Biologiczne środki ochrony warzyw. Co trzeba wiedzieć?

Biologiczne środki ochrony zyskują i będą zyskiwać na znaczeniu. Bowiem stanowią jedną z najważniejszych alternatyw dla coraz bardziej ograniczanych środków do chemicznej ochrony roślin.

Poniżej najważniejsze informacje o tej grupie środków ochrony roślin. A konkretnie o możliwościach ich wykorzystania do biologicznej ochrony warzyw przed chorobami.

Co to są biologiczne środki ochrony roślin?

Biologiczne środki ochrony roślin to alternatywne, niechemiczne metody ochrony uprawianych warzyw przed szkodnikami i chorobami. Są to zarejestrowane preparaty oparte na naturalnych mechanizmach i wykorzystujące naturalne organizmy. Ściśle mówiąc, chodzi o zastosowanie takich rozwiązań, jak np. drapieżne lub pasożytnicze owady i mikroorganizmy czy też feromony.

Działanie preparatów biologicznych polega na wykorzystaniu naturalnych wrogów szkodników, mikroorganizmów konkurencyjnych w stosunku do patogenów lub substancji biologicznych, które poprawiają zdrowie i naturalną odporność roślin uprawnych. Produkty te wykazują dużą efektywność. Aczkolwiek aby ich działanie było skuteczne, muszą zostać prawidłowo zastosowane.

Jakie środki do biologicznej ochrony warzyw przed chorobami?

Do środków biologicznych stosowanych w ochronie warzyw przed chorobami zalicza się:

• preparaty oparte o antagonistyczne mikroorganizmy;
• środki biotechniczne;
• stymulatory odporności roślin.

W biologicznej ochronie ogórka gruntowego przed mączniakiem rzekomym wykorzystywane są pożyteczne grzyby Pythium oligandrum.

fot. Anna Maciejuk

Pożyteczne mikroorganizmy

Najczęściej wykorzystywanymi mikroorganizmami w biologicznej ochronie warzyw przed chorobami są:

• grzyby (np. Gliocladium catenulatum, Coniothyrium minitans, Pythium oligandrum, grzyby z rodzaju Trichoderma);
• bakterie (np. Bacillus amyloliquefaciens).

Te pożyteczne mikroorganizmy w wyniku antybiozy, konkurencji o pokarm lub miejsce bądź nadpasożytnictwa niszczą patogeny albo hamują ich rozwój.

Środki biotechniczne

To  substancje pochodzenia naturalnego. Mogą być otrzymywane bezpośrednio z roślin i innych organizmów żywych albo syntetyzowane i produkowane w laboratoriach czy zakładach przemysłowych. Do tej grupy należą takie produkty, jak:

• olejek pomarańczowy;
• wodorowęglan potasu.

Stymulatory odporności roślin na choroby

W tej grupie biologicznych środków wykorzystywanych do ochrony na plantacjach warzyw można zaliczyć, m.in. preparaty zawierające:

• laminarynę — naturalny polisacharyd występujący w komórkach brunatnic;
• kompleks oligosacharydów:
  • COS (chitooligosacharyd) — produkt powstały z depolimeryzacji chitozanu, pozyskiwanego z muszli i szkieletów skorupiaków;
  • OGA (oligogalacturonan) — produkt depolimeryzacji pektyn, pozyskiwanych z cytrusów lub jabłek.

Jak stosować środki biologiczne w ochronie warzyw przed patogenami?

Najważniejszą zasadą korzystania ze środków biologicznych w czasie wegetacji warzyw jest, aby stosować je profilaktycznie, czyli zanim dojdzie do infekcji chorobotwórczymi patogenami. Przed zastosowaniem środka, należy uważnie przeczytać instrukcje jego użycia. Bowiem niektóre środki wymagają przed aplikacją wstępnej aktywacji mikroorganizmów, np. przez wcześniejsze namoczenie. Po sporządzeniu cieczy roboczej należy niezwłocznie ją wykorzystać.

Aby wykorzystać cały potencjał preparatu biologicznego zabieg najlepiej wykonać wcześnie rano lub wieczorem, unikając silnego nasłonecznienia. Ponadto bezwzględnie nie można stosować środków chemicznych bezpośrednio przed i po zastosowaniu środka biologicznego. Należy także pamiętać, że skuteczność mikroorganizmów zawartych w biopreparatach w dużej mierze zależy od warunków podczas zabiegu i po aplikacji. Mianowicie, takie czynniki, jak wysoka temperatura, opady czy silne nasłonecznienie mogą ograniczać działanie pożytecznych mikroorganizmów.

Zalety i wady stosowania preparatów biologicznych

Jak każda metoda ochrony roślin, również ochrona biologiczna oprócz swoich niewątpliwych zalet, ma także wady. Podstawowe atuty i mankamenty wykorzystania preparatów biologicznych w ochronie warzyw przed patogenami przedstawiono w tabeli.

Źródło: szkolenie Instytutu Ogrodnictwa „Nowe rozwiązania w zwalczaniu agrofagów w obliczu redukcji dozwolonych substancji aktywnych ŚOR”

Obserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!

Newsletter

Bądź na bieżąco z informacjami z rynku rolnego

Zapisz się

Autor artykułu:

Anna Maciejuk

Absolwentka Wydziału Ogrodnictwa SGGW w Warszawie ze specjalizacją rośliny lecznicze. Od początku kariery zawodowej przez blisko 15 lat związana z mediami ogrodniczymi. Wieloletni redaktor oraz redaktor prowadzący czasopism i portali internetowych (tematyka rynkowa, warzywnictwo polowe i pod osłonami oraz owoce jagodowe). Pasjonatka książek, zoopsychologii i fotografii. W wolnych chwilach działa także jako wolontariusz w organizacjach prozwierzęcych.