Wyka ozima w siewie czystym i w mieszankach zbożowych. Część II

Wyka ozima to jedyny w Polsce gatunek zimujący należący do bobowatych. O czym trzeba wiedzieć przy jej siewie?

Jak zaznaczyliśmy w poprzedniej części artykułu, wyka ozima to jedyny w Polsce gatunek zimujący należący do bobowatych. W tej części przedstawiamy najważniejsze informacje dla osób, chcących wysiać wykę w obrębie swojego gospodarstwa.

Siew czysty wyki ozimej?

Wyka ozima tradycyjnie wysiewana jest współrzędnie w mieszankach z roślinami zbożowymi, które pełnią rolę podporową dla wiotkołodygowej wyki. Siew czysty wyki ozimej jest praktykowany przede wszystkim podczas prac hodowlanych nad nowymi odmianami. Jednak niektórzy dolnośląscy i opolscy rolnicy, chcąc poznać we własnym gospodarstwie właściwości i rozwój wyki ozimej, prowadzą na niewielkich areałach własne „doświadczenia” w tym zakresie.

wyka

Kwitnienie.

Wyka ozima posiana w siewie czystym bardzo szybko wylega, co prowadzi do powstania na polu swoistego „dywanu” z roślin. W latach o tradycyjnym przebiegu pogody może to doprowadzać do stopniowego zagniwania roślin przed zbiorem (po opadach deszczu) i powodować straty strąków i nasion. Jednak sezon 2014/2015 okazał się pod tym względem zaskakująco nieprzewidywalny i w praktyce dał możliwość swoistego „przetestowania” nowoczesnych kombajnów, których hedery dosłownie szły „o włos” nad powierzchnią gleby. Taki sprawdzian sprzętu to wiedza przydatna także przy zbiorze soi, która nisko zawiązuje pierwsze strąki.

Siew współrzędny wyki ozimej ze zbożami?

Wyka ozima posiana w siewie czystym bardzo szybko wylega, co prowadzi do powstania na polu swoistego „dywanu” z roślin.

Siew współrzędny wyki ozimej tradycyjnie z ozimą formą żyta (lub pszenicy na glebach żyźniejszych) z praktycznego punktu widzenia może być rozdzielny (osobno wcześniejszy 1 przejazd wysiewający nasiona wyki, a w późniejszym terminie 2 przejazd wysiewający ziarniaki żyta) lub łączny (wysiew obydwu gatunków w tym samym terminie za jednym przejazdem). W praktyce rolniczej ze względów oszczędnościowych (paliwo, robocizna) stosuje się siew łączny mieszanki wyki z żytem w terminie wcześniejszym niż optymalny dla żyta. Jeśli jest to zasiew w celu uzyskania dopłat za zazielenienie, wówczas musi być on wykonany od dnia 1 lipca do dnia 1 października i utrzymywany co najmniej do dnia 15 lutego (w przypadku międzyplonu ozimego). Jednocześnie, mieszanek tych nie utrzymuje się jako uprawy w plonie głównym w roku następującym po roku jej wysiania.

Gdzie, ile i co siać?

Wyka ozima nie ma dużych wymagań siedliskowych i udaje się na lżejszych, piaszczystych glebach kompleksu żytniego dobrego i słabego. Uprawiana na nasiona na zbyt żyznych glebach nadmiernie przedłuża kwitnienie i dojrzewanie. Wyka ozima lepiej niż wyka jara toleruje w dodatku pH gleby niższe od optymalnego – dobrze rozwija się i plonuje na glebach o odczynie lekko kwaśnym.

Wyka ozima nie ma dużych wymagań siedliskowych i udaje się na lżejszych, piaszczystych glebach kompleksu żytniego dobrego i słabego.

Na cele nasienne na glebach kompleksu żytniego dobrego należy wysiewać 6–8 kg nasion wyki ozimej na 1 ha, a na glebach kompleksu żytniego bardzo słabego od 12 do 15 kg. Średnia ilość wysiewu wynosi 8–12 kg/ha zapewnia uzyskanie obsady roślin wyki po wschodach w przedziale 20–30 sztuk na 1 m2. Do nasion wyki dodajemy 100–120 kg ziarna żyta na 1 ha, co zapewnia obsadę 320–350 sztuk. Rozstawa rzędów dla mieszanki wyki ozimej z żytem wynosi 12–15 cm, a głębokość przykrycia nasion i ziarna 4–5 cm. W uprawie na zielonkę udział wyki w mieszance powinien być większy, a żyta mniejszy niż w uprawie na nasiona. Najczęściej zaleca się wysiew 40–60 kg/ha wyki + 70–80 kg/ha późnej odmiany żyta. Optymalna obsada w mieszance powinna wynosić ok. 150 roślin wyki ozimej i 250 roślin żyta. Z wyki do dyspozycji jest jedna krajowa odmiana Rea, a wybierana przez nad odmiana żyta powinna się charakteryzować dłuższym okresem wegetacji.

Jakie nawożenie?

Dawki nawozów fosforowo-potasowych przeciętnie wynoszą 60–80 kg/ha P2O5 i 80–120 kg/ha K2O. Natomiast nawożenie azotem należy dostosować do warunków siedliska, aby uzyskać równowagę wzajemnego wpływu konkurencyjnego komponentów. W zależności od warunków glebowych i przedplonu dawka azotu może się wahać od 50 do 70 kg/ha N, z czego 20–30 kg należy zastosować przedsiewnie.

Zbyt obfite nawożenie azotem powoduje dominację żyta nad wyką, a małe dawki nawozów mogą osłabić właściwości podporowe żyta i wpłynąć ujemnie na jego plonowanie. Po słabym przezimowaniu wyki można zwiększyć nawożenie N żyta do 120 kg/ha.

Wyka ozima 3 - zapylanie

Zapylenie.

Jaka pielęgnacja i zbiór?

W mieszanych wyki ozimej z żytem nie stosuje się zabiegów herbicydowych, ponieważ obydwa komponenty tworzą zwarty łan i nie dopuszczają do rozwoju chwastów. W dodatku brak jest zarejestrowanych środków.

Wyka ozima jest też rzadko atakowana przez chorobyszkodniki, wpływając pozytywnie na zdrowotność komponenta zbożowego.

Zbiór mieszanki wyki z żytem wykonuje się jednoetapowo w fazach od woskowej do pełnej dojrzałości żyta. Strąki i nasiona wyki ozimej są już w tym okresie także dojrzałe. Należy dobrze wyregulować zespoły młócące, aby nie dochodziło do uszkodzeń nasion i ziarna ani ich strat na skutek niedostatecznego wymłacania. Oddzielenie nasion wyki od ziaren żyta nie stwarza większych trudności technicznych. Nasiona wyki i ziarno żyta wymagają po zbiorze dosuszenia do wilgotności poniżej 15%.

Szkodniki magazynowe zbóż

Przechowywanie zbóż wiąże się z wieloma sprawami, których nie wolno bagatelizować. Jedną z nich są szkodniki. Jak sobie z nimi radzić?

30 listopada 2016

VitalFields częścią Climate Corporation

System VitalFields stał się częścią Climate Corporatian, spółki zależnej od firmy Monsanto. Co oznacza to dla rolników?

25 listopada 2016

Odchwaszczanie zbóż jesienią?

Jesienne odchwaszczanie jest szczególnie ważne w przypadku zbóż ozimych. O czym musimy pamiętać przy zabiegach?

2 grudnia 2016