Siarczysty mróz: jakie będą konsekwencje dla upraw?

Siarczysty mróz: jakie będą konsekwencje dla upraw?

Mróz nadal trzyma, ale pod koniec tygodnia temperatura znów ma być na plusie. Czy rolnicy powinni martwić się o zasiewy?

Jeszcze kilkanaście dni temu temperatura sięgała ok. 15°C i nic nie zapowiadało obecnego scenariusza. Mróz i śnieg, jak przystało natomiast na prawdziwą zimę, wreszcie u nas zawitał. Spadki temperatur były jednak tak znaczne, że w niektórych rejonach Polski zanotowano nawet -20°C. Jak takie wahania temperatur mogą odbić się na kondycji ozimin i czy należy obawiać się ich wymarzania?

Po ciepłej jesieni, która deszczem zrekompensowała nam letnią suszę, przyszła prawdziwa zima. Jednak grudniowa amplituda temperatur, sięgająca blisko 30°C, to niemały szok dla roślin. Mróz nadal trzyma, ale już pod koniec tygodnia temperatura znów ma być na plusie. Czy rolnicy już dziś powinni martwić się o swoje zasiewy i jak taka huśtawka pogodowa może rzutować na tegoroczne plonowanie?

Jeszcze w grudniu prognozy długoterminowe mówiły o niewielkich spadkach temperatur na początku nowego roku, a tu takie zaskoczenie.

Kazimierz Wasilewski z Chocianowa

Mróz nie odpuszcza

Wielu rolników zastanawia się, jaki wpływ na stan zasianych ozimin będzie mieć mróz, który wystąpił pod koniec starego roku i zaskoczył wszystkich swoją intensywnością. Na szczęście w niektórych miejscach w kraju spadł śnieg.

– Nic nie zapowiadało tak dużych spadków temperatur w grudniu – mówi Kazimierz Wasilewski z Chocianowa (pow. polkowicki, woj. dolnośląskie), właściciel 110-hektarowego gospodarstwa rolnego o specjalności produkcja zbożowa. – Jeszcze w grudniu prognozy długoterminowe mówiły o niewielkich spadkach temperatur na początku nowego roku, a tu takie zaskoczenie. Wegetacja w oziminach trwała dość długo i obawiałem się, że rośliny nie zdążą się w ogóle zahartować. I nagle po świętach przyszły duże mrozy z temperaturami poniżej -15°C. Dobrze, że spadł śnieg, który okrył choć trochę pola – dodaje.

mróz i oziminy

Mróz może uszkodzić nie tylko zboża ozime, ale także rzepak.

Mróz złapał jednak nie tylko w woj. dolnośląskim. Najświeższe ostrzeżenia Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej dotyczą 9 regionów kraju.

 U nas śniegu spadło bardzo mało, ok. 3 cm – mówi pan Tomasz, rolnik z Brużycy (woj. łódzkie), właściciel 50-hektarowego uprawowego gospodarstwa rolnego.  Myślę, że mój rzepak może nie najlepiej przezimować w tym roku. Przy tak dużym mrozie, który dochodził u nas do -20°C w nocy, a w dzień do ok. -16°C, to może być trudne. Dodatkowo w dzień wiał dość silny wiatr i świeciło słońce, przez co rośliny mogły być narażone na wysmalanie. Oczywiście za wcześnie jeszcze, żeby wyrokować, bo mamy środek zimy, ale kiepsko widzę tegoroczne plony. Na wiosnę zdecyduję, czy nie przeorać rzepaku i nie posiać jarego – nadmienia rolnik.

Zjawisko wysmalania występuje zimą, gdy panuje słoneczna i wietrzna pogoda, a pola nie są okryte warstwą śniegu. Rośliny w takich warunkach transpirują wodę, nie mogąc jej na bieżąco uzupełniać z zamarzniętej ziemi, co w krótkim czasie może doprowadzić do ich więdnięcia i zasychania.

Styczniowy mróz

Rok rokowi nierówny, ale historia lubi się powtarzać. Podobnie jak rok temu po ciepłej jesieni na początku stycznia pojawił się mróz. Czy oziminom grozi zatem wysmalanie?

– W tym roku, podobnie jak w poprzednim, prognozy wskazywały na ciepłą zimę. Pomimo iż trwają siarczyste mrozy, na polach leży spora warstwa śniegu. W niektórych rejonach jest to nawet ok. 10–15 cm, co wystarczy dla ochrony ozimin przed wysmalaniem – mówi Janusz Półrolniczak, ekspert rolny z Poznania.

mróz a oziminy

Odpowiednia warstwa śniegu ochroni uprawy przed srogim mrozem.

Odpowiednia warstwa śniegu może gwarantować dobre przezimowanie ozimin nie tylko dlatego, że chroni uprawy przed wysmalaniem, ale również magazynuje wodę.

– Już 5-centymetrowa pokrywa śniegu dość dobrze izoluje rośliny i zapewnia im wodę na wiosenny start. Natomiast jej brak jest niebezpieczny szczególnie przy jęczmieniu i rzepaku, czyli przy odmianach szczególnie podatnych na wymarzanie. Przy rzepaku już 10 cm pokrywa pozwala na przetrwanie mrozów większych niż -20°C. Musimy jednak pamiętać, że to nie koniec zimy, a przed nami jeszcze cały styczeń i luty, czyli miesiące, w których mróz w Polsce zdarza się najczęściej. Na szczęście rośliny zostały już zahartowane – dodaje ekspert.

Myślę, że mój rzepak może nie najlepiej przezimować w tym roku. Przy tak dużym mrozie, który dochodził u nas do -20°C w nocy, a w dzień do ok. -16°C, to może być trudne.

Tomasz, rolnik z Brużycy

Pomimo iż stan przezimowania roślin można ocenić dopiero w momencie ruszenia wiosennej wegetacji, jak podkreślają eksperci, warto już od dziś na bieżąco monitorować stan ozimin.

Chociaż nie mamy wpływu na pogodę, możemy uważnie przyglądać się roślinom na naszych polach. Mieliśmy ciepłą jesień, która pozwoliła na dobre ukorzenienie się roślin. Długa wegetacja sprawiła zaś, że szczególnie w rzepaku widoczne były znaczne niedobory składników pokarmowych, dlatego warto zastanowić się nad ich wiosennym nawożeniem. Natomiast w zbożach jesienią zagościły mszyce, więc możemy się spodziewać wielu chorób wirusowych – przestrzega ekspert.

Uprawa dyni. Jakie wyzwania stoją przed plantatorami?

Powierzchnia uprawy dyni z roku na rok rośnie, gdyż warzywo to coraz chętniej jest kupowane przez polskich konsumentów. Ciągle jednak nie przekracza 1 % ogólnej uprawy warzyw.

12 października 2017

Jesienne odchwaszczanie zbóż – mogą pojawić się problemy

Odchwaszczanie zbóż jesienią ogranicza nakłady ponoszone na wiosenną ochronę. W tym roku walka z chwastami może być jednak utrudniona ze względu na pogodę

19 października 2017

Jakie szkodniki zbóż zagrażają nam jesienią?

Zboża w okresie jesiennym są narażone na szereg ataków ze strony szkodników. Jakie szkodniki zagrażają zbożom jesienią?

10 października 2017

Kontynuując przeglądanie strony, wyrażasz zgodę na używanie przez nas plików cookies. więcej informacji

Aby zapewnić Tobie najwyższy poziom realizacji usługi, opcje ciasteczek na tej stronie są ustawione na "zezwalaj na pliki cookies". Kontynuując przeglądanie strony bez zmiany ustawień lub klikając przycisk "Akceptuję" zgadzasz się na ich wykorzystanie.

Zamknij