Czy stosować azot w rzepaku późną jesienią?
Okres wegetacji rzepaku wynosi ok. 320 dni, z czego na jesienny przypada ponad 2,5 miesiąca, dwa razy dłużej na zimowy (ok. 5 miesięcy) i niewiele ponad 3 miesiące przypada na rozwój wiosenny.
Spis treści
Najpierw właściwe ph
W uprawie rzepaku ozimego należy przyjąć, że nawożenie azotem ma duże znaczenie plonotwórcze. Jednak zwiększanie wysokości dawek azotu wcale nie zagwarantuje uzyskania wysokiego plonu. Kluczowe jest zbilansowanie tego składnika z pozostałymi makro- i mikroelementami, i wykonanie zabiegu we właściwym momencie. Ważność ich oddziaływania jest następująca: wapń (Ca), potas (K), fosfor (P) i siarka (S) oraz bor (B) i pozostałe mikroelementy. Wynika to z zapotrzebowania roślin rzepaku na te składniki. Na wytworzenie 100 kg nasion i odpowiadającej im ilości słomy rzepak potrzebuje ok. 7 kg N, 3 kg P2O5, 9,6 kg K2O, 5,2kgCaO, 6,2 kg SO3 oraz 6,7 kg B. Pierwszeństwo wapnia przed pozostałymi pierwiastkami związana jest przede wszystkim z regulacją odczynu gleby. Właściwe ph gleby (6.0-7.0 dla uprawy pod rzepak) warunkuje dostępność składników pokarmowych dla rzepaku.
Na wytworzenie 100 kg nasion i odpowiadającej im ilości słomy rzepak potrzebuje ok. 7 kg N, 3 kg P2O5, 9,6 kg K2O, 5,2kgCaO, 6,2 kg SO3 oraz 6,7 kg B.
Czy warto nawozić azotem rzepak późną jesienią?
Wynik produkcyjny
Niezastosowanie nawozów azotowych w uprawie rzepaku (dawka zerowa) pozwoli na otrzymanie około tony nasion na glebach słabych i 1,5 tony na zasobniejszych. Zastosowanie pierwszej dawki N we właściwym czasie i ilości pozwala na uzyskanie ok. 2 ton nasion rzepaku na glebach słabszych i nieco więcej na glebach dobrych, jednakże pod warunkiem, że zasobność gleby w potas jest co najmniej na poziomie średnim. Wzrost plonu o ponad 20% będzie uzależniony od wzrostu dawki azotu, przy jednoczesnym zaopatrzeniu roślin w potas na poziomie wysokim, a fosforu przynajmniej na poziomie średnim. Dalszy wzrost wysokości plonu, o kolejne kilkanaście procent, będzie wynikał nie tylko ze wzrostu dawki nawożenia azotowego, które, podobnie jak poprzednią będziemy stosować wiosną, ale z prawidłowego nawożenia siarką i mikroelementami, które wykonamy już jesienią.
Zastosowanie pierwszej dawki N we właściwym czasie i ilości pozwala na uzyskanie ok. 2 ton nasion rzepaku na glebach słabszych i nieco więcej na glebach dobrych.
Azot w rzepaku jesienią, plus…
Niedobór azotu jesienią przyczynia się do słabego rozwoju roślin i obniżenia ich mrozoodporności. Jednak jego nadmiar może spowodować nadmierny rozwój roślin, co utrudni ich przezimowanie, osłabi kondycję i w konsekwencji może przyczynić się do spadku plonu. Dlatego azot w rzepaku jesienią powinien być podany w sposób przemyślan. Nie powinniśmy przekroczyć dawki 40–45 kg azotu przed siewem, nawet w stanowisku po zbożach, chociaż w sytuacji, gdy na polach pozostaje rozdrobniona słoma, konieczne jest jej zwiększenie do 60 kg·ha-1. Za szkodliwe lub zbędne uważa się nawożenie azotem stanowisk dobrych i bardzo dobrych. Zbyt niskie przedsiewne nawożenie azotem można uzupełnić, dokarmiając rośliny doglebowo lub dolistnie wczesną jesienią.
Pamiętajmy, że susza powoduje ograniczenie ilości dostępnych dla roślin form boru, a jego niedobór sprzyja, między innymi, pękaniu łodyg, co sprzyja wnikaniu do roślin różnych patogenów.
