Kleszcze czają się nawet na podwórku. Tych miejsc na ciele nie wolno pominąć

fot. Agrofakt.pl / AI

Jak sprawdzić ciało po kleszczach? To pytanie warto zadać sobie po każdym powrocie z łąki, ogrodu czy nawet własnego podwórka. Kleszcze coraz częściej występują nie tylko w lasach, ale także na terenach wokół gospodarstw. Wystarczy kilka minut, by pasożyt znalazł dogodne miejsce do wkłucia, dlatego dokładne obejrzenie ciała po powrocie może pomóc szybko wykryć zagrożenie.

Jak sprawdzić ciało po kleszczach i których miejsc nie wolno pominąć? Eksperci Państwowej Inspekcji Sanitarnej przypominają, że kleszcze najczęściej wybierają ciepłe i słabo widoczne partie ciała, dlatego oględziny powinny być dokładne. Po pobycie na świeżym powietrzu warto sprawdzić nie tylko skórę, ale także ubranie oraz sierść zwierząt domowych. Szybkie zauważenie i usunięcie kleszcza może zmniejszyć ryzyko chorób przenoszonych przez te pajęczaki, takich jak borelioza czy kleszczowe zapalenie mózgu. Informacje te są zgodne z zaleceniami Państwowej Inspekcji Sanitarnej dotyczącymi profilaktyki podczas letniego wypoczynku i ochrony przed zagrożeniami sezonowymi.

Reklama

Kleszcze czyhają nie tylko w lesie

Wiele osób wciąż uważa, że największe ryzyko ukąszenia przez kleszcza występuje podczas spacerów po lesie. Tymczasem pasożyty można spotkać również na łąkach, w parkach, przydomowych ogrodach, sadach, zaroślach czy na obrzeżach pól. Wystarczy przejść przez wysoką trawę lub usiąść na skraju łąki, aby kleszcz zaczepił się o ubranie. Dlatego po zakończeniu prac w gospodarstwie, spacerze z psem czy wieczornym odpoczynku na podwórku warto poświęcić kilka minut na dokładne obejrzenie ciała.

Liczba zachorowań na boreliozę mocno wzrosła

Według wstępnych danych Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH–PIB i Głównego Inspektoratu Sanitarnego w 2025 roku w Polsce odnotowano 48 738 przypadków boreliozy. Rok wcześniej było ich 29 860, co oznacza wzrost o ponad 63 proc. Najwięcej zachorowań zgłoszono w województwach małopolskim, mazowieckim i śląskim. Dane pokazują, dlaczego po powrocie z łąki, ogrodu, sadu czy przydomowego podwórka warto dokładnie obejrzeć ciało.

Dane wojewódzkie za 2025 rok

Najwięcej przypadków boreliozy odnotowano w województwach:

WojewództwoLiczba przypadkówZapadalność na 100 tys.
małopolskie7 713225,0
mazowieckie6 759122,7
śląskie6 467151,3
wielkopolskie3 20592,2
podkarpackie3 200155,5
lubelskie2 752138,4
dolnośląskie2 68493,8
pomorskie2 558108,4
podlaskie2 352208,2
łódzkie2 22095,0

(Źródło: NIZP PZH–PIB, GIS, „Choroby zakaźne i zatrucia w Polsce w 2025 roku”, dane wstępne z 15 czerwca 2026 r.)

Jak chronić się przed kleszczami podczas pracy i odpoczynku na świeżym powietrzu

Kleszcze to pasożyty, które można spotkać nie tylko w lasach, ale również na łąkach, w ogrodach, parkach i na terenach wokół gospodarstw. Największe ryzyko kontaktu z nimi występuje wiosną i latem, kiedy spędzamy więcej czasu na zewnątrz. Dlatego tak ważne jest nie tylko sprawdzanie ciała po powrocie do domu, ale również odpowiednie przygotowanie się przed wyjściem. Zgodnie z zaleceniami Państwowej Inspekcji Sanitarnej, podstawą profilaktyki jest ograniczenie kontaktu skóry z wysoką trawą i zaroślami oraz stosowanie środków odstraszających kleszcze.

Nie zapomnij sprawdzić ubrań i zwierząt

Po wejściu do domu warto obejrzeć również odzież. Kleszcz może przez pewien czas pozostawać na ubraniu i dopiero później znaleźć miejsce do wkłucia. Jeżeli w gospodarstwie są psy lub koty wychodzące na zewnątrz, po spacerze lub pobycie na podwórku należy sprawdzić także ich sierść. Zwierzęta mogą przenieść kleszcze do domu.

Jak zmniejszyć ryzyko ukąszenia przez kleszcza?

Choć nie da się całkowicie wyeliminować ryzyka, można je znacząco ograniczyć.

Eksperci zalecają:

  • noszenie długich spodni i rękawów podczas pracy w wysokiej trawie,
  • wybieranie jasnej odzieży, na której łatwiej zauważyć kleszcza,
  • stosowanie preparatów odstraszających kleszcze,
  • unikanie przedzierania się przez wysokie zarośla,
  • dokładne obejrzenie ciała po powrocie do domu,
  • wzięcie prysznica możliwie szybko po zakończeniu pobytu na świeżym powietrzu.

Podczas upałów warto również pamiętać o odpowiednim nawodnieniu organizmu, unikaniu największego nasłonecznienia oraz noszeniu przewiewnej odzieży i nakrycia głowy. Wysoka temperatura zwiększa ryzyko przegrzania, szczególnie podczas prac w gospodarstwie.

Co zrobić, gdy znajdziesz kleszcza?

Jeżeli zauważysz wbitego kleszcza, usuń go możliwie jak najszybciej.

Najlepiej:

  • użyć pęsety lub specjalnego przyrządu,
  • chwycić pasożyta jak najbliżej skóry,
  • wyciągnąć zdecydowanym, prostym ruchem,
  • zdezynfekować miejsce po usunięciu.

Nie należy smarować kleszcza tłuszczem, masłem ani alkoholem przed jego usunięciem. Przez kolejne tygodnie warto obserwować miejsce ukąszenia. Pojawienie się rumienia wędrującego, gorączki, bólów mięśni lub innych niepokojących objawów powinno skłonić do konsultacji z lekarzem.

Dlaczego kontrola ciała po powrocie z łąki ma znaczenie

Kleszcze można spotkać nie tylko w lesie, ale również na podwórku, w ogrodzie czy na łące. Po każdym pobycie na świeżym powietrzu warto dokładnie obejrzeć ciało, ubranie oraz zwierzęta domowe. Kilka minut poświęconych na kontrolę może pomóc szybko wykryć pasożyta i ograniczyć ryzyko chorób odkleszczowych.

Przeczytaj też: Pies w budzie i kot w stodole też cierpią przez upał. Te błędy właściciele robią najczęściej

FAQ: Kleszcze czają się nawet na podwórku. Tych miejsc na ciele nie wolno pominąć

Jak dokładnie sprawdzać ciało po kleszczach?

Po powrocie z zewnątrz obejrzyj skórę, ubranie i sierść zwierząt domowych, zwracając uwagę na ciepłe i słabo widoczne partie ciała.

Kiedy kleszcze są najbardziej aktywne?

Kleszcze są najbardziej aktywne wiosną i latem, kiedy spędzamy więcej czasu na świeżym powietrzu.

Czy kleszcze występują tylko w lasach?

Kleszcze można spotkać nie tylko w lasach, ale także na łąkach, w parkach, ogrodach i wokół gospodarstw.

Jak zmniejszyć ryzyko ukąszenia przez kleszcza?

Stosuj preparaty odstraszające, nos gładkie ubrania, unikaj wysokiej trawy oraz dokładnie sprawdź ciało po powrocie do domu.

Co zrobić, jeśli znajdziesz kleszcza na ciele?

Użyj pęsety, aby chwycić go jak najbliżej skóry i wyciągnij prostym ruchem, a następnie zdezynfekuj miejsce ukąszenia.

Google NewsObserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco! Dodaj AgroFakt.pl jako preferowane źródło w Google Częściej w Top Stories. Wystarczy 1 klik i zatwierdzenie w Google.
Autor artykułu:

Kalina Wierzbowska publikuje na Agrofakt.pl, gdzie zajmuje się zagadnieniami dotyczącymi rolnictwa, rozwoju małych gospodarstw, dopłat, polityki wiejskiej oraz regulacji wpływających na codzienną pracę rolników. Jej artykuły cieszą się dużym zainteresowaniem i osiągają nawet po kilkadziesiąt tysięcy czytelników.Rozpoczyna studia na Uniwersytecie Wrocławskim, na Wydziale Prawa, Administracji i Ekonomii, na kierunku Administracja. Dzięki temu swoje zainteresowania akademickie rozwija w kierunku spraw administracyjnych, co wzmacnia jej kompetencje w analizie zagadnień regulacyjnych i organizacyjnych istotnych dla rolnictwa.

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *