Behawior krów – To trzeba wiedzieć

Download PDF

Obserwując behawior krów można wyróżnić charakterystyczne modele zachowań w zależności od sytuacji w jakiej się krowa znajduje. Czy jest to zachowanie związane z rozrodem, pobieraniem pokarmu, zachowania rodzicielskie itp., każde z nich można rozpoznać.

Od momentu, kiedy w hodowlę krów wkroczył człowiek pojawiła się nowa relacja: zwierzę-opiekun. Jest to relacja pełna zaskoczeń, wymagająca spokoju i cierpliwości, ale również dająca ogrom satysfakcji.
Krowy to bardzo ciekawskie i spostrzegawcze zwierzęta. Każda krowa jest inna, ma inne upodobania i przyzwyczajenia. Patrząc globalnie na behawior krów traktujemy stado jako jeden funkcjonalny organizm, ale patrząc lokalnie widzimy wielkie indywidualności. Wgłębiając się w świat swoich podopiecznych, hodowca nie tylko może poznać typowe zachowania powielane przez wiele zwierząt, ale przede wszystkim poznać te indywidualne odruchy oraz zawiązać więź, która pozwoli hodowcy podejmować odpowiednie działania w sytuacjach zagrożenia zdrowia, w sytuacjach stresowych czy po prostu pozwoli hodowcy na lepsze zrozumienie zwierząt.

Behawior krów – zachowania charakterystyczne

1. Zachowanie stadne – ustalenie hierarchii.

W każdej grupie wiekowej tworzy się hierarchia. Silniejsze i sprytniejsze sztuki starają się dominować o miejsce przy stole paszowym, o lepsze legowisko itp. Takie sztuki są również najodważniejsze w poznawaniu tego, co nowe i np. przewodzą ucieczkom z pastwiska. Potrafią być bardzo zadziorne w stosunku do swoich stadnych koleżanek i niejednokrotnie nie przebierają w środkach, żeby dostać się do smakowitego kąska. W stadach mniejszych behawior krów związany z dominacją jest mniej zauważalny, gdyż krowy się dobrze rozpoznają i raczej współbiesiadują, niż walczą o miejsce przy stole. Ważne jest również, by hodowca umiał rozpoznać zbyt dużą agresję związaną z wyznaczeniem hierarchii i na czas odpowiednio zareagował, np. eliminując krowę ze stada, gdyż zbyt duża agresja negatywnie wpłynie na zdrowie i produkcję.

2. Zachowanie rozrodcze krów

zachowanie krów w czasie rui

Manifestacja rui – wzajemne obskakiwanie się krów

fot. mgr inż. Marta Iwaszkiewicz

Krowy latujące się mają bardzo charakterystyczne modele zachowań, z których my hodowcy często żartujemy. Ale tu nie ma co żartować, tylko nauczyć się je odczytywać i wykorzystywać do poprawy jakości rozrodu w stadzie. Najczęściej krowy w momencie rui są pobudzone i wręcz truchtają po oborze (w przypadku obór bezuwięzowych). Uszy postawione do przodu jak radary nasłuchują przyjaznego muczenia dającego sygnał do spółkowania. Oczy szklące się pełne nadziei. Krowy bardzo często kładą głowy na zady innych krów lecz nie zawahają się również spróbować skoku na człowieka. Wtedy trzeba mieć naprawdę oczy dookoła głowy będąc w stadzie. Jednym z bardzo wymownych odruchów jest Flehmen – zarzucenie górnej wargi na śluzawicę. Hodowcy często mówią na to uśmiech. Jest to  zabieg potrzeby do wyczuwania feromonów.

3. Zachowanie przy stole paszowym

Krowy mają bardzo dobry węch i smak. Wyszukując smakowite kąski w zadanej paszy możemy zauważyć podrzucanie paszy do góry lub rycie śluzawicą niemal do samej posadzki stołu paszowego. Możemy zauważyć również specyficzne przemieszczanie się krowy i łapanie kąsków ze stołu paszowego co kilka krów. Ogromnie ważne jest jednak żeby ilość miejsc przy stole paszowym była wystarczająco duża i dostosowana do liczebności krów w grupie.

byk Charolaise w poskromie

Byk Charolaise w zbyt małym poskromie

fot. mgr inż. Marta Iwaszkiewicz

4. Zachowanie rodzicielskie krów

Pomimo znacznych zmian w behawiorze, jakie wymusiła hodowla krów mlecznych na przełomie 20 lat instynkt macierzyński jeśli tylko damy mu ku temu warunki odrodzi się w świeżo wycielonej krowie. Bardzo charakterystyczne są wtedy porykiwania, a właściwie pohukiwania krowy do cielęcia. Chęć wylizania i zmobilizowania cielaka do wstania sprawia, że krowy zajmują się cielęciem bardzo intensywnie, podpychając je wręcz do wymienia. Ten model behawioru jest nadal bardzo dobrze zauważalny u krów mięsnych. W tym przypadku instynkt jest tak silny, że aż niebezpieczny dla hodowcy. Krowy bardzo stanowczo potrafią bronić swoje potomstwo.

