na 1-cm krążki
Ja na 1 kg buraków dodaję skórkę z dobrego chleba razowego, 3 listki laurowe, 3 ziarenka ziela angielskiego, 3 przekrojone ząbki czosnku w łupinkach. Na 1 litr ciepłej wody źródlanej wsypuję łyżkę stołową soli kamiennej. Powinno być jej tyle, aby przykryła wszystkie składniki. Czasami dodaję również łyżkę soku z ogórków lub kiszonej kapusty, co przyspiesza proces zakwaszania — radzi Ewa Grabowska.
Następnie umytym kamieniem, wygotowanym wraz z talerzykiem przyciskamy wszystkie składniki, by nie wypłynęły na powierzchnię. Otwór słoja zabezpieczamy gazą, wykorzystując gumkę, a całość przykrywamy jeszcze ciemną ścierką i odstawiamy w ciepłe miejsce. Codziennie musimy zaglądać do zakwasu i mieszać zawartość wyparzoną łyżką. W trakcie fermentacji pojawi się piana, co jest zjawiskiem jak najbardziej pożądanym. Jeśli zobaczymy pleśń, niestety, ale zakwas z buraków musimy wylać.
Warto wypróbować przepis Kulinarnej Wioli
Swoim przepisem na zakwas z buraków zgodziła się podzielić z nami Wioleta Wójcik ze Szczecina, która prowadzi profil „Kulinarna Wiola”. Wybiera zawsze buraczki ćwikłowe podłużne, które jej zdaniem są po prostu smaczniejsze i wychodzi z nich lepszy zakwas.
Podstawą udanego zakwasu z buraków są buraczki ćwikłowe ze sprawdzonego źródła. Takich nie trzeba obierać ze skórki, a to ona ma najwięcej składników odżywczych. Do wody dodaję zawsze niejodowaną sól kamienną i letnią zalewam składniki.
Przepis na zakwas z buraków wg Kulinarnej Wioli
- 2 kg buraków ćwikłowych
- 6 nieobranych ząbków czosnku
- łyżka kminku
- 8 kulek ziela angielskiego
- 6 listków laurowych
- 3 lub 4 goździki
- kawałek korzenia chrzanu
- 1 łyżka niejodowanej soli kamiennej na 1 litr wody
Zawsze mam w zamrażalce korzeń chrzanu, który wykorzystuję do przygotowywania zakwasu. Słój z buraczkami przykrywam gazą i ustawiam na blacie kuchennym. Codziennie mieszam jego zawartość i zbieram pianę, gdy ta zacznie się pojawiać. Po siedmiu dniach sprawdzam, czy smak mi odpowiada. Jeśli tak, to zakwas przelewam do butelek i przechowuję w lodówce. W sezonie jesienno-zimowym pijemy z mężem po pół szklaneczki na czczo. Warto nie zapominać, że jest on rewelacyjny do przygotowania zarówno barszczu czystego, jak i zaprawianego śmietaną.
Właściwości zdrowotne zakwasu
Zakwas z buraków to naturalne źródło probiotyków, witamin i minerałów. Dzięki procesowi fermentacji nabiera właściwości wspierających mikroflorę jelitową i odporność organizmu. Regularne picie zakwasu może obniżać ciśnienie krwi, poprawiać trawienie oraz wspierać regenerację po chorobach. Zawarty w burakach kwas foliowy i żelazo zapobiegają anemii, a antyoksydanty neutralizują wolne rodniki.
Badania naukowe dotyczące fermentacji warzyw wskazują, że proces ten poprawia biodostępność witamin i składników mineralnych oraz wspiera rozwój pożytecznych bakterii kwasu mlekowego. Ponadto jak wskazują Karwowska i Kaczmarczyk w pracy „Rola i znaczenie produktów fermentowanych w diecie” (Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, 2023), proces fermentacji nie tylko wspiera rozwój pożytecznych bakterii, lecz także poprawia strawność białek i węglowodanów oraz zwiększa biodostępność witamin i składników mineralnych.
