Stosowanie acetamiprydu w warzywach — drastyczne zmiany

fot. Anna Maciejuk

Komisja Europejska przyjęła rozporządzenie (UE) 2025/158, które wprowadza drastyczne zmiany stosowania acetamiprydu w uprawach. Analizujemy jak zaostrzenie przepisów wpłynie na stosowanie acetamiprydu w warzywach. 

Czy stosowanie acetamiprydu w warzywach stoi pod znakiem zapytania?

Reklama

Co to jest acetamipryd?

Acetamipryd jest insektycydem należącym do grupy neonikotynoidów. Stosowanie acetamiprydu w warzywach ma na celu ochronę upraw polowych i prowadzonych pod osłonami przed szkodnikami ssącymi i gryzącymi. Ściśle mówiąc, zwalcza się nim: mszyce, wciornastki, miniarki, mączliki, muchówki (połyśnica marchwianka, liściolubka selerowa), chrząszcze, gąsienice, itp. Środek ten jest zabójczy zarówno dla form dorosłych, jak i larwalnych.
Acetamipryd działa wobec owada kontaktowo, żołądkowo i gazowo. Natomiast na roślinie — powierzchniowo, wgłębnie i układowo. Ta substancja czynna oddziałuje na układ nerwowy owadów — zakłóca przekazywanie impulsów, co prowadzi do paraliżu i szybkiej śmierci szkodnika.

W Polsce zarejestrowanych jest 41 środków ochrony roślin o różnych handlowych nazwach, które zawierają tę substancję solo lub w gotowej  mieszaninie.

Acetamipryd jest insektycydem należącym do grupy neonikotynoidów.

Acetamipryd jest insektycydem należącym do grupy neonikotynoidów. Zwalcza szkodniki ssące i gryzące w uprawach warzyw polowych i prowadzonych pod osłonami.

fot. Anna Maciejuk

Stosowanie acetamiprydu w warzywach — nowe unijne przepisy

Na podstawie opinii EFSA wykazano, że w wielu produktach dochodziło do przekroczenia ostrej dawki referencyjnej (ARfD) acetamiprydu. W związku z tym zaostrzono dopuszczalne limity pozostałości (NDP) tej substancji. Zostały one skonsultowane z państwami członkowskimi UE i partnerami WTO.

Nowe przepisy zaczną obowiązywać po 19 sierpnia 2025 r.

Dla części gatunków warzyw nowe wartości zostały ustalone na poziomie granicy oznaczalności. To oznacza, że nawet wykrycie niewielkich ilości może prowadzić do odrzucenia partii towarów. Dlatego zarówno producenci warzyw, jak i eksporterzy muszą dostosować swoje praktyki, by uniknąć strat.

Dopuszczalne poziomy pozostałości acetamiprydu na/w warzywach

Nowe unijne przepisy wpłyną na drastyczne obniżenie dopuszczalnych poziomów pozostałości acetamiprydu w niektórych gatunkach, m.in w warzywach kapustnych. 

fot. Anna Maciejuk

Normy NPD acetamiprydu na/w warzywach

Zmiana przepisów szczególnie dotknie producentów warzyw psiankowatych, dyniowatych, kapustnych i niektórych liściowych. W poniższej tabeli wytłuściliśmy gatunki, których NDP ulegają drastycznemu obniżeniu.

Dopuszczalne poziomy pozostałości acetamiprydu na/w warzywach (mg/kg produktu) — obowiązujące i po zmianie

Rodzaj warzywNDP acetamiprydu do 19 sierpnia 2025 r.Zmiany NDP acetamiprydu w owocach
po 19 sierpnia 2025 r. 
buraki0,010,01
marchew0,010,01
seler korzeniowy0,010,01
pietruszka0,010,01
cebula0,020,02
czosnek0,020,02
pomidor0,50,06
papryka0,30,09
oberżyna0,20,2
ogórek0,30,05
cukinia0,30,05
melon0,20,08
dynia0,20,08
kawon0,20,08
kukurydza cukrowa0,010,01
kapusta głowiasta0,40,03
kapusta brukselska0,050,05
Kapusta pekińska0,010,01
kalafior0,40,06
brokuł0,40,06
sałata1,50,01
szpinak0,60,01
warzywa liściowe:
szczypiorek,
seler,
pietruszka,
bazylia,zioła
3,03,0
fasola szparagowa0,60,6
fasola nasiona0,30,3
groszek zielony0,30,3
groszek strąki0,60,6
seler naciowy0,010,01
ziemniak0,010,01

Stosowanie acetamiprydu w warzywach — uwaga ogrodnicy!

