Budowa studni – jej zgłoszenie i opłaty

Susza, zanikanie naturalnych zbiorników, konieczność nawadniania upraw, wysokie opłaty to bolączka wszystkich rolników. Czy studnia to dobre rozwiązanie? Ile to kosztuje budowa studni i czy można przebrnąć przez formalności?
– Mąż chce zamówić firmę do kopania studni przy domu. Czy to jest legalne? Wydawało mi się, że na to potrzebne jest pozwolenie, które sporo kosztuje – takie pytanie zadała ostatnio czytelniczka portalu, Pani Anna z Pomorza. – Hodujemy opasy i zużywamy bardzo dużo wody, studnia pomogłaby obniżyć koszty hodowli.
Spis treści
Prawo budowlane – bez formalności
Prace związane z wykonaniem obudowy ujęć wód podziemnych nie wymagają obecnie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę lub dokonania zgłoszenia. Mówi o tym art. 29 ust. 2 pkt 25 prawa budowlanego. Nie oznacza to jednak, że budowa studni nie wymaga ingerencji urzędnika.
Pozwolenie wodnoprawne
Pozwolenia czy zgłoszenia wodnoprawnego nie wymaga:
- Wykonanie urządzeń wodnych do poboru wód podziemnych na potrzeby zwykłego korzystania z wód z ujęć o głębokości do 30 m.
- Pobór wód powierzchniowych lub wód podziemnych w ilości średniorocznie nieprzekraczającej 5 m3 na dobę oraz wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w ilości nieprzekraczającej łącznie 5 m3 na dobę, na potrzeby zwykłego korzystania z wód (art. 395 prawa wodnego).
Korzystanie z wody w gospodarstwie – zwykłe czy szczególne wykorzystanie
Zwykłe korzystanie z wód oznacza wykorzystanie do zaspokojenia potrzeb własnego gospodarstwa domowego oraz gospodarstwa rolnego. Obejmuje pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych w ilości średniorocznie nieprzekraczającej 5 m3 na dobę oraz wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w ilości nieprzekraczającej łącznie 5 m3 na dobę. Art. 33 prawa wodnego określa, że właścicielowi gruntu przysługuje prawo do zwykłego korzystania z wód stanowiących jego własność oraz z wód podziemnych znajdujących się w jego gruncie. Po przekroczeniu powyższych parametrów trzeba będzie załatwić szereg formalności.
Organem w sprawie rozpatrywania wniosków o wydanie zgody wodno prawnej są właściwe organy Wód Polskich.
Organem właściwym do wydania pozwolenia jest dyrektor zarządu zlewni.
Wniosek o wydanie pozwolenia
Do wniosku o pozwolenie wodnoprawne trzeba dołączyć operat wodnoprawny z oznaczeniem daty jego wykonania. Ponadto wypisy z rejestru gruntów lub uproszczone wypisy z rejestru gruntów dla nieruchomości usytuowanych w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub w zasięgu oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Dodatkowo mogą być wymagane następujące dokumenty: decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ocena wodno-prawna, a także dokumentacja hydrologiczna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 18 września 2018 r., sygn. akt II SA/Wr 473/18 wskazał, że „operat wodnoprawny stanowi podstawę wydania pozwolenia wodnoprawnego (jest obligatoryjnym elementem wniosku o jego wydanie), a zatem operat winien być poddany analizie łącznie z pozwoleniem wodnoprawnym w zakresie ustalania celu poboru wód.”
Uczestnikiem postępowania jest nie tylko sam wnioskodawca, ale także pomioty, na które będzie oddziaływać zamierzone korzystanie z wód, lub które znajdującą się w zasięgu oddziaływania planowanych urządzeń czyli np. sąsiedzi/ właściciele sąsiednich działek.
Budowa studni – ile to kosztuje?
Zgodnie z art. 398 ust. 1 prawa wodnego opłaty za udzielenie zgód wodnoprawnych wynoszą odpowiednio:
- pozwolenie – 224,88 zł
- ocena – 899, 53 zł
Jeżeli wniosek obejmuje kilka pozwoleń, które nie są tożsame rodzajowo, opłatę mnoży się przez liczbę pozwoleń. Maksymalnie opłata może wynosić 4497,63 zł.
Budowa studni i decyzja organu
Pozwolenie wodnoprawne wydaje się w drodze decyzji na czas określony. Jednak nie dłuższy niż 30 lat, liczony od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. Wody Polskie wydają pozwolenia wodnoprawne na podstawie operatu wodnoprawnego oraz zgromadzonych w toku postępowania dowodów, dokumentów i informacji.
Studnia – czy może być wszędzie?
