Remont stada – jak traktować loszki remontowe?

Remont stada świń to istotny proces modernizacji i poprawy warunków w hodowli trzody chlewnej. Powinien przyczynić się do zwiększenia produktywności stada i jakości produktów pochodzenia zwierzęcego. Remont  zmniejsza ryzyko chorób i infekcji zwierząt. Ogromne znaczenie w tym procesie odgrywają loszki remontowe. Dowiedzmy się, dlaczego.

Świnie przeznaczane do remontu stada, a konkretnie loszki remontowe, traktuje się ściśle z określonymi zasadami. Dotyczy to: pomieszczeń, warunków środowiskowych, żywienia oraz intensywności eksploatacji. Determinanty te warunkują zarówno prawidłowość, jak i długość użytkowania rozpłodowego danego osobnika.

Remont stada – jakie warunki dla knurów?

Planując remont stada, knury stadne utrzymuje się w kojcach indywidualnych tak usytuowanych aby  pozwalały na ciągły kontakt: wzrokowy, zapachowy i słuchowy z innymi świniami. Kojce powinny umożliwiać łatwe oraz wygodne przemieszczanie się zwierząt. Co istotne, powierzchnia kojca, w którym  loszki remontowe są kryte, musi obejmować minimum 10 m2. Jego konstrukcja oraz wymiary powinny zapewniać odpowiednią przestrzeń życiową. Na dodatek muszą umożliwiać bezpieczne krycie naturalne.

Niezwykle ważnym elementem jest podłoże kojca. Powinno być zrobione z materiałów, które chronią loszki remontowe i knury przed nagłym poślizgnięciem. W szczególności ważne jest zabezpieczenie knura przed jakimikolwiek urazami. Każdy poważniejszy uraz, zwłaszcza kończyn, może wpłynąć na jego zdolność krycia. Często pozwala się knurom korzystać z wybiegu na świeżym powietrzu (obecnie zakazane przez ASF). Bez wątpienia wpływa to pozytywnie na zdrowie, kondycję i libido zwierzęcia. 

Młode osobniki, które, podczas gdy przeprowadzamy remont stada, mają zostać wykorzystywane do pobierania nasienia, początkowo przyuczamy do skakania na fantom. W procedurze tej najczęściej stosuje się młode zwierzęta, dotychczas nie dopuszczane do krycia naturalnego. Długość i ciągłość użytkowania jednego knura wynosi średnio od 1 roku do 2 lat i uzależnione jest intensywności eksploatacji zwierzęcia.

Loszki remontowe w procesie zwiększania efektywności trzody

Remont stada zakłada też prawidłowe przygotowanie loszek do rozrodu. To niezwykle istotny czynnik, który decyduje o efektywności produkcji trzody chlewnej. Prosię od pierwszego dnia życia powinno być utrzymywane w odpowiednich warunkach środowiskowych. To gwarantuje spełnienie wszystkich najważniejszych wymagań oraz potrzeb bytowo-produkcyjnych. Nie bez znaczenia jest też proces żywienia i pielęgnacji. Każda loszka remontowa musi w odpowiedni bezpieczny sposób przebyć trudne oraz przede wszystkim  decydujące o jej dalszym życiu oraz użytkowości okresy. Po pierwsze okres okołoporodowy, po drugie okołoodsadzeniowy. Od momentu odsadzenia, przez cały czas, w którym przebywa w odchowalni, loszka musi się prawidłowo rozwijać.

Proces dorastania uwzględnia odpowiedni wiek świni. Bądź co bądź w chwili pierwszego krycia loszka remontowa powinna być w 210-230 dniu życia. Jej masa ciała musi mieścić się w granicach od 130 do 150 kg. Odpowiednio przeprowadzony remont stada wymaga też, aby u loszki zakończył się proces somatyczny (zakończony okres wzrostu i rozwoju zwierzęcia). Loszki w okresie od odsadzenia mają przybierać średnio od 600 do 700 g dziennie. Ważnym aspektem jest uwzględnienie zależności pomiędzy terminem urodzenia prosięcia, a wystąpieniem pierwszej rui.

Przygotowanie loszki a udany remont stada

Loszki urodzone w miesiącach wiosennych zdecydowanie wcześniej wchodzą w ruję w porównaniu do loszek urodzonych jesienią. Ma to swoje uzasadnianie w temperaturach powietrza w okresie odchowu. Związane jest to również z dostępnością do światła dziennego w poszczególnych etapach ich rozwoju. Wystąpienie pierwszych objawów rui u loszek w wieku 6 – 8 miesięcy powinno być początkiem intensywnej pracy hodowcy/producenta. W tych okolicznościach musi on odpowiednio przygotować loszki remontowe do rozrodu. Loszki reprodukcyjne muszą przebywać w odpowiednich pomieszczeniach, z dużą ilością światła oraz otrzymywać specjalistyczną paszę przeznaczoną dla tej grupy technologicznej.

