Orka pod rzepak: kiedy zacząć?

Kiedy zacząć orkę pod zasiew rzepaku? Na to pytanie możemy odpowiedzieć różnie w zależności od tego w jakiej części kraju znajdują się nasze uprawy.

Jak ważne jest właściwe wykonanie prac pożniwnych i optymalne przygotowanie gleby pod zasiew możemy przekonać się oglądając stan roślin na wiosnę, a potem oceniając jakość oraz ilość plonu zebranego podczas następnych żniw. Błędy w wykonywaniu tych prac mogą również sprzyjać rozwojowi chorób, chwastów i samosiewów oraz wyleganiu, a także degradacji gleby. Jaka powinna być więc dobra orka?

– Podstawowe zalecenia przewidują wykonanie pod rzepak 2 zespołów uprawowych: pożniwnegoprzedsiewnego mówi Piotr Szulc z KPODR w Minikowie. –Pierwszy z nich obejmuje wykonywaną szybko po żniwach podorywkę ścierniska po zbiorze przedplonu na głębokość 8–12 cm. Gdy skiełkują chwasty, pole należy zbronować. Orka siewna na głębokości 20–22 cm, która rozpoczyna zespół uprawek przedsiewnych, wykonywana jest po upływie 2–3 tygodni od podorywki. Aby gleba osiadła i wrócił naturalny podsiąk, należy odczekać kolejne 2–3 tygodnie. Bezpośrednio przed siewem rzepaku trzeba jeszcze wjechać na pole z agregatem doprawiającym glebę wyposażonym w wał strunowy.

opóźnienia w orce, bronowaniu czy kultywatorowaniu gleby mogą obniżyć przyszły plon

Opóźnienia w orce, bronowaniu czy kultywatorowaniu gleby mogą obniżyć przyszły plon.

Jaki wynika z tego wniosek praktyczny?

– Przedsiewna uprawa gleby pod rzepak musi uwzględniać maksymalne ograniczenie strat wody przez wyparowanie, jak również stworzenie optymalnych warunków do jej podsiąkania z głębszych warstw – dodaje Piotr Szulc.

Kluczowym staje się pytanie: w jakim czasie najlepiej zacząć orkę pod rzepak?

– Orkę siewną pod rzepak przeprowadzam na 3 tygodnie przed planowanym terminem siewu, czyli pod koniec lipca, co powoduje naturalne osiadanie gleby, co przywraca podsiąkanie i właściwą wilgotność w strefie kiełkowania nasion – mówi Bogdan Augustyniak z woj. podlaskiego. – Wtedy mam pewność, że nasiona zostaną wysiane na jednakową głębokość, nastąpią wyrównane wschody a także właściwe rozprowadzenie substancji czynnej herbicydów doglebowych w wierzchniej warstwie roli i ich chwastobójcza skuteczność.

Zbyt duże opóźnienie orki oraz siewu rzepaku może skutkować znacznym obniżeniem plonu.

 – Orka powinna być wykonana na 3–4 tygodnie przed siewem, aby rola mogła się odleżeć – mówi dr inż. Małgorzata Haliniarz. – Wykazano w doświadczeniach, że przy opóźnieniu orki siewnej i wykonaniu jej na 3 dni przed siewem, plony rzepaku ozimego były ok. 5% niższe. Opóźnienie o 7 dni orki oraz w konsekwencji siewu może spowodować spadek plonu o 8% a o 14 dni nawet do 15%. Po orce siewnej nie można pozostawić pola w ostrej skibie, ponieważ rola się zbryla i traci bezużytecznie wodę. 

Orka pod rzepak powinna być wykonana na dobrze przygotowanej glebie

Orka pod rzepak powinna być wykonana na dobrze przygotowanym polu.

W różnych częściach kraju orkę wykonuje się z pewnym przesunięciem czasowym.

Orkę siewną pod rzepak niezależnie od przedplonu wykonuję po pełnych wschodach nasion rośliny przedplonowej i chwastów na głębokość ok. 20 cm z jednoczesnym bronowaniem – mówi Tadeusz Mirski z woj. pomorskiego. – W moim przypadku wykonanie jej na co najmniej 20 dni przed siewem, czyli w pierwszym tygodniu sierpnia na glebach cięższych jakie uprawiam, pozwala na dobre odleżenie się roli.

