Skrzypionki w zbożach – ochronę czas zacząć! Kiedy wykonać zabieg?

Download PDF

W naszej strefie klimatycznej sezon do sezonu są niepodobne, co szczególnie odczuwają ci, którzy fabryki mają „pod chmurką”. Rolnikowi pogoda nigdy nie pozwoli wpaść w rutynę. Wszystkie zabiegi, jakie wykonuje na polach uprawnych muszą być poprzedzone zawsze wnikliwą obserwacją. Chcąc chociaż trochę pomóc, informujemy: występują bardzo licznie skrzypionki w zbożach. Ochronę czas zacząć, ponieważ wylęgają się pierwsze larwy. Kiedy najlepiej wykonać zabieg?

skrzypionki w zbożach

Fot. 1. Skrzypionka zbożowa.

fot. Katarzyna Kupczak

Tegoroczna chłodna wiosna sprawiła, że trudno wydzielić poszczególne etapy wystąpienia skrzypionek w zbożach. Pojawiają się masowo skrzypionki w zbożach. Chrząszcze skrzypionek zbożowej (fot. 1) i błękitek (fot. 2) nadrabiają stracony czas i dotychczasową małą aktywność. Po krótkim żerowaniu uzupełniającym, masowo następuje kopulacja (fot. 3), następnie składanie jaj. Już wylegają się pierwsze larwy.

Skutki żerowania skrzypionki w zbożach

skrzypionka błękitek

Fot. 2. Skrzypionka błękitek.

fot. Katarzyna Kupczak

Żer uzupełniający dorosłych osobników, następujący przed składaniem jaj, nie ma dużego znaczenia. Chrząszcze co prawda wyjadają tkanki liścia, w efekcie powstają wzdłużne otwory pomiędzy nerwami (fot. 4), ale te ubytki nie są liczne i znaczące. Ale już żarłoczność larwy skrzypionki w zbożach ma znaczenie gospodarcze. Młoda, zaledwie kilkadziesiąt minut po wylęgu z jaja, zaczyna żerować. Początkowo żeruje punktowo, następnie wyjadając górną skórkę i tkanki (fot. 5), ale nie narusza ciągłości dolnej skórki. Z każdą chwilą staje się coraz żarłoczniejsza – im starsza, tym pobiera więcej pokarmu. Przy dużej liczebności larw pozostaje z zasiedlonego liścia tylko dolna skórka i niektóre jego nerwy, a powierzchnia asymilacyjna rośliny zostaje bardzo zredukowana, co przekłada się bezpośrednio na ograniczenie wielkości i jakości plonu ziarna.

Lustracja i ocena

chrząszcze skrzypionki zbożowej

Fot. 3. Kopulujące chrząszcze skrzypionki zbożowej.

fot. Katarzyna Kupczak

Obecnie występują wszystkie stadia rozwojowe skrzypionki w zbożach. Dlatego ochronę czas zacząć i jednocześnie zwalczyć osobniki dorosłe oraz młode larwy. Oczywiście jeden zabieg może nie wystarczyć, gdyż samice sukcesywnie przystępują do składania jaj, a rozwój embrionalny wymaga czasu. Dlatego, warto sprawdzić łan pod kątem obecności tych szkodników – najlepiej lustrować go rano, gdy jest jeszcze chłodno i skrzypionki w zbożach są mało mobilne. Jaj poszukujemy w centralnej części liścia, tj. w pobliżu nerwu głównego. Gdy natomiast spostrzeżemy brązowawe, błyszczące „kropelki” (wielkości igły od szpilki) na liściach, mogą to być już młode larwy (fot. 6).

Skrzypionki w zbożach – ochronę czas zacząć

skrzypionka w zbożu

Fot. 4. Skrzypionka zbożowa i objawy żerowania uzupełniającego.

fot. Katarzyna Kupczak

Może ta zimna wiosna wcale nie okaże się taka zła, jeśli chodzi o ochronę łanów zbóż przed skrzypionkami? Im wcześniej zaczniemy opryskiwania, tzn. jeśli zabieg wykonamy przeciwko młodym stadiom larwalnym (L1, L2), to uda się uniknąć dużych strat w blaszkach liściowych. Ponadto, przy okazji tego opryskiwania zlikwidujemy obecne w łanie, aktywne osobniki dorosłe, w tym samice – wciąż przygotowujące się do złożenia jaj, a także unikniemy w ten sposób „trzeciego rzutu” skrzypionki. Aby jednak to osiągnąć, jeśli zdecydujemy się na użycie do zwalczania tych szkodników środków pyretroidowych, to powtórzenie zabiegu po upływie 7 dni będzie konieczne.

chrząszcze skrzypionki zbożowej

Fot. 5. Skrzypionka – jaja i larwy – wylęgająca się i starsza, już żerująca.

fot. Katarzyna Kupczak

Do zwalczania skrzypionek zarejestrowana jest jeszcze cała pula insektycydów pyretroidowych (powierzchniowe, najskuteczniejsze w temperaturze do 20°C): alfa-cypermetryna, beta-cyflutryna, cypermetryna, deltametryna, esfenwalerat, gamma-cyhalotryna, lambda-cyhalotryna,  zeta-cypermetryna, a także neonikotynoid (powierzchniowy, wgłębny i układowy, skuteczny w temperaturze do 25°C, ale także w niskiej) – acetamipryd.

skrzypionki zbożowe

Fot. 6. Czarne „kropelki” na liściach i okienkowate ubytki tkanki – to pewnik, że mamy do czynienia z larwami skrzypionek.

fot. Katarzyna Kupczak

 

Aby zwiększyć skuteczność zwalczania skrzypionek i efektywność zabiegu na dłuższy czas, a przy okazji pozbyć się także wielu innych szkodników, zagrażających liściom i kłosom (różnych pluskwiaków, w tym mszyc, gąsienic), warto wykonać blok zabiegowy, przeciwdziałający uodpornieniu się szkodnika:
– pierwszy zabieg prowadzimy z użyciem środka pyretroidowego;
– drugi (7–10 dni później, w zależności od temperatury otoczenia i sytuacji na polu) – z użyciem neonikotynoidu.

Przeczytaj również: Alfa-cypermetryna – kolejną wycofaną substancją!

Czy artykuł był przydatny?

Kliknij na gwiazdkę, by zagłosować

Ocena 4.3 / 5. Liczba głosów 9

Na razie brak głosów. Możesz być pierwszy!

Dodaj komentarz

avatar
  Subskrybuj  
Powiadom o