Analiza powyższej tabeli przez producentów warzyw może wprowadzić w zdumienie i zastanowienie, czy stosowanie acetamiprydu w warzywach gatunków wytłuszczonych ma sens. Czy nie poniesiemy większych strat w wyniku stwierdzenia przekroczenia NDP w plonie, niż nie użycia tej substancji. Problem w tym, że np. dla dyniowatych naprawdę liczba zarejestrowanych substancji insektycydowych w Polsce jest bardzo mała. Dla przykładu do zwalczania wciornastków czy zmieników na ogórku zarejestrowany jest wyłącznie acetamipryd. Podczas gdy zmieniki w suchych i ciepłych latach stanowią duże zagrożenie.

Generalnie dla producentów pewnych grup warzyw powyższe zmiany oznaczają konieczność rewolucyjnego podejścia do ochrony upraw, szczególnie tych zbieranych, sprzedawanych, eksportowanych po 19 sierpnia 2025 r. Stosowanie acetamiprydu w warzywach tych z drastycznymi różnicami w normach starej i nowej może bowiem wykazać pozostałości. Jeśli oczywiście zastosujemy acetamipryd rutynowo, jak zwykle dotychczas. Dlatego trzeba przemyśleć, czy nie powinno się zmniejszyć liczby zabiegów, ograniczyć dawki lub całkowicie zrezygnować z użycia tej substancji czynnej.

Źródło: eur-lex.europa.eu

FAQ: Stosowanie acetamiprydu w warzywach — drastyczne zmiany

Czym jest acetamipryd i jak działa?

Acetamipryd jest insektycydem z grupy neonikotynoidów, stosowanym do zwalczania szkodników ssących i gryzących. Działa na układ nerwowy owadów, zakłócając przekazywanie impulsów i prowadząc do ich paraliżu oraz śmierci.

Jakie zmiany w stosowaniu acetamiprydu wprowadza nowe unijne rozporządzenie?

Nowe przepisy UE obniżają dopuszczalne limity pozostałości acetamiprydu w niektórych warzywach do granicy oznaczalności, co oznacza, że nawet niewielkie ilości mogą prowadzić do odrzucenia partii produktów.

Kiedy nowe normy NDP acetamiprydu wejdą w życie?

Zmiany dotyczące norm NDP acetamiprydu zaczną obowiązywać od 19 sierpnia 2025 roku.

Jakie warzywa są najbardziej dotknięte zmianami w normach NDP?

Najbardziej dotknięte są warzywa takie jak pomidory, papryka, ogórki i kapusta głowiasta, gdzie nowe normy NDP są znacznie obniżone.

Jak zmiana przepisów wpływa na producentów warzyw?

Producenci muszą dostosować praktyki ochrony upraw, ograniczyć użycie acetamiprydu lub znaleźć alternatywy, aby uniknąć przekroczeń nowych, bardziej rygorystycznych norm.

Prezentowane informacje w zakresie środków ochrony roślin zawarte w serwisie www.agrofakt.pl nie zawierają pełnej treści etykiet-instrukcji stosowania. Ze środków ochrony roślin należy korzystać z zachowaniem bezpieczeństwa. Przed każdym użyciem przeczytaj informacje zamieszczone w etykiecie i informacje dotyczące produktu. Zwróć uwagę na zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia oraz przestrzegaj środków bezpieczeństwa zamieszczonych w etykiecie.

Google NewsObserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco! Dodaj AgroFakt.pl jako preferowane źródło w Google Częściej w Top Stories. Wystarczy 1 klik i zatwierdzenie w Google.
Katarzyna Kupczak
Autor artykułu:

Katarzyna Kupczak – redaktor naczelna portalu Agrofakt.pl. Absolwentka Wydziału Ogrodniczego Akademii Rolniczej w Krakowie. Od 30 lat zawodowo związana z dziennikarstwem rolniczym i branżą wydawniczą. Pracowała w wydawnictwach Plantpress Sp. z o.o. oraz Agrosan Sp. z o.o., współtworząc redakcje wiodących czasopism rolniczych. Prowadziła liczne projekty edukacyjne i redakcyjne, współpracując z doradcami rolnymi, uczelniami i instytucjami branżowymi.Jej rekomendacje uprawowe są cenionym źródłem wiedzy dla doradców, kadry akademickiej i rolników. W swojej pracy kieruje się zasadą rzetelności, praktycznego podejścia i sprawdzonej wiedzy. Specjalizuje się w upowszechnianiu wiedzy o ochronie roślin, agrotechnice i zrównoważonym rolnictwie.

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *