Podatek CBAM uderzy w ceny nawozów od stycznia? Rolników czeka gwałtowny wzrost kosztów
Podatek CBAM budzi coraz większy niepokój wśród rolników i producentów żywności. Nowe regulacje, które mają wejść w życie od 1 stycznia 2026 r., mogą znacząco podnieść ceny nawozów. Organizacje branżowe ostrzegają, że skutki mogą być poważniejsze niż wcześniejsze podwyżki spowodowane kryzysem energetycznym, wojną i sankcjami.
Europejski podatek CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism) to mechanizm dostosowania granicznego z uwzględnieniem emisji CO₂. Ostatecznie może być dużo bardziej bolesny niż efekt wojny, sankcji i kryzysu energetycznego razem wziętych. Jak „nie kijem go, to pałką” mówią rolnicy. Organizacje rolników w UE apelują o wyłączenie nawozów z tego podatku.
Spis treści
Podatek CBAM a rynek nawozów
Celem podatku CBAM jest wyrównanie kosztów produkcji między firmami unijnymi a importem z państw o niższych standardach klimatycznych. Nawozy znalazły się w grupie produktów objętych regulacją, choć rolnicy od miesięcy apelują o jej odroczenie.
Copa-Cogeca oraz organizacje producentów nawozów i żywności alarmują, że brak gotowych wytycznych technicznych oznacza ogromne ryzyko dla całego łańcucha żywnościowego. W rezultacie rolnicy mogą zmierzyć się z kosztami, których nie będą w stanie udźwignąć.
CBAM może podnieść ceny nawozów nawet o 30%
Według analiz branżowych, podatek CBAM może zwiększyć ceny nawozów o 10–15%. Jednak przy niekorzystnych scenariuszach wzrost może sięgnąć nawet ponad 30%. Wpływają na to nieokreślone jeszcze parametry, takie jak domyślne wartości emisji oraz metody kalkulacji.
Rolnicy już dziś funkcjonują przy rekordowo niskich marżach. Od 2020 r. koszty produkcji wzrosły o kilkadziesiąt procent, a nawozy stanowią od 15 do 30% całkowitych kosztów gospodarstwa. Dodatkowe cła na nawozy z Rosji i Białorusi podniosły wcześniej ceny nawet o 10–15%.
Teraz kolejne obciążenie może przechylić szalę rentowności wielu gospodarstw.
Czytaj też: Wysokie ceny nawozów 2025 – skąd bierze się chaos na rynku?
Niepewność i ryzyko przerw w dostawach nawozów
Branża nawozowa ostrzega, że brak ostatecznych wytycznych sprawi, iż importerzy nie będą mogli planować dostaw. Aż 50% nawozów w UE pochodzi z krajów trzecich. Obecne zapasy pokryją jedynie około 60% przyszłorocznego zapotrzebowania.
To stwarza ryzyko, że rolnicy kupią nawozy później, drożej lub w ograniczonej ilości.
Rolnik z Dolnego Śląska komentuje w mediach społecznościowych:
„CBAM to kolejny koszt, który spadnie na nas, a nie na importerów. Nie wiem, jak to udźwigniemy„.
Z kolei inny pisze:
„Nawozy już są drogie, a jeśli dojdzie CBAM, to produkcja stanie się zwyczajnie nieopłacalna„.
Takie opinie pokazują, że rolnicy nie widzą obecnie możliwości przerzucenia nowych kosztów na rynek.
Skutki ekonomiczne CBAM: rynek żywności może odczuć presję cenową
Wyższe ceny nawozów oznaczają rosnące koszty produkcji roślinnej. W efekcie te przełożą się na koszty pasz, a następnie na ceny produktów zwierzęcych.
Ekonomiści i organizacje branżowe ostrzegają, że:
- wzrośnie presja inflacyjna na rynku żywności,
- spadnie konkurencyjność UE względem producentów spoza Europy,
- rolnicy ograniczą nawożenie, co może obniżyć plony,
- pojawią się zakłócenia w dostawach nawozów do UE.
Według Copa-Cogeca dalsze obciążenia bez rekompensat mogą doprowadzić do trwałego spadku opłacalności upraw wymagających dużych dawek nawożenia.
Podatek CBAM wpłynie na wzrost kosztów nawozów i zwiększy presję na unijne gospodarstwa
Podatek CBAM — czego żądają organizacje rolnicze i przemysłowe?
Wspólne stanowisko Copa-Cogeca i producentów nawozów zawiera dwa główne postulaty:
- Odroczenie wprowadzenia CBAM dla nawozów do czasu pełnego przygotowania wszystkich parametrów technicznych.
- Wprowadzenie rekompensat dla rolników, aby zrównoważyć przewidywany wzrost kosztów i utrzymać konkurencyjność unijnego rolnictwa.
Bez spełnienia tych warunków europejski sektor może wejść w kolejny głęboki kryzys kosztowy.
Podatek CBAM może zmienić rynek nawozów
Podatek CBAM ma chronić europejski przemysł przed konkurencją z państw o niższych standardach klimatycznych. Jednak w obecnym kształcie może uderzyć w rolników, którzy od lat borykają się z rosnącymi kosztami.
Dopóki Komisja Europejska nie doprecyzuje zasad i nie wprowadzi rekompensat, sektor nawozowy pozostanie w dużej niepewności. Rolnicy natomiast muszą liczyć się z tym, że ceny nawozów od 1 stycznia 2026 t. znów mogą mocno wzrosnąć.
Źródło: Copa Cogeca
FAQ: Podatek CBAM uderzy w ceny nawozów od stycznia?
Co to jest podatek CBAM?
Podatek CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism) to mechanizm, który ma dostosować koszty produkcji między firmami unijnymi a importem z krajów o niższych standardach klimatycznych. Jego wprowadzenie planowane jest od 1 stycznia 2026 roku.
Jak podatek CBAM wpłynie na ceny nawozów?
Podatek CBAM może zwiększyć ceny nawozów od 10% do 15%, a w niekorzystnych scenariuszach nawet o ponad 30%. Jest to spowodowane nieokreślonymi parametrami, takimi jak metody kalkulacji i wartości emisji.
Jakie są obawy rolników dotyczące wprowadzenia podatku CBAM?
Rolnicy obawiają się, że wprowadzenie podatku CBAM zwiększy ich koszty produkcji, co może doprowadzić do nieopłacalności upraw oraz obniżenia plonów. Ponadto, brak wytycznych dotyczących podatku może zakłócić dostawy nawozów.
Jakie są postulaty organizacji rolniczych w związku z CBAM?
Organizacje rolnicze, takie jak Copa-Cogeca, postulują odroczenie wprowadzenia podatku CBAM dla nawozów do czasu pełnego przygotowania wszystkich parametrów technicznych oraz wprowadzenie rekompensat dla rolników w celu zrównoważenia przewidywanego wzrostu kosztów.
Jakie mogą być skutki ekonomiczne wprowadzenia podatku CBAM?
Wprowadzenie podatku CBAM może prowadzić do wzrostu presji inflacyjnej na rynku żywności, spadku konkurencyjności unijnego rolnictwa oraz zakłóceń w dostawach nawozów, co wpłynie na całkowite koszty produkcji roślinnej i zwierzęcej.
Obserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!