Zastosowanie dawki 50kg·ha-1 mocznika nie później niż w końcu września może poprawić stan roślin, nie powodując ich nadmiernego wzrostu.
W tym roku mamy do czynienia z przesuszeniem gleby. Niedobór opadów w czasie siewów i ich brak podczas kiełkowania znacznie opóźnił wschody. Rośliny rozwijają się nierównomiernie. Bez wątpienia odbije się to ujemnie na plonowaniu rzepaku.
Niedobór opadów w czasie siewów i ich brak podczas kiełkowania znacznie opóźnił wschody.
Powinniśmy w związku z tym dokarmić rośliny dolistnie, w zależności od fazy rozwojowej, 8–12% roztworem mocznika z dodatkiem mikronawozów – boru i manganu.
Pamiętajmy, że susza powoduje ograniczenie ilości dostępnych dla roślin form boru, a jego niedobór sprzyja m.in. pękaniu łodyg, co ułatwia wnikanie do roślin różnych patogenów. Azot w rzepaku jesienią warto podać przez liście wykorzystując mocznik. Zabieg można połącz z borem, ponieważ poprawi to zdrowotność roślin i będzie sprzyjało prawidłowemu ich przezimowaniu. Podobnie jak nawożenie manganem, który stymuluje wzrost systemu korzeniowego roślin, zwiększając tolerancję rośliny na niekorzystne warunki zimowe.
Nawożenie rzepaku azotem jesienią 2025 – aktualne przepisy i limity
W 2025 roku nie obowiązuje sztywna data 15 października jako koniec stosowania nawozów azotowych – granicą jest raczej koniec okresu wegetacji, ustalany lokalnie na podstawie warunków pogodowych. Przepisy krajowe i program działań wynikający z dyrektywy azotanowej nakazują uwzględniać średnią dobową temperaturę, która musi spaść poniżej 5°C przez kilka dni, aby zakończyć nawożenie. Rolnicy korzystający z ekoschematu „Rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi” są zobowiązani do prowadzenia szczegółowej dokumentacji dawek i bilansu N+. Wydłużone stosowanie mocznika możliwe jest tylko przy sprzyjających warunkach polowych i zgodnie z lokalnymi wytycznymi. Nieprzestrzeganie zasad może skutkować sankcjami administracyjnymi i kontrolą ARiMR lub PIORiN.
Skuteczność jesiennego nawożenia azotem – dane IUNG i COBORU
Badania IUNG i COBORU z lat 2022–2024 potwierdzają, że stosowanie 30–45 kg N/ha jesienią zwiększa masę rozety rzepaku nawet o 25%, poprawiając jego zimotrwałość. Efekt jest szczególnie widoczny na stanowiskach średnio zasobnych oraz po przedplonach z dużą ilością słomy. Odmiany mieszańcowe, takie jak LG Architect czy DK Excited, wykazują lepszą reakcję na umiarkowane nawożenie niż populacyjne. Przekroczenie 60 kg N/ha powoduje wybujanie roślin i zwiększa ryzyko przemarzania. Rekomenduje się śledzenie bieżących zaleceń regionalnych stacji COBORU i doradców IUNG dla optymalizacji dawek.
Nowoczesne narzędzia do nawożenia azotem – VRT i czujniki
Precyzyjne systemy nawożenia azotem, takie jak VRT, mapy glebowe, czujniki roślin i drony, zyskują coraz większe znaczenie w uprawie rzepaku ozimego. Firmy takie jak Yara, Grupa Azoty czy Timac Agro oferują platformy doradcze, które umożliwiają dostosowanie dawek do lokalnych warunków glebowych i potrzeb roślin. Zastosowanie technologii pozwala ograniczyć koszty nawożenia, zmniejszyć ryzyko strat składników i poprawić efektywność plonowania. Systemy te są szczególnie przydatne jesienią, kiedy zróżnicowanie rozwoju plantacji może być znaczące. Wdrażanie takich rozwiązań wspiera także cele środowiskowe i redukcję emisji azotanów.
Obserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!
Dodaj AgroFakt.pl jako preferowane źródło w Google
Częściej w Top Stories. Wystarczy 1 klik i zatwierdzenie w Google.
Bądź na bieżąco z informacjami z rynku rolnego
