Czy intensywny odchów cieląt jest uzasadniony?

Download PDF

Intensywny odchów cieląt oraz jałówek zakłada osiąganie wysokich przyrostów masy ciała, jak również dynamiczny ich rozwój. Czy faktycznie jest słuszny? Zobacz artykuł eksperta.

Chociaż temat jest powszechnie znany, wielokrotnie analizowany nadal dostarcza niektórym hodowcom wiele dylematów. Nie gasną zadawane pytania i wątpliwości, ale zawsze chodzi o to samo, czy to się opłaci.

Optymalne żywienie cieląt paszami płynnymi

Prawidłowy wzrost i rozwój cieląt determinowany jest przez wiele czynników. Niewątpliwie najważniejszym z nich jest żywienie, szczególnie okres karmienia paszami płynnymi. Wybór systemu żywienia ma kluczowe znaczenia zarówno dla procesów rozwojowych, jak również przyszłych cech produkcyjnych zwierzęcia.

intensywny odchów cieląt

Optymalne odpajanie pozwala cielętom na właściwy rozwój przedżołądków, uruchomienia swoistej odporności organizmu oraz procesów metabolicznych

fot. Pixabay

Odchów cieląt a rozwój układu pokarmowego

Intensywny odchów cieląt oraz jałówek zakłada osiąganie wysokich przyrostów masy ciała, jak również dynamiczny ich rozwój. Aby osiągnąć te cele, istotny jest przede wszystkim okres żywienia paszami płynnymi. Optymalne odpajanie pozwala cielętom na właściwy rozwój przedżołądków, uruchomienia swoistej odporności organizmu oraz procesów metabolicznych. Ponadto wpływa na tempo przyrostów masy ciała, poziom pobrania przez zwierzęta pasz stałych, jednocześnie rzutując na przebieg dalszych etapów ich życia oraz faz cyklu produkcyjnego.

Istotne jest, aby główne narządy wewnętrzne (serce, wątroba, płuca, jelita) przystosowały się do intensywnego funkcjonowania. Takie możliwości cielęta mogą jedynie otrzymać w pierwszych 3 miesiącach życia. Później już na mobilizację i rozwój metabolizmu jest stanowczo za późno. Okres ten również warunkuje ekonomikę gospodarstwa wynikającą z kosztów żywienia cieląt, a także z długoterminowymi efektami w postaci produkcji mleka oraz płodności zwierząt.

Prawidłowe żywienie cieląt siarą

W pierwszej kolejności należy zadbać o prawidłową podaż siary. Okres siarowy trawa zwykle do 3–5 dnia życia. Jednak najważniejsze są pierwsze 24 godziny, kiedy możliwość przenikania przeciwciał z siary do krwi cieląt jest na bardzo wysokim poziomie. Dlatego tak ważne jest, aby zaraz po wycieleniu (najpóźniej do 2 h) podać pierwszą porcję siary. Jej ilość powinna wynosić 5% masy cielęcia, czyli około 2–2,5 litra, podana w kilku odpojeniach.

Kolejną dawkę natomiast podaję się do 6 godzin, w takiej samej ilości. Celem pojenia siarą jest to, aby w pierwszych godzinach po porodzie osesek pobrał co najmniej 150 gramów immunoglobulin, warunkujących odporność nabytą. Taka ilość znajduję się w pierwszych 1,5–2 litrach dobrej lub bardzo dobre jakościowo siary. Docelowo należy poić tak, aby cielę w ciągu pierwszej doby życia, wypiło około 6 litrów dobrej jakościowo siary. Czas oraz jakość podanej siary wpływają na możliwości obronne organizmu cielęcia, jego witalność, ale także warunkują poziom przyrostów masy ciała zwierzęcia.

Na czym polega intensywny odchów cieląt

W celu uzyskania wysokich przyrostów oraz szybkiego tempa rozwoju, zaleca się stosowanie intensywnego systemu odpajania cieląt. Długość jego trwania zależna jest od decyzji hodowcy. System ten zakłada pojenie cieląt mlekiem pełnym lub preparatami mlekozastępczymi do woli.

Średnio cielęta przyjmują 10 litrów pójła na dobę, podczas gdy przy systemie skróconym pobierają one 4–6 litrów. Dzięki wysokiemu pobraniu pójła cielęta ras mlecznych osiągają przyrosty masy ciała w wysokości 650–1100 gramów na dobę. Przy czym należy uwzględnić, iż wyższe wartości (800–1100 g) zwierzęta osiągają, jeśli są karmione mlekiem pełnym.

Podczas stosowania preparatów mlekozastępczych wskaźnik ten nie jest tak satysfakcjonujący. Przy stosowaniu intensywnego systemu odpajania obserwuje się wyższe przyrosty masy ciała również w późniejszych okresach (po odsadzeniu od mleka/preparatu mlekozastępczego). Ponadto odnotowuje się niższy odsetek zachorowalności oraz upadków.

intensywny odchów cieląt

Średnio cielęta przyjmują 10 litrów pójła na dobę, podczas gdy przy systemie skróconym pobierają one 4–6 litrów

fot. Pixabay

Intensywny odchów cieląt – plusy

Intensywne odpajanie cieląt mlekiem jest kosztowne. Jednakże nakłady finansowe poniesione w tym okresie należy traktować jako inwestycję w przyszłe wysokowydajne stado. Jak wykazały badania naukowe, wysokie tempo przyrostów w pierwszych 3 miesiącach życia pozytywnie wpływa na lepszą gospodarkę hormonów płciowych w okresie rozrodczym. W rezultacie zwierzęta charakteryzują się wyższą płodnością, a także szybciej osiągają dojrzałość płciową. Dzięki wysokim przyrostom masy ciała oraz wcześniejszemu dojrzewaniu rozpłodowemu możliwe jest stosowanie wczesnego krycia jałówek, bez uszczerbku dla ich organizmu.