Ten okres wykonania prac przedsiewnych warunkowany jest także przez czas wzejścia chwastów, które następnie należy usunąć z gleby.

orka-pod-rzepak-2015_10469_90_179186

Okres 2–3 tygodni jest wystarczający do wzejścia chwastów, które skuteczne można zniszczyć uprawkami przedsiewnymi. (fot. AgroFoto.pl, użytkownik: PITER88)

– Okres 2–3 tygodni jest wystarczający do wzejścia chwastów, które skuteczne można zniszczyć uprawkami przedsiewnymi — mówi Ewa Kurcz, doradca rolniczy w ŚODR Modliszewice. – W przypadku wystąpienia krótkiego okresu od wykonania orki do siewu rzepaku, zabieg ten należy wykonać pługiem zagregatowanym z wałem Campbella albo innym wałem o działaniu wgłębnym. Pozwala to oszczędzić czas i przyspieszyć osiadanie roli.

W gospodarstwie Waldemara Dobrowolskiego w Leśmierzu duża część rzepaku ozimego wymarzła bądź wyschła na skutek niedoboru wody. Zdaniem plantatora obecna sytuacja jest trochę lepsza niż rok temu, ale braki wody w glebie mogą sprawić, że plon ponownie nie będzie dobry.

– Ulewne deszcze, których doświadczamy latem tylko w pewnym stopniu poprawią nasączenie gleby wodą. Po deszczach woda szybko wnika w glebę, a powietrze szybko staje się suche. Potrzebne jest dłużej trwające nawilgocenie gleby wodą. Orkę pod rzepak planuję w końcu lipca bądź na początku sierpnia w zależności od pogody i ilości opadów. Obawiam się, że w przypadku upałów w sierpniu i dużych spadków temperatury w styczniu i lutym sytuacja ze słabym plonowaniem rzepaku ozimego może się powtórzyć.

orka-pod-rzepak_4951_521_178594

Kluczową sprawą jest także sposób wykonania orki i przeszkody jakie pojawiają się podczas jej wykonywania. (fot. AgroFoto.pl, użytkownik: pawlus224)

Kluczową sprawą jest także sposób wykonania orki i przeszkody jakie pojawiają się podczas jej wykonywania.

– Orkę średnią pod rzepak powinno się wykonywać na głębokości ok. 20 cm po standardowej uprawie pożniwnej – poleca dr hab. Marek Korbas z Instytutu Ochrony Roślin – PIB, Poznań. – Taka głębokość orki nie różnicuje pokroju roślin jesienią, zimowania, elementów składowych plonu i wydajności z 1 ha. Dopiero zmniejszenie głębokości orki do 10 cm wywołuje istotny spadek plonu, rzędu 3–4 dt/ha. Sporym uproszczeniem jest wykonanie orki zasadniczej bezpośrednio przed siewem. Przyspieszenie osiadania gleby, w takim przypadku zaleca się dokonać poprzez zastosowanie odpowiednich wałów w czasie orki lub bezpośrednio po niej.

W różnych częściach kraju orkę wykonuje się z pewnym przesunięciem czasowym.

Zdarza się, że podczas orki bardzo przeszkadza pojawiająca się na polach o glebie ilastej, na której przeprowadzano orkę przez kilka lat na tej samej głębokości, podeszwa płużna.

– Zdarzało się, że na polu powstała podeszwa płużna, i musiałem rozrywać ją poprzez założenie do pługa pogłębiacza zagłębiającego się w wyoranej bruździe na głębokość do 10 cm – mówi Witold Piotrowski z woj. lubelskiego. – Podeszwa płużna uniemożliwiała zagłębienia się korzenia palowego rzepaku ozimego. Nie mogąc przebić się przez podeszwę płużną korzeń skręca się i nie może czerpać wody z głębiej położonych warstw gleby, a roślina zatrzymuje się we wzroście.