Czy studnie może być usytuowania gdziekolwiek na działce? Absolutnie nie. Reguluje to Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
§ 31 ust.1 określa, że odległość studni dostarczającej wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, powinna wynosić – licząc od osi studni – co najmniej do:
- granicy działki – 5 m;
- osi rowu przydrożnego – 7,5 m;
- budynków inwentarskich i związanych z nimi szczelnych silosów, zbiorników do gromadzenia nieczystości, kompostu oraz podobnych szczelnych urządzeń – 15 m;
- najbliższego przewodu rozsączającego kanalizacji indywidualnej, jeżeli odprowadzane są do niej ścieki oczyszczone biologicznie w stopniu określonym w przepisach dotyczących ochrony wód – 30 m;
- nieutwardzonych wybiegów dla zwierząt hodowlanych, najbliższego przewodu rozsączającego kanalizacji lokalnej bez urządzeń biologicznego oczyszczania ścieków oraz do granicy pola filtracyjnego – 70 m.
Przy zachowaniu warunków określonych w punktach 2 do 5 wskazanych powyżej możliwe jest sytuowanie studni w odległości mniejszej niż 5 m od granicy działki, a także studni wspólnej na granicy dwóch działek.
Powyższe wymogi nie mają zastosowania, gdy chodzi o ujecie przeznaczone do podlewania upraw czy pojenia zwierząt.
Budowa studni a opłaty za wodę
Opłaty za usługi wodne to opłaty stałe i zmienne – art. 270 prawo wodne. Opłata stała nie jest pobierana w przypadku poboru wody do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw. Jak również na potrzeby chowu i hodowli ryb oraz do celów elektrowni wodnych.
Rolnicy zwolnieni są z całości z opłat za pobór wody do 5 m3 na dobę średnio w ciągu roku w ramach zwykłego korzystania z wód.
Opłata za pobór wód w formie opłaty zmiennej zależy od ilości pobranych wód. Stawki są następujące:
1. Do celów rolniczych na potrzeby zaopatrzenia w wodę ludzi i zwierząt gospodarskich, w zakresie niebędącym zwykłym korzystaniem z wód:
– 0,10 zł za 1 m3 pobranych wód podziemnych,
– 0,05 zł za 1 m3 pobranych wód powierzchniowych,
2. Do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw, pobieranej za pomocą urządzeń pompowych – 0,15 zł za 1 m3 pobranych wód podziemnych.
Rolnicy mogą również skorzystać z dofinansowania na budowę studni, o czym wspominaliśmy w artykule – Nabory PROW w 2020 r. – ostatnia szansa na pieniądze w tym roku.
Budowa studni 2025 – jakie formalności
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, budowa studni nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia w urzędzie, chyba że :
- Głębokość studni przekracza 30m,
- Średni pobór wody jest wyższy niż 5m³ na dobę,
- Wydajność pomp będzie większa niż 0,5m³/h,
W przypadku przekroczenia tych limitów, konieczne jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego od Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Wniosek o pozwolenie musi zawierać m.in. operat wodnoprawny, a cały proces może trwać od 30 do 90 dni. W rezultacie, unikniesz problemów.
Nowe zasady i kluczowe formalności
Przepisy budowlane narzucają minimalne odległości od innych obiektów, aby uniknąć zanieczyszczenia wody. Studnia musi lokalizować się co najmniej 5m od granicy działki, 15m od szamba, 7,5m od osi rowu przydrożnego, 30m od najbliższego przewodu kanalizacji indywidulnej oraz 70m od nieutwardzonych wybiegów dla zwierząt hodowlanych i drenażu rozsączającego ścieki. W konsekwencji zapewnisz bezpieczeństwo.
Najważniejszą zasadą jest weryfikacja parametrów planowanej studni, co pozwoli Ci określić, czy musisz złożyć jedynie proste zgłoszenie, czy przejść pełną procedurę uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.
Opłaty i koszty
W 2025 roku, proces budowy studni wiąże się z konkretnymi opłatami administracyjnymi. Jeśli inwestycja wymaga jedynie zgłoszenia wodnoprawnego, musisz uiścić opłatę w wysokości 127,73 zł. Ponadto, gdy konieczne jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego, koszt ten wzrasta do 318,60 zł.
Zgłoszenie studni – e‑Wody (eBOK)
Od 2025 roku zgłoszenia oraz wnioski składa się wyłącznie przez platformę e‑Wody, tzw. eBOK. Wnioskodawca loguje się za pomocą ePUAP lub profilu zaufanego. Następnie dołącza wymagane formularze i operat wodnoprawny w formacie PDF. System automatycznie weryfikuje kompletność dokumentacji oraz potwierdza jej przyjęcie. Dzięki temu procedura staje się bardziej przejrzysta i szybsza.








