Biały skoczek — nowy szkodnik wielu roślin sadowniczych w Polsce
Biały skoczek (Metcalfa pruinosa) to pluskwiak, który został po raz pierwszy wykryty w Polsce w 2020 r. Dzisiaj już wiemy, że u nas zimuje i żeruje na wielu rodzajach roślin, w tym licznych sadowniczych. Jak go rozpoznać? Jak ochronić drzewa i krzewy przed tym szkodnikiem?
To już pewne — biały skoczek (Metcalfa pruinosa) zimuje w Polsce, a w trakcie wegetacji rozwija bardzo liczne kolonie na wielu gatunkach roślin, w tym na sadowniczych.
Spis treści
Biały skoczek — co to takiego?
Metcalfa pruinosa to kosmopolityczny (występujący w różnych obszarach świata) szkodnik zaliczany do skoczków z rodziny Flatidae. W Polsce już został popularnie nazwany białym skoczkiem, chociaż nie można powiedzieć, aby była to oficjalna polska nazwa.
Kilka osobników wykrytych zostało w naszym kraju po raz pierwszy w 2020 r. w Warszawie. Niestety podczas badań, które odbywały się w 2021 r., liczne kolonie tego owada znaleziono w Warszawie już na roślinach 22 gatunków. Dlatego wszystko wskazuje na to, że nie można mówić o przypadkowej kolonizacji. Raczej niestety mamy do czynienia z ekspansją.
Gatunek ten w sposób naturalny przemieszcza się na niewielką odległość. Jednak wraz z roślinami, ich częściami wykorzystywanymi do rozmnażania może być szeroko rozprzestrzeniony.
Osobnik dorosły
… tego pluskwiaka ma ciało długości 7–8 mm. Wyposażony jest w dwie pary skrzydeł. Jak u większości skoczków w spoczynku ułożonych dachówkowato. Podstawowa barwa jego ciała i skrzydeł jest czarnobrązowa. Przy czym całe ciało pokrywa proszkowatej konsystencji biaława wydzielina. W efekcie przyjmuje on barwę białawą, białoszarawą, nawet niebieskawą. Wszystko zależy od grubości i intensywności woskowatego nalotu. Na skrzydłach widoczna jest para ciemnych plam. Oczy są wyraźnie żółte (patrz zdjęcie główne).
Biały skoczek — larwa na pędzie
Larwa i nimfa
… mają ciało delikatne, wrzecionowatego kształtu (5–6 mm), zasadniczo białawe lub białozielonkawe. Także te stadia szkodnika pokrywa woskowaty, biały nalot. Przy czym przyjmuje on formę kłaczkowatą, najintensywniejszą — włóknistą w tylnej części odwłoka. Oczy są duże, wyraźne, ale białawe.
Jaja
… są niewielkie. Jak to u pluskwiaków po złożeniu, lekko zagłębione w tkankę roślinną.
Biologia szkodnika
Biały skoczek zaaklimatyzował się do pogody w Polsce. Jak stwierdza PIORiN — Metcalfa pruinosa zimuje u nas w formie jaj zagłębionych w korze roślin. Larwy wylęgają się wiosną. Dorosłe osobniki obserwuje się latem i jesienią. Kopulacja następuje pod koniec sezonu. Jesienią każda z zapłodnionych samic może złożyć do 100 szt. jaj. W roku na pewno może się rozwinąć u nas jedno pokolenie.
Na jakich roślinach żeruje biały skoczek?
Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa, publikując komunikat o wystąpieniu Metcalfa pruinosa w Polsce (Raport nr 26) podała, że jest to polifag, który zasiedla zielne i zdrewniałe rośliny. Żeruje na drzewach i krzewach iglastych oraz liściastych, na bylinach i roślinach jednorocznych — uprawnych i dziko rosnących. Zasadniczo w Europie notowany jest na ponad 300 gatunkach roślin należących łącznie do 78 rodzin botanicznych.
Spośród drzew owocowych opanowuje
- brzoskwinie,
- morele,
- głogi,
- jarzęby,
- orzech włoski.
Zagrożone krzewy owocowe
Plant Parasites of Europe podaje, że spośród krzewów owocowych żywicielami tego skoczka są:
- malina,
- jeżyna,
- winorośl,
- czarny bez,
- róża,
- dereń.
Szkodliwość białego skoczka
Szkodnik ten jest bardzo niebezpieczny z jednego zasadniczego powodu — występuje na większości roślin sadowniczych i różnych dziko rosnących, skąd może migrować na kolejne gatunki, szczególnie należące do tych samych rodzin botanicznych. Przykładowo, malina czy róża, brzoskwinia to rodzaje należące podobnie jak jabłoń czy grusza do rodziny Różowate.
Szkody bezpośrednie
Osobniki dorosłe i larwy skoczka wysysają soki roślinne, przez co ogładzają roślinę, pozbawiając ją składników pokarmowych, wody i asymilatów. Najczęściej wkłuwają się do pędów — zarówno młodych, jak i zdrewniałych. Żerują także na liściach, w tym bylin i roślin zielnych jednorocznych. W efekcie nakłucia tkanki pędów dochodzi do ich deformacji, więdnięcia i obumierania.
Szkody pośrednie
Aktywne osobniki białego skoczka, pobierające pokarm wydalają bardzo duże ilości rosy miodowej, która ostatecznie pokrywa powierzchnię rośliny. Ta spadź jest pożywką dla grzybów sadzakowych intensywnie się na niej rozwijających. Dochodzi więc do ograniczenia powierzchni asymilacyjnej pokrytej czarnym nalotem grzybów, uniemożliwiającym przebieg fotosyntezy. Poza tym poczerniałe części rośliny dyskwalifikują ją z obrotu.
Dodatkowo jak podaje PIORiN Metcalfa pruinosa jest wektorem fitoplazm i wirusów roślinnych, nie wymieniając konkretów.
Biały skoczek zwalczanie
Ponieważ w Polsce jest to nowy gatunek szkodnika, rejestracje nie uwzględniają go w swoich etykietach. Niekoniecznie będzie on skutecznie
Biały skoczek w stadium larwy i nimfy może być mylony z bawełnicą korówką
zwalczany przy okazji zabiegów przeciwko innym skoczkom przy użyciu insektycydów kontaktowych. Ciało owada, szczególnie larwy pokrywa bowiem obfity kłaczkowaty nalot woskowy. Utrudnia on dotarcie cieczy bezpośrednio do ciała owada. Barierę tę może pokonać mieszaniną roztworu insektycydu z adiuwantem.
Uwaga! Przez ten kłaczkowaty nalot biały skoczek w stadium larwy i nimfy może być utożsamiany z bawełnicą korówką. Koniecznie zatem wskazane jest wyłuskanie larw/nimf z kolonii, spomiędzy nalotu i dokładny ich ogląd. Bawełnicę zwalczamy zazwyczaj wczesną wiosną lub późną jesienią. Tymczasem larwy skoczka pokryte nalotem aktywne są latem. Wiosną i jesienią na roślinach ich jeszcze albo już nie ma.
O pomyłce nie może być mowy, jeśli chodzi o osobniki dorosłe skoczka i bawełnicy.
Natomiast przy okazji zwalczania skoczków i innych pluskwiaków środkami układowymi lub wgłębnymi, pobieranymi (zasysanymi) z sokiem roślinnym w trakcie żerowania szkodnika, jego populacja może ulec ograniczeniu.
Źródło: PIORiN
Czytaj też:
Bawełnica korówka jesienią 2022 występuje w ogromnym nasileniu!
Orzechy włoski i laskowy — cena 2022
Obserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!
Bądź na bieżąco z informacjami z rynku rolnego
