Święconka najważniejsza na Wielkanoc
fot. Daniel Biernat, agrofakt.pl

Koszyk i święconka to jeden z głównych symboli wielkanocnych. Co oznaczają potrawy, które niesiemy w koszyku do święcenia w Wielką Sobotę? Zapraszamy na reportaż wideo.

Święcenie pokarmów to najpopularniejsze wydarzenie w Kościele katolickim. Odbywa się w Wielką Sobotę – przedostatni dzień Wielkiego Tygodnia, poprzedzający Święto Zmartwychwstania Pana Jezusa.

koszyczek Wielkanoc

fot. Daniel Biernat, agrofakt.pl

Tradycja święcenia potraw w Polsce sięga XIV wieku.

Największym świętem dla katolika w Polsce jest zmartwychwstanie Pana Jezusa. Czasami dzieci podchodzą do mnie i pytają: proszę księdza, które święto jest ważniejsze: uroczystość Bożego Narodzenia, czy Zmartwychwstania Pańskiego? Zdecydowanie trzeba powiedzieć, że jednak to ostatnie, czyli Zmartwychwstania Pańskiego – wyjaśnia franciszkanin o. Wiesław Dudek.

Tradycja święcenia wielkanocnych potraw sięga VIII wieku.

Czasami kapłan wchodził do obory po to, żeby poświęcić prosiaka, który jeszcze tam dorastał. franciszkanin o. Wiesław Dudek

Ale zwyczaj ten dotarł do Polski niestety dopiero w wieku XIV. Rozpoczęło się to tak, że w domach, na dworach szlacheckich szlachcice życzyli sobie, aby kapłan przyszedł do nich i poświęcił tak naprawdę wszystko. Wystawiano na stoły wino, przysmaki do święcenia. Czasami kapłan wchodził do obory po to, żeby poświęcić prosiaka, który jeszcze tam dorastał. To była moc wiary w to, że to wszystko jest ważne – mówi franciszkanin o. Wiesław Dudek.

Koszyczek wielkanocny jest symbolem radości

Wielkanocny koszyczek to obowiązkowy element oraz symbol świąt Wielkiej Nocy. Zgodnie z tradycją ludową, powinien być wykonany z wikliny lub słomy. Ozdobiony bielą koronek i zielenią bukszpanu lub gałązkami borówki, jest symbolem wielkiej radości.

święconka, koszyczek wielkanocny

fot. Daniel Biernat, agrofakt.pl

„Koszyczek wielkanocny powinien być odpowiednio ozdobiony” – mówi Grażyna Łucka.

Koszyczek, najczęściej wiklinowy (choć współcześnie koszyczki wielkanocne mogą być np. z filcu, czy drewna), powinien być utrzymany w bieli i zieleni. Zgodnie z tradycją wielkanocną, dekoruje się go gałązkami bukszpanu, a umieszczone w nim pokarmy przykrywa śnieżnobiałą serwetką – podkreśla Grażyna Łucka z Koła Gospodyń Wiejskich z Łazisk, woj. dolnośląskie.

Święconka gra pierwsze skrzypce 

koszyczek wielkanocny, święconka

fot. Daniel Biernat, agrofakt.pl

W koszyczku wielkanocnym nie może zabraknąć jajka, wędlin, chleba i soli.

Koszyczek wielkanocny wypełniamy jedzeniem, które następnie święcimy w Wielką Sobotę.

W koszyczku muszą być przede wszystkim swojskie wyroby, które robimy po dzień dzisiejszy. Jest to wędlina, szynka, boczek, chleb oczywiście pieczony, swojski jajka, pisanki, chrzan, masło… Także święconka, jak ją u nas nazywamy, to te wszystkie produkty – mówi Monika Brukowska z Koła Gospodyń Wiejskich w Nowej Wsi, woj. dolnośląskie.

W wielką sobotę idzie się ze święconką do kościoła. W koszyczku powinny być przede wszystkim baranek, jajka, szynka, kiełbasa i chleb. W niedzielę jest śniadanie wielkanocne. U nas nie może się obyć oczywiście bez żurku, jajek, kiełbasy, szynki, takiego kremu jajecznego… – wymienia Marianna Drozdek z Koła Gospodyń Wiejskich z Gromadki, woj. dolnośląskie.

Święconka i jej symbolika

Należy pamiętać, że dobór produktów w koszyczku nie jest przypadkowy.

o. Wiesław Dudek

fot. Daniel Biernat, agrofakt.pl

Franciszkanin o. Wiesław Dudek

Jajko to symbol paschy. W analogii widzimy tutaj podobieństwo jajka, które ma twardą skorupę i daje nam życie w postaci pisklęcia – czyli nowe życie. Analogia polega na tym, że Chrystus, który cierpiał, przeżywał męki, został ukrzyżowany i zmartwychwstał. Leżał w grobie, przeszył skałę. Zmartwychwstając, dał nam nowe życie – tłumaczy franciszkanin o. Wiesław Dudek.

Baranek wielkanocny symbolizuje Zmartwychwstanie Pana Jezusa, chleb gwarantuje pomyślność i dobrobyt, chrzan ma przynieść dobre zdrowie, a wędliny – płodność i dostatek.

pisanki

fot. Daniel Biernat, agrofakt.pl

Jajko to symbol paschy i nowego życia.

Sól, o której też jest mowa, bo to jest ważny element święconki, gdzie wkładamy ją w pojemniku do koszyczka, to jest życiodajny minerał, czyli coś, od czego zależy smak potrawy i jej konserwacja. Tak samo jest w naszym życiu. My potrzebujemy łaski Bożej, żebyśmy byli nią zakonserwowani. Tak, jak moc słowa Bożego Jezusa Chrystusa, który narodził się w Betlejem i umarł w Jerozolimie za nasze grzechy, daje nam moc, tak samo ta sól jest wyrazem tego, że tym słowem Bożym musimy być zakonserwowani – mówi franciszkanin o. Wiesław Dudek.

Święconka podczas śniadania wielkanocnego

Poświęcone pokarmy spożywamy następnego dnia podczas uroczystego śniadania. Wtedy też składamy sobie życzenia. Na wielkanocnym stole znajdziemy jeszcze inne tradycyjne potrawy.

święconka

fot. Daniel Biernat, agrofakt.pl

W niedzielę wielkanocną święconka z koszyczka trafia do żurku.

Żurek jest obowiązkowy, do tego jest biała kiełbasa, święconka, którą wcześniej nieśliśmy do kościoła w koszyczku... – podkreśla Małgorzata Haniszewska z Koła Gospodyń Wiejskich z Raciborowic, woj. dolnośląskie.

Patrycja Kolano z Koła Gospodyń Wiejskich z Raciborowic, woj. dolnośląskie, dodaje: – Przede wszystkim żurek jest wykonany na zakwasie naturalnym, do niego jajka, biała kiełbasa i święconka. Dzieciaki święcą te potrawy, produkty, które później jemy z tym barszczem – wyjaśnia.

Wielkanoc zbliża się wielkimi krokami. Zadbajmy więc o to, aby i w tym roku nasz wielkanocny koszyczek był kolorowo przystrojony i wypełniony tradycyjnymi potrawami, zgodnie z ludowymi obrzędami.

Kup min. 3 j.s. RGT JakuzziKup teraz a czwartą dostaniesz za 1 zł netto!

Jak finansować zakup ciągnika Kubota?

Zobacz kolejny odcinek "Poznajmy się bliżej...".

16 lipca 2019

Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych – czego oczekujecie?

Czy polskie gospodarstwa poradziłyby sobie bez dopłat bezpośrednich po 2020 roku?

12 lipca 2019

Umowa dzierżawy gruntów rolnych – jak ją sporządzić?

Radca prawny doradza, co zrobić krok po kroku!

17 czerwca 2019