Aby remont stada przebiegał bezproblemowo, loszki przeznaczone do rozrodu powinny być odpowiednio żywione oraz utrzymywane w całkowitej izolacji od knura do osiągnięcia masy ciała 90-100 kg. Nie należy wybierać loszek ze zwierząt przebywających w grupie tuczników. Nie posiadają one odpowiedniej masy ciała, a co gorsza kondycji hodowlanej oraz bardzo często nie osiągają jeszcze dojrzałości rozrodczej. Na skutek tego osiąga się małą liczbę urodzonych prosiąt w miocie. Dochodzi do problemów z manifestowaniem rui i częstym jej powtarzaniem.  

Prawidłowy rozród samic

Loszki wprowadzane do rozrodu powinny być: wybierane na loszki remontowe zaraz po okresie odchowu, monitorowane pod względem masy ciała i poddawane selekcji. W celu prawidłowego wprowadzenia samic w rozród, należy możliwie jak najwcześniej obserwować pojawiające się wśród loszek ruje oraz prowadzić pełną dokumentację związaną dojrzałością płciową oraz rozrodczą. Szczegółowe ewidencjonowanie każdej rui u młodych świń daje możliwość właściwego określenia terminu krycia. Nie wspominając o tym, że pozwala na racjonalne wykorzystanie okresu między rują właściwą, czyli tą, kiedy loszka inseminowana jest po raz pierwszy, a rują, która poprzedza ten proces.

Okres ten trzeba wykorzystać na odpowiednie przygotowanie zwierzęcia do osiągnięcia dojrzałości rozrodczej (dojrzałości narządu rozrodczego loszki do pierwszej ciąży). Podstawowym sposobem przygotowania loszki jest flushing. W tym okresie można również wykonać zabieg preinseminacji przy zastosowaniu syntetycznej plazmy nasienia knura. Zabieg polega na wykonaniu inseminacji próbnej, odbywającej się w rui poprzedzającej bezpośrednio ruję właściwą. Ma on na celu zdecydowanie lepsze przygotowanie błony śluzowej narządu rozrodczego loszki do przyjęcia nasienia przy okazji następnej rui. Zabieg ten wpływa na lepszą implantację zarodków, jak również na wyeliminowaniu stresu loszki, spowodowany pierwszą inseminacją. 

Jak wygląda zabieg preinseminacji?

Zabieg preinseminacji wykonywany jest specjalnym, zaopatrzonym w kalibrowany cewnik sprzętem. Przeważnie jest on połączony z pomiarem długości pochwy u loszek. Zauważalna jest bowiem korelacja między długością pochwy oraz wielkością macicy samicy (im większy narząd rozrodczy samicy, tym większe są jej możliwości rozrodcze).

Loszki remontowe pochodzące z zakupu, należy bezwzględnie zaraz po przywiezieniu ich do gospodarstwa zaaklimatyzować. Trwa to od 6 do 8 tygodni. Ogólnie mówiąc celem jest głównie adaptacja zakupionych zwierząt do nowych warunków środowiskowych, a także kontakt z występującymi w określonym środowisku patogenami. Ponadto jest to też czas ostatniej fazy dojrzewania loszek do rozrodu, który powinny spędzić w stabilnym środowisku. W tym czasie trzeba uważnie obserwować pojawiające się po transporcie ruje oraz zdecydowanie skrupulatnie i szczegółowo je ewidencjonować. Błędem, który wpływa na prawidłowy remont stada, jest krycie/inseminacja loszek w pierwszej rui po ich przywiezieniu do gospodarstwa. W czasie aklimatyzacji trzeba przeprowadzić odpowiednie szczepienia ochronne, a także  zabiegi profilaktyczne. W czasie przygotowania loszek do ich pierwszego krycia muszą przebywać w kojcach zbiorowych. Pozostawienie samic w zbiorowym kojcu ułatwia ich stymulację. 

Młode samice powinny przebywać w suchych oraz jasnych pomieszczeniach o odpowiednim natężeniu światła oraz w temperaturze ok. 18°C. Istotna jest również ich przestrzeń życiowa. Minimalna powierzchnia części legowiskowej na 1 sztukę wynosi ok. 1 m2. Samice w tym czasie powinny mieć także zapewniony nieograniczony dostęp do zawsze świeżej oraz czystej wody. 

Czytaj również „Zdrowe lochy dadzą więcej prosiąt”

Definicja loszki pojęcia stosowane w statystyce publicznej GUS.

Obserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!

Newsletter

Bądź na bieżąco z informacjami z rynku rolnego

Zapisz się