Białko w żywieniu drobiu – wykorzystywanie owadów

Białko w żywieniu drobiu – wykorzystywanie owadów

Owady, które w naturze stanowią podstawowe pożywienie dla większości ptaków, są doskonałym źródłem białka.

Intensyfikacja produkcji drobiarskiej wzmaga zapotrzebowanie na składniki pokarmowe w diecie. Białko w żywieniu drobiu jest istotne i w związku z tym poszukuje się nowych i bezpiecznych źródeł wysokostrawnego białka o odpowiednim składzie aminokwasów. 

Ptaki należą do zwierząt wszystkożernych, toteż owady są nieodłączną częścią diety osobników wolno żyjących bądź drobiu utrzymywanego w systemach wolnowybiegowych.

Ptaki należą do zwierząt wszystkożernych, toteż owady są nieodłączną częścią diety osobników wolno żyjących bądź drobiu utrzymywanego w systemach wolnowybiegowych. Owady stanowią bogate źródło białka i są łatwo dostępne, dlatego zainteresowanie ich wykorzystaniem jako alternatywy dla białka paszowego staje się globalne.
W szczególności mucha domowa (Musca domestica) i mucha black soldier (Hermetica illucens) są rozpatrywane pod kątem przydatności paszowej. Testowano również takie owady jak koniki polne, świerszcze, karaluchy, termity, wszy, pluskwy, cykady, mszyce, miodówki, chrząszcze, gąsienice, pchły, pszczoły, osy i mrówki.

Produkcja owadów

Cały cykl rozwojowy zachodzi w kontrolowanych warunkach wilgotności, wentylacji i temperatury (ok. 30°C).

Na odpowiednio przygotowanym podłożu organicznym, takim jak obornik, resztki roślinne, czy też inne odpady biologiczne, odbywa się rozmnażanie, składanie jaj i wylęganie larw. Cały cykl rozwojowy zachodzi w kontrolowanych warunkach wilgotności, wentylacji i temperatury (ok. 30°C). Następnie larwy much są żywione aż do momentu osiągnięcia odpowiednich rozmiarów (larwy wyżej wymienionych gatunków mogą urosnąć do 2 cm już w 2 tygodnie). Następnie larwy są zbierane, gotowane lub suszone, a potem mielone na mączkę.

Sama produkcja larw nie należy do skomplikowanych, biorąc pod uwagę wyjątkowe zdolności rozrodcze much. Samica muchy domowej może znieść nawet 750 jaj/tydzień, a larwy, które się z nich wylęgają, potrafią zwiększyć swoją masę ponad 400 razy w ciągu kilku dni.

Larwy much mogą być podawane żywe bądź w postaci mączki, aczkolwiek ta druga forma jest łatwiejsza w przechowywaniu i transporcie.

larwy źródłem białka

Białko w hodowli drobiu jest ważne, dlatego warto wziąć pod uwagę możliwość stosowania larw.

Białko w żywieniu drobiu – wartość odżywcza owadów

W wielu krajach na świecie owadzie białko w żywieniu drobiu jest powszechnie stosowane. Masowa hodowla owadów odbywa się m.in. w Chinach i USA. To wysokowartościowe białko ma bowiem wyższą zawartość niezbędnych aminokwasów niż np. białko mączki sojowej. Trzeba jednak mieć na względzie, że wartość odżywcza oraz skład mączek owadzich zależy od gatunku owada, stadium rozwojowego, warunków produkcji, składu paszy oraz komponentów podłoża, na którym owady zostały wyhodowane. Jednakże wszystkie stadia rozwojowe owadów wykorzystywanych do produkcji pasz charakteryzuje duża zawartość białka ogólnego i tłuszczu. W mączkach pełnotłustych zawartość białka ogólnego to 40–60%. Pod względem składu mineralnego larwy black soldier fly wypadają najkorzystniej. Mają bowiem wysoki poziom wapnia, magnezu i potasu, a także wykazują korzystny stosunek wapnia do fosforu (Ca:P).

Muchy black soldier zawierają nawet 62% kwasu laurynowego, który wykazując aktywność antydrobnoustrojową, wspomaga działanie układu odpornościowego.

Całkowity procentowy udział białka w mączce owadziej to ok. 40–50%. Mączki z larw muchy zawierają więcej treoniny, waliny, izoleucyny, leucyny i lizyny niż mączki rybne. Również strawność aminokwasów białka owadziego jest wysoka i waha się od 91 do 95%. Ponadto larwy zawierają więcej tłuszczu, przez co stanowią lepsze źródło energii w porównaniu do zbóż czy strączkowych. Tłuszcze ekstrahowane z owadów cechują się wysoką strawnością u drobiu oraz korzystnym profilem kwasów tłuszczowych. Muchy black soldier zawierają nawet 62% kwasu laurynowego, który wykazując aktywność antydrobnoustrojową, wspomaga działanie układu odpornościowego. Dowiedziono także, iż chityna, będąca podstawowym elementem budulcowym egzoszkieletu owadów, może mieć pozytywny wpływ na funkcjonowanie układu immunologicznego ptaków oraz na rozwój układu pokarmowego w związku ze stymulacją perystaltyki.

Co jeszcze przemawia za larwami?

Dodatek larw muchy domowej może sięgać nawet 25% w paszy w przypadku brojlerów, bez negatywnego wpływu na przyrosty masy ciała, spożycie oraz współczynnik wykorzystania paszy. Mączki z larw tego owada cechują się wysoką strawnością aminokwasów w przypadku brojlerów i indyków. Z kolei zastosowanie larw muchy black soldier wpływa na zmniejszenie pobrania paszy, poprawiając w ten sposób wskaźnik jej konwersji.

Kolejnym ciekawym argumentem przemawiającym za wykorzystaniem owadziego białko w żywieniu drobiu jest zdolność owadów do wytwarzania substancji o działaniu antydrobnoustrojowym. Już niewielka ilość owadów w diecie ptaków wpływa korzystnie na liczebność populacji mikroflory jelitowej, działając antybakteryjnie. Wysoki poziom biobójczych defensyn może przyczyniać się z kolei do poprawy zdrowia i kondycji kurcząt.

białko w żywieniu drobiu

Wartości odżywcze w larwach i poczwarkach muchy domowej.

Gdzie jest problem?

Białko pochodzenia „owadziego” wydawałoby się idealnym składnikiem paszy, zważywszy na to, iż w środowisku naturalnym oraz w systemach wolnowybiegowych ptaki żywią się właśnie owadami. Jednakże zdania tego nie podziela Komisja Europejska. Obecne prawo legislacyjne UE (Rozporządzenie EC No. 1069/2009) stanowi, iż mączka z owadów to przetworzony materiał pochodzenia zwierzęcego (PAP), który jest zabroniony w żywieniu zwierząt. Ponadto mączka z bezkręgowców zaliczana jest do kategorii III, czyli „nieprzeznaczone do spożycia przez ludzi”. Z kolei rozporządzenie (EC) 999/2001 zakazuje skarmiania zwierząt gospodarskich PAP-em z wyjątkiem białek hydrolizowanych.

Istnieje jednak nadzieja, iż w niedługim czasie Komisja Europejska złagodzi przepisy dotyczące stosowania białka owadów w żywieniu drobiu, gdyż w naturze stanowią one integralną część ich pożywienia. Z kolei tłuszcz pozyskiwany z owadów został już dopuszczony do stosowania w paszach dla drobiu.

Obecne prawo legislacyjne UE (Rozporządzenie EC No. 1069/2009) stanowi, iż mączka z owadów to przetworzony materiał pochodzenia zwierzęcego (PAP), który jest zabroniony w żywieniu zwierząt.

