Czas na sprawiedliwe dopłaty do strączkowych — wszystkich gatunków!

4 lipca 2025, Katarzyna Kupczak

fot. Katarzyna Kupczak

KRIR wystąpiła do MRiRW z postulatem o dopłaty do strączkowych wszystkich gatunków uprawianych w Polsce. Rolnicy domagają się równego traktowania bobu, ciecierzycy czy fasoli, na zasadach identycznych, na jakich dotychczas wspiera się dotowane strączkowe.

Wg rolników dopłaty do strączkowych powinny dotyczyć wszystkich roślin tego typu — bez wyjątków.

Spis treści

Reklama

Rolnicy mówią jasno: Żądamy sprawiedliwej dopłaty do strączkowych!

Wsparcie finansowe dla roślin wysokobiałkowych to nie tylko kwestia opłacalności produkcji. Niezaprzeczalnie to także strategiczna inwestycja w jakość gleby. Obecnie katalog gatunków roślin strączkowych (właściwie bobowatych — drobno- i grubonasiennych) objętych dopłatami jest zbyt wąski, uważają rolnicy. Mianowicie pomija wiele cennych gospodarczo gatunków uprawnych z tej rodziny. Właśnie dlatego dopłaty do strączkowych powinny dotyczyć wszystkich roślin tego typu, bez wyjątków.

1 lipca 2025 r. Zarząd KRIR zwrócił się do ministra Czesława Siekierskiego z wnioskiem o uzupełnienie katalogu roślin strączkowych kwalifikujących się do wsparcia. Obecnie dopłaty przysługują jedynie do wybranych gatunków. Między innymi obejmują: bobik, groch siewny (bez cukrowego i łuskowego), trzy gatunki łubinu, soi zwyczajnej i wyki siewnej. Rolnicy nie pojmują, dlaczego inne cenne uprawy, takie jak bób, ciecierzyca, fasola czy soczewica są pomijane?

KRIR wskazuje, że wszystkie rośliny strączkowe, niezależnie od gatunku, pełnią ważną funkcję gospodarczą, środowiskową i… agrotechniczną. Dlatego wsparcie finansowe powinno obejmować pełne spektrum upraw białkowych, nie tylko te uznane administracyjnie za „najważniejsze”.

Rośliny bobowate wpływają na glebę

Z punktu widzenia agronomii rozszerzenie dopłat ma silne uzasadnienie. Rośliny bobowate (rośliny strączkowe), zwłaszcza grubonasienne, wiążą azot atmosferyczny, przez co ograniczają potrzebę stosowania nawozów azotowych. To wpływa korzystnie na jakość gleby, poprawia jej strukturę i żyzność, a także zmniejsza erozję i presję patogenów.

Co więcej, większe zróżnicowanie gatunkowe upraw to skuteczna odpowiedź na wyzwania klimatyczne. Rośliny takie jak ciecierzyca czy soczewica wykazują wysoką odporność na suszę. Czyli czyni je cennym składnikiem płodozmianu w regionach dotkniętych ekstremami pogodowymi.

Trudno o racjonalne wytłumaczenie, dlaczego dopłaty do strączkowych nie obejmują fasoli szparagowej. Ta roślina bobowata grubonasienna ma zdolność symbiozy, jak wszystkie z rodziny, z bakteriami brodawkowymi wiążacymi azot atmosferyczny

fot. Canva

Dopłaty do strączkowych bez wykluczenia plantatorów

W ocenie rolników nie istnieją żadne merytoryczne ani praktyczne powody, które usprawiedliwiałyby wykluczanie niektórych gatunków strączkowych z systemu dopłat. Objęcie wszystkich tych roślin jednolitymi zasadami nie tylko zwiększyłoby krajową produkcję białka roślinnego, ale także wspierałoby unijną strategię samowystarczalności białkowej.

Tabela. Dotychczasowe dopłaty do strączkowych a potencjał roślin strączkowych

Gatunek rośliny strączkowej	Objęta dopłatą (2025)	Wartość gospodarcza	Odporność na suszę	Zdolność wiązania azotu
Bobik	Tak	Wysoka	Średnia	Tak
Łubin żółty	Tak	Wysoka	Niska	Tak
Ciecierzyca	Nie	Wysoka	Wysoka	Tak
Bób	Nie	Bardzo wysoka	Średnia	Tak
Fasola	Nie	Bardzo wysoka	Średnia/Wysoka	Tak
Soczewica	Nie	Średnia	Wysoka	Tak
Groch cukrowy	Nie	Średnia	Niska	Tak
Wyka siewna	Tak	Średnia	Średnia	Tak
Soja	Tak	Wysoka	Wysoka	Tak

KRIR apeluje o pilne rozszerzenie katalogu roślin, którym powinny przysługiwać dopłaty do strączkowych. Niewątpliwie każdy producent, niezależnie od tego, czy sieje bób, fasolę, soczewicę czy ciecierzycę, musi mieć prawo do takiego samego wsparcia jak rolnik uprawiający łubin czy groch.

Źródło: KRIR

Często zadawane pytania (FAQ): Czas na sprawiedliwe dopłaty do strączkowych — wszystkich gatunków!

Dlaczego rolnicy postulują o dopłaty do wszystkich strączkowych?

Rolnicy chcą równego traktowania wszystkich gatunków strączkowych, takich jak bób, ciecierzyca czy fasola, ponieważ uważają, że pełnią one ważną funkcję gospodarczą i agronomiczną.

Jakie strączkowe są objęte dopłatami w Polsce?

Obecnie dopłaty przysługują tylko wybranym gatunkom, takim jak bobik, groch siewny, łubin, soja i wyka siewna. Ciecierzyca, bób, fasola i soczewica nie mają dostępu do wsparcia finansowego.

Jakie korzyści przyniesie rozszerzenie dopłat do strączkowych?

Rozszerzenie dopłat na wszystkie strączkowe zwiększy krajową produkcję białka roślinnego, poprawi jakość gleby i wesprze strategię samowystarczalności białkowej w UE.

Jakie znaczenie mają rośliny bobowate dla gleby?

Rośliny bobowate wiążą azot atmosferyczny, co redukuje potrzebę stosowania nawozów azotowych. To korzystnie wpływa na jakość i żyzność gleby, ograniczając erozję i presję patogenów.

Co robi KRIR w sprawie dopłat do strączkowych?

KRIR wystąpił do ministra z wnioskiem o rozszerzenie katalogu roślin objętych dopłatami, aby wszyscy producenci mieli takie same wsparcie, niezależnie od gatunku uprawianych strączkowych.