Efekty intensywnego odchowu cieląt

Dowiedziono również, że wysokie tempo przyrostów masy ciała cieląt w wieku 2–8 tygodni intensyfikuje namnażanie się komórek gruczołu mlekowego, jak również wpływają na ich wzmożoną aktywację w przyszłości. Procesu tego nie można „nadrobić” w późniejszym okresie użytkowania. Niskie tempo przyrastania masy ciała zwierząt w tym okresie, często obserwowane podczas skróconego systemu odchowu, ogranicza możliwości rozwojowe gruczołu mlekowego. Przekłada się to na wydajność zwierząt w przyszłości. Udowodniono, że przyrosty masy ciała na poziomie 1000 g/dzień u cieląt w okresie odchowu przyczyniają się do zwiększonej wydajności mlecznej na poziomie 850–880 kg w pierwszej i drugiej laktacji w porównaniu ze zwierzętami o mniejszych przyrostach.

intensywny odchów cieląt

Jak wykazały badania naukowe, wysokie tempo przyrostów w pierwszych 3 miesiącach życia pozytywnie wpływa na lepszą gospodarkę hormonów płciowych w okresie rozrodczym

fot. Pixabay

Mleko pełne czy preparat mlekozastępczy dla cieląt?

Hodowca decydując się na intensywny odchów cieląt również musi podjąć decyzję żywieniową: stosować mleko pełne czy preparat mlekozastępczy? Stosowanie preparatów mlekozastępczych jest przede wszystkim uzasadnione ekonomiczne (niższy koszt żywienia cieląt). Ponadto charakteryzują się stałym i stabilnym składem. Natomiast nie posiada ono składników biologicznie aktywnych występujących w mleku krowim.

Niektórzy hodowcy wykazują, że u cieląt pojonych preparatami mlekozastępczymi obserwuje się niższe przyrosty masy ciała w porównaniu z żywionymi mlekiem pełnym.

Pewnym kompromisem może być naprzemienne stosowanie obu rodzajów pójła. Decydując się jednak na stosowanie preparatu mlekozastępczego należy zwrócić uwagę na jego jakość. Powinien on zawierać co najmniej 21% białek oraz 15% tłuszczu, natomiast możliwie jak najmniej włókna surowego (maksymalnie 0,03%).

Intensywny odchów cieląt – minusy

Intensywny system odchowu cieląt ma swoje również wady. Przede wszystkim z uwagi na wysokie użycie pasz płynnych jest to system drogi. Ponadto u zwierząt utrzymywanych w ten sposób wolniej rozwija się układ pokarmowy. Związane jest to z niższym pobraniem pasz stałych. U cieląt odchowywanych systemem skróconego pojenia pobierają znacznie mniejsze ilości mleka. Prowadzi to często do odczuwania braku sytości, gdy równocześnie nie podajemy odpowiednio pasz stałych.

W rezultacie niedostateczne ilości pójła pokrywają poprzez pobranie pasz starterowych. Efektem czego jest stymulacja rozwoju błony śluzowej przedżołądków. Cielęta pojone intensywnie charakteryzują się mniejszym zainteresowaniem oraz pobraniem pasz stałych.

Ponadto zwierzęta te wykazują silną reakcję behawioralną po odstawieniu mleka. Początkowo niechętnie sięgają po starter, poszukują mleka w wiadrach oraz odznaczają się silną wokalizacją. Jednakże trudności te mogą zostać złagodzone przez hodowcę poprzez stopniowe odstawianie pójła. Proces ten przeprowadza się w końcowej fazie odchowu poprzez mieszanie mleka z wodą i stopniowe zwiększanie jej udziału.

Jaki system odchowu cieląt wybrać?

System intensywnego odchowu cieląt jest rozwiązaniem wymagającym wysokich nakładów finansowych. Aczkolwiek należy mieć na uwadze, iż koszty poniesione w tym okresie zwracają się podczas pierwszej laktacji. Ponadto długoterminowe efekty w postaci lepszej płodności, czy też wyższej wydajności mlecznej sprawiają, iż w końcowym rozrachunku czynią ten system efektywnym. Chcąc utrzymać zdrowe, opłacalne oraz wysokowydajne stado krów należy zadbać o zwierzęta już od pierwszych chwil ich życia.

Czy artykuł był przydatny?

Kliknij na gwiazdkę, by zagłosować

Ocena 3.8 / 5. Liczba głosów 13

Z forum

Powiązany temat:

Żywienie Cieląt
danielhaker
Dnia 24.02.2020 o 12:31, Pafnucy napisał: dwanaście ? 🤔 Nie no, raz
zobacz więcej »
nokia6002
Tak to racja, że lepiej. Dlatego też dobrze jest mieć w kojcu jakiegoś starszego cielaka w wieku ok 2 msc i maluchy przy nim zaczną błyskawicznie jeść :) 
zobacz więcej »
karol6130
Moja miesięczna zaczęła jeść musli dopiero jak zeszlem z mlekiem na 4l doba, natomiast słomę wciąga od małego.  Wet tłumaczył kiedyś że im wcześniej zacznie jeść musli tym le...
zobacz więcej »
...
Zobacz pozostałe wpisy

Dodaj komentarz

avatar
  Subskrybuj  
Powiadom o