Inne ograniczenia

Innym ograniczeniem jest brak wyspecjalizowanych ferm, w których „produkcja” dużych ilości owadów odbywałaby się w sposób ciągły, przez cały rok, tak aby zapewnić ich stałą podaż. Dostępne na rynku owady nie spełniają jak na razie norm jakościowych, gdyż procedury ich produkcji oraz normy żywieniowe nie są odpowiednio standaryzowane. Dodatkowym utrudnieniem jest fakt, iż do masowej produkcji owadów potrzebne są: wyspecjalizowana aparatura oraz technologie, których koszty są bardzo wysokie. W Polsce, jak na razie, tylko jedna firma prowadzi hodowle przemysłowe różnych gatunków owadów, które przetwarza w wysokiej jakości białko i olej. W niedługim czasie ma tam powstać pierwszy zakład produkcyjny przy wsparciu NCBiR.

Zawartość aminokwasów w larwach

Zawartość aminokwasów w larwach i poczwarkach muchy domowej.

Rozwiązania

Projekt PROTEINSECT, finansowany ze środków UE, został utworzony w celu posunięcia naprzód zmian w obecnym ustawodawstwie UE zakazującym stosowania owadów w paszach dla zwierząt. Projekt skupia się m.in. na badaniu czy białko w żywieniu drobiu jest efektywne i bezpieczne. Partnerzy projektu PROTEINSECT twierdzą, iż larwy owadów mogą być hodowane na odpadach i produktach ubocznych (np. na oborniku), dzięki czemu można „odzyskać” wartość z materiałów teoretycznie pozbawionych już walorów.

Projekt skupia się m.in. na badaniu czy białko w żywieniu drobiu jest efektywne i bezpieczne.

Jedną z kluczowych koncepcji unijnego projektu jest przetwarzanie odpadów organicznych w sposób biologiczny, tj. z wykorzystaniem owadów. Takie podejście przyczyniłoby się nie tylko do obniżenia deficytu białka w Europie, ale także wywarłoby wpływ na zmniejszenie ilości produkowanych odpadów. Obliczono, iż larwy muchy domowej mogą obniżyć masę odpadów organicznych o 60% w 10 dni! Inną korzyścią przemawiającą za rozwojem technologii owadzich jest zmniejszenie areału gruntów rolnych pod uprawy przeznaczone dla zwierząt.

Podsumowując, owady są coraz częściej rozpatrywane jako alternatywa wprowadzająca białko w żywieniu drobiu. Są bardzo pożywne, a ich hodowla wywiera znacznie mniejszy negatywny wpływ na środowisko naturalne porównaniu do tradycyjnych źródeł białka paszowego.

Czy jesteś zwolennikiem wykorzystywania owadów w hodowli drobiu?

  

Żywienie tuczników – jakimi zasadami należy się kierować?

Pasza jest wiodącym czynnikiem w procesie wzrostu tuczników. Efektywność tuczu zależy głównie od wielkości dobowych przyrostów masy ciała i zużycia paszy.

16 sierpnia 2017

Żywienie loch prośnych na podstawie znajomości stanów fizjologicznych

Zajmując się hodowlą świń trzeba zwrócić uwagę na ich żywienie. Aby je odpowiednio zaplanować warto skupić się na różnych stanach fizjologicznych świni.

25 sierpnia 2017

Organoleptyczna ocena jakości pasz

Żywienie jest jednym z najważniejszych czynników środowiskowych, silnie oddziałującym na wyniki przy produkcji wieprzowiny. Przeczytaj, jak wybrać paszę

26 sierpnia 2017

Kontynuując przeglądanie strony, wyrażasz zgodę na używanie przez nas plików cookies. więcej informacji

Aby zapewnić Tobie najwyższy poziom realizacji usługi, opcje ciasteczek na tej stronie są ustawione na "zezwalaj na pliki cookies". Kontynuując przeglądanie strony bez zmiany ustawień lub klikając przycisk "Akceptuję" zgadzasz się na ich wykorzystanie.

Zamknij