5. Zachowanie stresowe krów

Sytuacje stresowe bywają różne. Czasem wydawałoby się błaha sprawa może spowodować poruszenie i popłoch w grupie krów. Zawsze niepokój budzi chęć złapania zwierzęcia, jego unieruchomienia. Bydło dodatkowo nie lubi szybkich gwałtownych ruchów oraz dźwięków. Podstawowym odruchem jest ucieczka. Krowy przede wszystkim starają się odejść w jak najodleglejsze miejsce, by uniknąć uwiązania. Z reguły niepokój i strach możemy rozpoznać po oczach krowy. Są otwarte bardzo szeroko wręcz nienaturalnie. Jednak najgorszy jest moment, kiedy dochodzi do paniki i krowy postanawiają rzucić się w szaleńczą ucieczkę. Najczęściej mrużą wtedy oczy i biegną na oślep.

więź hodowcy ze stadem

Krowy są przekorne, zabawowe, ale i niesamowicie poważne i skupione w sytuacjach poważnych

fot. mgr inż. Marta Iwaszkiewicz

Behawior krów – relacja z człowiekiem

Produkcja mleka w gospodarstwach wymaga stałego kontaktu z krowami. Dojone 2, a nawet 3 razy dziennie nie mogą człowieka traktować jak wroga tylko jak członka stada. Z własnego doświadczenia wiem, że krowy i ich zachowania są fascynujące. Delikatne w poznawaniu się wzajemnie, przekorne, zabawowe, ale i niesamowicie poważne i skupione w sytuacjach poważnych. Poznawanie behawioru krów na podstawie obserwacji pozwala pracować z tymi zwierzętami nie wywołując sytuacji stresowych, a wręcz przeciwnie – budując wzajemne zaufanie. Nasz spokój w kontaktach ze zwierzętami odzwierciedli się w ich zachowaniu dzięki czemu łatwiej będzie można przeprowadzić zaplanowany „zabieg”.

Relacja krowa-hodowca

Pomocą przy budowaniu relacji jest oczywiście kontakt bezpośredni i dotyk. Nie wszystkie będą chciały się do nas poprzytulać, ale znajdą się takie, które po pewnym czasie będą się wręcz o to upominać. Krowy to bardzo mądre zwierzęta, a ich spryt i zwinność potrafi zaskoczyć. Odpowiednio traktowane są w stanie odwzajemnić się równie dobrym traktowaniem i wspaniałą współpracą. Musimy jednak pamiętać o rozsądku w tej relacji, bo ten leży po naszej stronie. Krowy słyszą i czują o wiele więcej niż człowiek i czasem drobny błąd z naszej strony może zaprzepaścić wypracowany system współpracy. Przez pryzmat własnego doświadczenia wiem, że relacje hodowca-krowa naznaczone specyficznym behawiorem krów potrafią być trudne, ale są na pewno fascynujące

Czytaj również – Zachowanie krów – Po co je obserwować?

Czy artykuł był przydatny?

Kliknij na gwiazdkę, by zagłosować

Ocena 4.4 / 5. Liczba głosów 27

Na razie brak głosów. Możesz być pierwszy!

1
Dodaj komentarz

avatar
1 Tematy w komentarzach
0 Odpowiedzi na temat
0 Obserwujący
 
Najczęściej komentowany komentarz
Najgorętszy wątek komentarza
1 Komentuj autorów
czarna Autorzy ostatnich komentarzy
  Subskrybuj  
najnowszy najstarszy oceniany
Powiadom o
czarna
Gość
czarna

Wszystkie zwierzęta to skarb od Boga. Przyzwyczajają się bardzo szybko nawet można z nimi się dogadać chociaż nie mówią,ale gestem zachowaniem-to naprawdę jest od Boga i trzeba to szanować Pozdrawiam.