Nasionnica trześniówka w czereśni i wiśni. Kiedy zwalczać i czym?
Nasionnica trześniówka w czereśni i wiśni powoduje poważne straty, często prowadząc do dyskwalifikacji całej partii owoców. Ale jest na nią sposób!
Nasionnica trześniówka w czereśni i wiśni jest ogromnym problemem dla producentów owoców deserowych, ale także przeznaczonych na przemysł. Jak ochronić sady przed tym szkodnikiem? Dowiedz się…
Spis treści
Czereśnia coraz popularniejszym gatunkiem sadowniczym
Czereśnia należy do najbardziej perspektywicznych uprawowo i ekonomicznie gatunków sadowniczych. Wiele już wiemy o produkcji jej owoców wysokiej jakości. Mimo to każdego roku mamy problem z ochroną przed najgroźniejszym ich szkodnikiem. Mianowicie nasionnica trześniówka w czereśni czyni ogromne straty. Niestety w ostatnich latach są one spotęgowane, gdyż do popularnego od lat w naszych warunkach klimatycznych gatunku dołączył drugi.
Para mieszana — nasionnica wschodnia i nasionnica trześniówka w czereśni
Od kilkunastu lat w sadach czereśniowych i wiśniowych żyją współrzędnie i czynią szkody nasionnica trześniówka oraz nasionnica wschodnia. Osobniki obu gatunków są podobne do siebie. Muchy mają ciało długości do 5 mm, czarne z żółtą tarczką pomiędzy nasadami skrzydeł. Na skrzydłach widoczne są charakterystyczne dla rodzaju nasionnic czarne pasy (czarny zygzak na przezroczystej „błonce”). Przy czym nasionnica trześniówka ma jeden pasek więcej.
Samice obu gatunków składają pojedyncze jajo do zaczynającego się przebarwiać owocu czereśni lub wiśni. Larwa jest biaława, beznoga, ok. 4-mm długości. Po zakończeniu żerowania wydobywa się na zewnątrz owocu. Przepoczwarcza się w glebie, gdzie pozostaje w stadium bobówki (kokon poczwarkowy) do kolejnej wiosny. Uskrzydlone osobniki nasionnicy trześniówki wylatują od końca maja. Natomiast nasionnica wschodnia opuszcza poczwarkę ok. 2 tygodnie później niż trześniówka. Lot muchówek obu gatunków jest rozciągnięty w czasie i trwa nawet do końca lipca. Przez ten czas każda zapłodniona samica może złożyć do 30 jaj.
Jakie szkody czyni nasionnica trześniówka w czereśni i wiśni?
Żerująca nasionnica trześniówka w czereśni
Stadium szkodliwym są larwy obu gatunków. Nasionnica trześniówka w czereśni czy wiśni rozwija się przez około 10 dni, podczas gdy nasionnica wschodnia zaledwie do 5 dni.
Larwy najczęściej lokują się w okolicy pestki. Przez cały okres aktywnego życia żywią się miąższem. Dodatkowo zanieczyszczają wnętrze owocu odchodami. Odchody larw i uszkodzona tkanka miąższu jest doskonałą pożywką dla patogenów powodujących zgnilizny owoców. Nawet jeżeli nie dojdzie do wtórnego porażenia, sama obecność larw dyskwalifikuje robaczywy owoc czereśni czy wiśni nie tylko z obrotu deserowego, ale także całą partię z przetwórstwa.
Takie owoce mają zmieniony smak. Ponadto są miękkie, nadmiernie sokują. Uszkodzone szybko fermentują. Mają złe parametry przetwórcze.
Straty plonu wywołane obecnością larw nasionnic mogą być ogromne niezależnie od rejonów uprawy czereśni czy wiśni. Nasionnica trześniówka w czereśni, do tego nasionnica wschodnia rozprzestrzenione są w całej Polsce. Jednak robaczywienie owoców czereśni jest największe w przypadku owoców odmian o średniej i późnej porze dojrzewania. Czasami straty sięgają nawet 100%.
Nasionnica trześniówka w czereśni. Kiedy pryskać?
Ze względu na bardzo dużą szkodliwość nasionnicy trześniówki i nasionnicy wschodniej niezmiernie ważny jest monitoring pozwalający na określenie wylotu muchówek, i kontynuowanie go w celu obserwacji oraz nasilenia lotów nasionnic.
Nie warto działać rutynowo bądź bazować na komunikatach nawet dla danego rejonu. Wylot muchówek jest bowiem zależny w dużej mierze od temperatury i rodzaju gleby, ukształtowania terenu, warunków atmosferycznych. Często więc mikroklimat ma znaczenie.
Monitoring na obecność nasionnicy trześniówki w sadzie
Nasionnica trześniówka na czereśni jest monitorowana przy użyciu pułapek chwytnych
Dlatego już na początku kwitnienia czereśni danej odmiany powinno się wywiesić w koronach drzewa żółte tablice chwytne (Ekolep — żółty) albo pułapki zapachowe lepowe z wabikiem zapachowym na nasionnicę trześniówkę.
Można również na paliku mniej więcej 20–30 cm nad ziemią (w rzędach drzew czereśni) zainstalować tablice lepowe żółte. Rozmieszczamy je tak, aby lepową powierzchnią były pod kątem 45° nachylone ku podłożu. Wylatujące z gleby muchówki będą się do nich przyklejały, co da sygnał, że rozpoczęły się wyloty z gleby. W tym okresie trzeba zacząć przygotowywać się do zabiegu.
Nasionnica trześniówka — czym pryskać?
Jeden zabieg przeciwko nasionnicom na czereśni to za mało. Ze względu bowiem na trwające około dwóch miesięcy loty muchówek, także składanie jej jest rozciągnięte w czasie. Dlatego też urządzenia do monitoringu kontrolujemy systematycznie.
Próg szkodliwości nasionnicy
— 2 muchówki/tablicę (Ekolep)/pułapkę zapachową
Gdy stwierdzimy przekroczenie progu szkodliwości, uzyskujemy sygnał do rozpoczęcia zabiegów ochronnych.
Przy podejmowaniu decyzji odnośnie do insektycydu, weźmy pod uwagę zasadę jego działania. Wybierzmy taki środek, którym będziemy mogli zwalczyć zarówno muchówki nalatujące w celu złożenia jaj, jak i młode larwy wylegające się z jaj.
Powyższe warunki spełnia Mospilan 20 SP. Acetamipryd będący substancją czynną działa bowiem zarówno powierzchniowo, wgłębnie, jak i układowo. Czyli pokrywając powierzchnię rośliny, będzie zabójczy wobec osiadających na niej samic nasionnic. Natomiast działając w roślinie wgłębnie, likwiduje larwy wylęgające się z jaj złożonych pod skórkę owocu. Działanie układowe nie ma wielkiego znaczenia w przypadku tego szkodnika, gdyż w owocu nie ma wiązek przewodzących. Jednak przy okazji środek właśnie krążąc z sokami roślinnymi, będzie dodatkowo zwalczał mszyce, żywiące się wysysając soki roślinne.
Jak stosować Mospilan 20 SP na nasionnicę trześniówkę w czereśni i wiśni?
Pamiętajmy, insektycydy najskuteczniejsze są w cieczy o pH 5,5–6,2 (czyli w kwaśnym środowisku). Jeśli więc woda pobierana do przygotowania cieczy roboczej jest twarda, warto obniżyć jej pH.
Poza tym trzeba mieć świadomość, że zasada trójstronnego działania w niewielkiej dawce (0,125 kg/ha) to nie wszystko w przypadku Mospilanu.
- Otóż środek ten wykazuje wysoką skuteczność w szerokim zakresie temperatury.
- Dodatkowo jest odporny na zmywanie przez deszcz.
- Poza tym ma przyjazną dla użytkownika formę. Można bowiem wybrać oryginalny Mospilan 20 SP porcjowany w woreczki z folii rozpuszczalnej w wodzie. Zminimalizowany jest przez to kontakt użytkownika z substancją czynną, a zmaksymalizowany komfort i bezpieczeństwo przygotowania cieczy roboczej.
- To jeszcze nie wszystko. Otóż w okresie, kiedy zapobiegamy robaczywieniu czereśni, rozbudowane są już znacznie populacje pożytecznych organizmów. Oryginalny Mospilan 20 SP ma środowiskowe potwierdzenia bezpieczeństwa dla drapieżców i parazytoidów szkodników czereśni.
Pamiętajmy o systematycznym prowadzeniu dokumentacji zabiegów ochrony roślin. Lektura tych zapisków w kolejnych sezonach jest bezcennym źródłem wiedzy ułatwiającej ochronę — głównie jej termin. Jeśli natomiast produkcja czereśni odbywa się zgodnie z zasadami Integrowanej Produkcji, prowadzimy dodatkową, dużo szczegółowszą dokumentację według notatnika IP Metodyki Integrowanej Produkcji Czereśni. Od 2024 r. obowiązywać będzie w nowej wersji uwzględniającej zasady ekoschematów.
Czytaj również: Szpeciele — coraz groźniejsze szkodniki liści gruszy. Zwalczanie
Obserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!
Bądź na bieżąco z informacjami z rynku rolnego
