Zielone białko w żywieniu bydła

Zielone białko w żywieniu bydła

Białko w żywieniu bydła jest głównym czynnikiem, który wpływa na parametry produkcyjne. Dowiedz się, gdzie znajduje się jego źródło?

Odważnym byłoby stwierdzenie, że białko w żywieniu bydła jest najistotniejsze. Owszem, jest głównym „czynnikiem”, który wpływa na parametry produkcyjne bydła mlecznego. Każdy hodowca z łatwością przyzna słuszność stwierdzeniu: „krowa pyskiem się doi”. 

białko w żywieniu bydła

fot. Fotolia

Dawka pokarmowa musi być optymalnie zbilansowana do potrzeb organizmu krowy.

Każdy hodowca też wie, że dawka pokarmowa musi być optymalnie zbilansowana pod względem energetyczno-białkowym w stosunku do potrzeb organizmu krowy i dostosowana do stanu fizjologicznego, w jakim się znajduje. Zatem komponenty dawki pokarmowej muszą stanowić pasze dostarczające białka (np. soja, zielonki z roślin motylkowatych) i pasze energetyczne (np. kukurydza).

Białko białku nierówne

Wraz ze wzrostem zapotrzebowania organizmu krowy na energię zwiększa się też jego zapotrzebowanie na białko. Niedobory białka w dawkach pokarmowych, dedykowanych np. dla krów w okresie zasuszenia, mogą prowadzić do pojawienia się chorób metabolicznych, m.in. ketozy, porażenia poporodowego. A ponadto, do pogorszenia płodności, mastitis i wielu innych dysfunkcji.

Białko też nie jest białku równe. Jego wartość określa stopnień rozkładalności w żwaczu, trawienia w jelicie i profil aminokwasów RUP – białka nierozkładanego w żwaczu (z ang. rumen undegradable protein).

Proces wchłaniania białka

Co zatem dzieje się ze wspomnianym białkiem, gdy trafi wraz z paszą do układu pokarmowego naszej krowy? Białko, dostając się do przedżołądka, poddawane jest procesowi fermentacji żwaczowej. Reakcje zachodzące w pierwszym przedżołądku – żwaczu, są przykładem uporządkowanego układu symbiotycznego.

jedzące krowy

fot. Fotolia

Białko w żywieniu bydła jest niezwykle istotne. Im większe zapotrzebowanie na energię, tym większe zapotrzebowanie na białko.

Jak wiadomo, w tej komorze fermentacyjnej bytują mikroorganizmy, których gros stanowią bakterie i pierwotniaki. Ich „współpraca” z organizmem krowy polega na procesach rozkładu i syntezy. W dużym skrócie, enzymy proteolityczne rozbijają białka na peptydy i aminokwasy. Jak również amoniak i lotne kwasy tłuszczowe. W żwaczu dochodzi również do intensywnych procesów syntezy białka bakteryjnego. Wykorzystywane są w nich niebiałkowe związki azotowe – mocznik i amoniak.

Pierwotniaki przyswajają białko bakteryjne wbudowując je w swoją strukturę. Szacuje się, że w ciągu doby do trawieńca trafia około 2 kg białka mikroorganizmów. Ulega ono trawieniu enzymatycznemu i wchłaniane jest w jelicie cienkim. Przy niewystarczającej energii w dawce mikroorganizmy nie są w stanie wykorzystać całości amoniaku pochodzącego z rozpadu białka. Przez co w konsekwencji prowadzi do wzrostu pH środowiska żwacza i amoniaku we krwi oraz w wątrobie. Ważne więc jest, aby podaż białka w paszy dla mikroorganizmów szła w parze z dostępem energii.

Lucerna – kopalnia białka

pole lucerny

fot. Barenbrug

Wczesny zbiór lucerny przed pełnym wytworzeniem pąków pozwala uzyskać wysokobiałkową zielonkę o niskiej zawartości włókna.

Zielonym źródłem białka w okresie wiosno-letnim są zielonki z roślin motylkowatych m.in. z lucerny, która jest tanim jego źródłem, wolnym od modyfikacji genetycznych (GMO). Lucerna to roślina użytkowana kośnie na zielonkę, susz, siano i sianokiszonkę. Sprawdzi się więc jako pasza objętościowa soczysta i sucha.

Należy jednak pamiętać, że ze względu na dużą zawartość Ca i K zielonki nie powinny stanowić w okresie zasuszenia więcej niż 50% dawki. Średnia zawartość białka ogólnego kiszonek produkowanych na bazie lucerny kształtuje się na poziomie 20% s.m. Zmiana klimatu i „kapryśna” pogoda z brakiem opadów w przypadku lucerny nie jest większym problemem.

Jej system korzeniowy jest rozbudowany i głęboki (2-3 m). Wykorzystuje więc głębsze rezerwuary wody. Głęboki system korzeniowy również sprawia, że lucerna wiąże od 150 do 350 kg azotu z jednego hektara rocznie. Z takiej ilości około 25% azotu pozostaje w glebie. Tym sposobem uzyskujemy źródło N dla roślin następczych.

