Orka przedzimowa: czy warto?
Mimo że coraz częściej, szczególnie w gospodarstwach wielkopowierzchniowych, rolnicy zastępują tradycyjną orkę zabiegami uproszczonymi (np. uprawa bezorkowa), wielu czeka w okresie jesiennym tzw. orka przedzimowa. W jakim celu się ją przeprowadza i czy faktycznie warto?
Spis treści
Orka przedzimowa – robić?
Orka przedzimowa pozwala na przygotowanie gleby pod wiosenne zasiewy zbóż jarych, buraków, roślin motylkowatych, a także sadzenie ziemniaków. Ma korzystne oddziaływania spulchniające, dzięki temu zabiegowi gleba jest lepiej napowietrzona, a jej aktywność biologiczna wzrasta.
Dzięki wykonaniu orki przedzimowej dochodzi również do zaorania chwastów, osypanego ziarna roślin zbożowych, a także precyzyjnego przykrycia ziemią międzyplonów oraz resztek pożniwnych. Orka przedzimowa istotnie wpływa też na znaczne zwiększenie strefy korzeniowej oraz eliminuje głębokie koleiny.
Orka przedzimowa pozwala na przygotowanie gleby pod wiosenne zasiewy zbóż jarych, buraków, roślin motylkowatych, a także sadzenie ziemniaków. Ma korzystne oddziaływania spulchniające.
Orka przedzimowa – druga strona medalu
Jednak wykonywanie orki przedzimowej posiada również wady. Przede wszystkim powoduje naruszenie, a tym samym zniszczenie naturalnej warstwy ochronnej gleby. Również drastycznie obniża się poziom populacji organizmów glebowych.
Całkowita struktura gleby zostaje naruszona. Orka w dużym stopniu przyczynia się ponadto do zwiększonego natężenia erozji wodnej oraz wietrznej. Warstwa orna gleby zostaje przesuszona, a obieg składników pokarmowych ulega zaburzeniu. Gleba, którą poddano temu zabiegowi, posiada znacznie mniejszą nośność, a materia organiczna w niej zawarta szybciej się rozkłada. Również stosowane nawozy organiczne przemieszczają się do zbyt głębokich warstw gleby.
Warto też podkreślić, że sporą wadą wykonywania orki, nie tylko tej przedzimowej, jest to, że powstaje tzw. podeszwa płużna, czyli zagęszczona i zbita warstwa gleby, która znajduje się pod dnem bruzdy pomiędzy warstwą orną a podorną. Również kamienie i martwica glebowa zostają wyorywane. Ponadto samo wykonanie zabiegu orki wymaga dużych nakładów pracy ze strony rolnika.
Zobacz również:
Nowe przepisy GAEC 2
Od 15 marca 2025 roku obowiązuje norma GAEC 2 chroniąca torfowiska i tereny podmokłe. Dotyczy ona gruntów z zawartością materii organicznej powyżej 40 procent w warstwie 40 cm. Na takich obszarach obowiązuje zakaz orki i melioracji, jednak dopuszczono płytką uprawę gleby do 15 cm. Renowację trwałych użytków zielonych można wykonywać nie częściej niż raz na cztery lata. Celem przepisów jest ograniczenie degradacji gleb oraz emisji węgla organicznego.
Norma GAEC 2 – zakres i obowiązki
W 2025 roku powierzchnia gruntów objętych normą GAEC 2 wynosi 399,9 tysiąca hektarów. Rolnicy muszą przed planowaniem orki sprawdzić status swoich działek w aplikacji eWniosek Plus. Brak przestrzegania przepisów skutkuje obniżeniem dopłat bezpośrednich w ramach zasady warunkowości. Kontrola obejmuje wszystkie gospodarstwa posiadające grunty w strefach wyznaczonych przez ministerstwo. Systematyczne sprawdzanie statusu gruntów ma zapobiegać nieświadomemu łamaniu prawa.
Wpływ zmian na orkę przedzimową
Nowe regulacje ograniczają wykonywanie głębokiej orki przedzimowej na obszarach objętych normą GAEC 2. Rolnicy muszą dostosować techniki uprawy, wybierając płytką uprawę lub systemy bezorkowe. Zmiany mają chronić strukturę gleby przed erozją i utratą materii organicznej. W wielu gospodarstwach orka zimowa będzie stosowana rzadziej lub tylko na gruntach niespełniających kryteriów GAEC 2. Takie podejście wymaga modyfikacji planów agrotechnicznych i inwestycji w alternatywne technologie uprawy.
Obserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!
Bądź na bieżąco z informacjami z rynku rolnego