Z artykułu Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej wynika, że „odporność organizmu wzmacnia regularne spożywanie produktów fermentowanych oraz utrzymanie prawidłowej mikroflory jelitowej”. Ponadto podkreślono, że „budowanie odporności w chłodniejsze dni wymaga nie tylko diety, ale także ruchu, odpowiedniego snu oraz codziennych nawyków żywieniowych i życiowych”
Domowy a sklepowy zakwas z buraków
Zakwas zrobiony w domu ma prosty skład i naturalny proces fermentacji bez dodatków chemicznych. Produkty sklepowe często zawierają regulatory kwasowości lub konserwanty, które wydłużają trwałość, ale mogą zmieniać smak. Choć zakwas kupny jest wygodny, to domowy pozwala kontrolować składniki i intensywność fermentacji. Z punktu widzenia wartości odżywczych zakwas domowy ma więcej aktywnych bakterii kwasu mlekowego.
Zakwas z buraków w gospodarstwie rolnym
Wielu rolników wykorzystuje buraki nie tylko do sprzedaży, ale także do przetwórstwa w małej skali. Produkcja zakwasu może być sposobem na zagospodarowanie nadwyżek plonu i zwiększenie dochodów gospodarstwa. Według danych GUS z PSR 2020 powierzchnia upraw buraka ćwikłowego w Polsce przekracza 10 tys. ha, a rośnie zainteresowanie produktami lokalnymi i fermentowanymi. Wytwarzanie zakwasu wpisuje się w trend krótkiego łańcucha dostaw i rolnictwa ekologicznego.
Zakwas z buraków — bomba witaminowa i odżywcza!
Zakwas z buraków to przykład prostego produktu, który łączy tradycję z nowoczesnym podejściem do zdrowego żywienia. Wzrost zainteresowania fermentacją potwierdza, że konsumenci szukają naturalnych, lokalnych i funkcjonalnych produktów. Regularne spożywanie zakwasu wspiera odporność, poprawia kondycję organizmu i może być źródłem dodatkowego dochodu w gospodarstwach rolnych.
Rola i znaczenie produktów fermentowanych w diecie
Zakwas z buraków jest prawdziwą bombą odżywczą, która znakomicie wzmacnia organizm zwłaszcza w sezonie jesienno-zimowym. Odpowiednio przygotowany bez wątpienia można przechowywać w lodówce lub w zimnej spiżarni nawet przez kilka miesięcy. Tak naprawdę najwięcej pracy jest z wyszorowaniem i pokrojeniem buraków. Warto teraz go zrobić, gdy buraczki ćwikłowe są jeszcze bardzo soczyste. Z pewnością wyjdzie nam to na zdrowie!
FAQ: Zakwas z buraków — zdrowy, smaczny i łatwy w przygotowaniu!
Co to jest zakwas z buraków?
Zakwas z buraków to napój powstały w wyniku fermentacji buraków ćwikłowych, bogaty w witaminy, minerały i probiotyki.
Jakie są korzyści zdrowotne z picia zakwasu z buraków?
Zakwas z buraków wzmacnia odporność, wspiera układ krwionośny i nerwowy, pomaga w odchudzaniu oraz przy leczeniu anemii i po antybiotykoterapii.
Jakie składniki potrzeba do przygotowania zakwasu z buraków?
Do zakwasu potrzebne są buraki ćwikłowe, czosnek, sól, liście laurowe, ziele angielskie oraz opcjonalnie kawałek chrzanu i inne przyprawy.
Jak długo trwa proces fermentacji zakwasu z buraków?
Proces fermentacji zakwasu z buraków trwa zazwyczaj około 7 dni, podczas których należy codziennie mieszać zawartość słoika.
Jak przechowywać zakwas z buraków po przygotowaniu?
Zakwas z buraków można przechowywać w lodówce lub w zimnej spiżarni przez kilka miesięcy, o ile został odpowiednio przygotowany.