Źródło składników mineralnych

lucerna yellow

fot. Barenbrug

Zielonki z lucerny są wartościową paszą ze względu na wysoką zawartość białka.

Kolejnym argumentem przemawiającym za uprawą lucerny jest jej szybkie odrastanie i możliwość od 4 do 5 pokosów w ciągu roku. Wczesny zbiór lucerny przed pełnym wytworzeniem pąków

pozwala uzyskać wysokobiałkową zielonkę o niskiej zawartości włókna. We wczesnych fazach rozwoju poziom włókna ADF jest niski. A frakcji NDF, wpływającej na pobranie paszy, wysoki.

Z kolei koszona w okresie kwitnienia zawiera więcej włókna z powodu szybkiego procesu drewnienia. Zielonki z lucerny, jak i ich mieszanki z trawami, są wartościową paszą ze względu na wysoką zawartość białka – 17-22% s.m. zielonki i korzystny profil aminokwasów egzogennych. Ponadto jest źródłem składników mineralnych, m.in. wapnia, fosforu, magnezu, potasu oraz witamin. Białko z zielonek, które są mieszankami lucerny z trawami, ulega mniejszemu rozkładowi w żwaczu i w większej części jest trawione w jelicie. Proces ten udowadnia, że dobrze dobrane białko w żywieniu bydła jest nadzwyczaj istotne.

lucerna

fot. Barenbrug

Zielonki z lucerny są źródłem wielu składników mineralnych

Konsumenci coraz bardziej zwracają uwagę na jakość produktów spożywczych i z przysłowiową lupą w ręku studiują ich opakowania. Jest to związane i ze wzrostem świadomości oraz dostępności wiedzy na temat dietetyki, jak i z trendami żywieniowymi propagowanymi przez modne hasła.

Białko w żywieniu bydła

Niezależnie od podłoża tego zainteresowania zjawisko to jest korzystne. Kształtuje popyt na tzw. żywność funkcjonalną, produkty „czyste”, np. z etykietką „wolne od GMO”. Hodowca, pełniący rolę producenta mleka jako surowca, powinien mieć na względzie czynniki kształtujące rynek, czyli wymagania wspomnianych konsumentów końcowych. Krótko mówiąc – wykorzystywać w żywieniu stada pasze dobre jakościowo, optymalne białko w żywieniu bydła, wpływające nie tylko na ilość, ale i przede wszystkim na jakość mleka.

lucerna YelowJacket

Lucerna otoczkowana Yellow Jacket zawiera specjalną powłokę ze startową dawką bakterii Rhizobium i mikroskładników.

Zdrowe bakterie

Lucerna otoczkowana Yellow Jacket spełnia te kryteria. Zawiera specjalną powłokę ze startową dawką bakterii Rhizobium i mikroskładników. Powlekane nasiona są cięższe, dzięki czemu po wysiewie mają lepszy kontakt z glebą. Powłoka Yellow Jacket przyciąga i zatrzymuje wilgoć, sprawiając, że nasiona kiełkują i wschodzą lepiej w porównaniu z formą niepowlekaną.

Bakterie z grupy Rhizobium to glebowe mikroorganizmy azotowe, żyjące w symbiozie z roślinami motylkowatymi – tworzą brodawki korzeniowe i umożliwiają wiązanie azotu cząsteczkowego. Obecność bakterii Rhizobium w glebie sprawia, że nie ma konieczności stosowania nawożenia azotem. Z kolei tam, gdzie lucerna nie była uprawiana, bakterie z tej grupy nie występują. I na odwrót – bakterie mogą być jeszcze aktywne w glebie stanowiska, gdzie wcześniej uprawiano lucernę.

Powłoka nasion sprzyja przywróceniu większej liczby aktywnych bakterii w glebie. Godnym uwagi jest również fakt, że lucerna podlega dopłatom unijnym. Od 2017 roku wsparcie bezpośrednie upraw roślin paszowych wysokobiałkowych obejmuje rośliny pastewne, takie jak koniczyna, komonica i lucerna.

Artykuł zawiera lokowanie produktu i ma charakter promocyjny.

Używamy plików cookies, aby poprawić funkcjonowanie strony AgroFakt.pl. Pliki cookies dopasowują treść strony, w tym wyświetlanych reklam, do indywidualnych potrzeb i zainteresowań użytkownika, pozwalają nam również zrozumieć, w jaki sposób korzystasz z naszej strony. Informacje te są udostępniane naszym partnerom, z którymi współpracujemy w zakresie marketingu, reklamy i analizowania ruchu na stronie. Podmioty te mogą je łączyć z innymi informacjami, których im udzieliłeś. Kontynuując korzystanie z AgroFakt.pl bez zmiany ustawień dotyczących cookies wyrażasz zgodę na ich zamieszczanie w Twoim urządzeniu końcowym. Możesz jednak dokonać zmiany ustawień dotyczących cookies w każdym czasie. Dowiedz się więcej

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close