Stanisław Kasiński z woj. łódzkiego do orki pod rzepak używa pługa obracalnego.

orka-pod-rzepak_4013_517_591475

W poprzednim sezonie, moja ziemia po 2-krotnej głębokiej orce była naprawdę bardzo miękka i rozdrobniona. (fot. AgroFoto.pl, użytkownik: przemek99)

Orkę pod rzepak wykonuję w pierwszym tygodniu sierpnia. Przedplonem są zazwyczaj mieszanki strączkowo-zbożowe. Do orki przed siewem rzepaku używam pługu obracalnego i dzięki temu mam możliwość uzyskania bardziej wyrównanej powierzchni pola bez bruzd i zwałów oraz oszczędzam do ok. 10% paliwa przy jednoczesnym wzroście wydajności przy jednoczesnym wzroście wydajności (krótsze przejazdy jałowe po polu). Takie korzyści uzyskuję podczas pracy na dużej powierzchni pola, które obrabiam. Dodatkowo, pole po orce pługiem obracalnym połączonym z dodatkowym broną lub sekcją wałów, mogę doprawić w jednym przejeździe biernego agregatu uprawowego.

Zdarza się, że podczas orki bardzo przeszkadza pojawiająca się na polach o glebie ilastej, na której przeprowadzano orkę przez kilka lat na tej samej głębokości, podeszwa płużna.

Zwolennikiem głębszej orki jest Mirosław Ignaciak, hodowca i rolnik z woj. łódzkiego.

– W poprzednim sezonie, moja ziemia po 2-krotnej głębokiej orce była naprawdę bardzo miękka i rozdrobniona. Widać było piękną strukturę i duży profil glebowy. Orka zbyt płytka na ziemi podobnej klasy, ale od lat płytko oranej to bardzo płytka warstwa uprawna, poniżej podeszwa, nawet skamielina. Poza tym, brak struktury pruchniczej, mała pojemność wodna. Skutek jest taki, że takie pole jest wiecznie mokre i wszystkie uprawy wiosenne opóźnione. Po wyschnięciu na takim polu rolnik ma skałę, a nie glebę – radzi Mirosław Ignaciak z woj. łódzkiego.

Inną praktykę w orce pod rzepak poleca Zenon Kotowski, rolnik z woj. kujawsko-pomorskiego.

– Ja pod rzepak orzę na głębokość do 15–20 cm. Staram się by gleba była dobrze przygotowana do siewu co oznacza odpowiednie jej wyrównanie, równomierne spulchnienie do głębokości ok. 4 cm i zachowanie struktury gruzełkowatej pozbawionej zbryleń. Taka struktura powoduje, iż będzie łatwiejszy proces pobierania wody przez rośliny i lepszy ich wzrost.

Komentarze

  1. Orkę wykonuję na dzień przed siewem. Następnego dnia do południa wjeżdzam ciężkim agregatem Lemken Kompaktor o masie 500kg na 1m szerokości roboczej. Po południu wjeżdzam siewnikiem. Dzięki temu ziemia jest pięknie rozdrobniona i przygnieciona, jest w niej bardzo dużo wilgoci. Robiąc w ten sposób po 3-4 dniach od siewu rzepak jest na wierzchu. Jak orałem na 3 tygodnie przed siewem to rzepak wschodził tydzień jak nie 10 dni.

Światowa produkcja ziemniaka: prognozy są dobre!

Optymistyczne prognozy produkcji, ale nie dla wszystkich regionów. Produkcja ziemniaka będzie wypierana z krajów o wysokich temperaturach…

2 grudnia 2016

ŚOR: podstawy bezpieczeństwa pracy (BHP)

Pamiętajmy, że przy pracy ze środkami ochrony roślin bardzo ważne jest przestrzeganie zasad BHP. O czym nie możemy zapomnieć?

30 listopada 2016

Chwasty w życie mieszańcowym: kiedy mogą się pojawić?

Żyto mieszańcowe cechuje odporność na stresowe warunki atmosferyczne i na porastanie. Jak jednak zwalczać w nim chwasty jesienią?

2 grudnia 2016