Kalkulacja kosztów uprawy żyta – porównanie obliczeń

Kalkulacja kosztów uprawy żyta jest oczywiście bardzo ważna, lecz warto brać również pod uwagę kalkulację ryzyka uprawy, zwłaszcza jeśli ma się do dyspozycji gleby o niskiej klasie bonitacji.

Dlaczego żyto?

Doświadczeni rolnicy wiedzą, że tam, gdzie nie dają rady inne uprawy najlepiej radzi sobie żyto. Pod uprawę tej rośliny przeznaczane są z reguły gleby najsłabsze, zakwaszone.  Gatunek ten świetnie radzi sobie na glebach ubogich lub zawierających trudno dostępne dla innych roślin składniki pokarmowe. Wartą podkreślenia zaletą żyta jest oszczędna gospodarka wodna, dzięki której roślina znacznie lepiej znosi deficyt wody.

Dodatkowym plusem uprawy jest jego odporność na choroby. Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na odmiany mieszańcowe, które przy tych samych, niewielkich wymaganiach glebowych dają wyższe plony, co jest nie bez znaczenia, gdy w grę wchodzi kalkulacja kosztów uprawy żyta.

Kalkulacja kosztów uprawy żyta  wg Dolnośląskiego ODR

Założenia:

  • klasa bonitacyjna – IIIa, IVa
  • przyjęta średnia cena skupu z czerwca 2018 r.
  • środki ochrony roślin dopuszczone do obrotu na terenie Polski
  • sprzęt do uprawy własny
Lp. Wyszczególnienie Jedn. miary Cena zł Ilość Plon dt/ha
Kwota – zł
A Wartość produkcji 4 212,32
Wartość produktu dt 57,35 60,00 3 441,00
Dopłaty bezpośrednie zł/ha 771,32
1 Materiał siewny 313,50
                   z zakupu zaprawiony kg 209,00 1,50 313,50
2 Nawożenie mineralne :
                       Polifoska 6:20:30 dt 148,26 3,50 518,91
                saletra amonowa 34% dt 115,92 4,50 521,64
                                 OSD MIKRO kg 13,3 3,00 39,99
3 Ochrona roślin:
                           Mustang Forte 195 SE l 67,45 1 67,45
                           Falcon 460 EC l 171,22 0,6 102,73
                           Stabilan 750 SL l 14,68 1,5 22.02
                           Moddus 250 EC l 228,06 0,3 68,42
B Koszty bezpośrednie 1 654,66
C Nadwyżka bezpośrednia (A-B) 557,66
1 Usługi : 400,00
kombajnowanie zł/ha 400,00 1 400,00
2 Inne : 423,72
paliwo 4,95 80 396,00
oleje i smary 7% kosztu paliwa 27,72
3 pozostałe koszty pośrednie bez amortyzacji maszyn i urządzeń i KCZ 463,09
D Koszty pośrednie 1 286,81
E Ogółem koszty na 1 ha 2 941,47
F Dochód z działalności z dopłatami 1 270,85
G Dochód z działalności bez dopłat 499,53
H Koszty produkcji 1 dt

(bez wyceny pracy własnej)

49,02
Kalkulacja kosztów uprawy żyta

Uprawy demonstracyjne potwierdzają kalkulacje

fot. ŚODR

Zachodniopomorski ODR

Wyszczególnienie Koszty i opłacalność produkcji w zł/ha
żyto ozime
Plon w dt 50
I Koszty bezpośrednie

1. Materiał siewny

2. Nawozy mineralne i dolistne

3. Środki ochrony roślin

1 597,80

270,00

927,00

480,00

II Pozostałe koszty

1. Koszty uprawy i zbioru

2. Koszty specjalistyczne

3. Koszty ogólne

1 389,50

1 066,00

32,50

291,00

III Ogółem koszty 2 987,30
Wartość produkcji      zł

Cena skupu zł/dt

Nadwyżka bezpośrednia   zł

Dochód z produkcji   zł

Dopłaty bezpośrednie – JPO + płatność za zazielenienie    zł

Dochód rolniczy

3 100,00

62,00

1 502,20

112,20

 

771,32

883,52

Wskaźnik opłacalności   129,59

Opolski ODR

Okazuje się, że nawet założone, wysokie plony żyta nie gwarantują dodatniego wyniku dochodu rolniczego netto. Dopiero uwzględnienie dopłat pozwoliło wykazać ekonomistom opolskim pozytywny dochód rolniczy całkowity i dodatni wskaźnik opłacalności produkcji.

Lp. Wyszczególnienie Wartość zł % udział kosztów Wartość zł % udział kosztów Wartość zł % udział kosztów
P

Cz

Plon dt

Cena zbytu    1dt

30,00

63,00

40,00

63,00

50,00

63,00

A Wartość produkcji (P*Cz) 1890,00   2520,00   3150,00
1 Materiał siewny 260,80 11,9% 260,80 9,8% 260,80 5,5%
2 Nawozy 264,00 12,1% 503,86 18,9% 764,40 16,1%
 

 

 

N

P

K

40,00

20,00

30,00

 

 

 

72,80

40,00

60,00

 

 

 

92,40

70,00

105,00

 

 

 

3

 

Środki ochrony roślin

 

104,80

 

4,8%

 

234,50

 

8,8%

 

302,00

 

6,4%

 

4 Inne koszty specjalistyczne 39,00 1,8% 58,50 2,2% 78,00 1,6%
B Koszty bezpośrednie (1+2+3+4) 668,60 30,5% 1057,66 39,7% 1405,20 29,6%
C Nadwyżka bezpośrednia bez dopłat (A-B) 1221,40   1462,34   1744,80  
1

 

Koszty pracy maszyn własnych

 

805,99

 

36,8%

 

849,17

 

31,9%

 

957,57

 

20,2%

 

2

 

Koszty usług rolniczych

 

420,00

 

19,2%

 

420,00

 

15,8%

 

525,00

 

11,1%

 

3

 

Podatki i ubezpieczenia

 

228,58

 

10,4%

 

228,58

 

8,6%

 

228,58

 

4,8%

 

4 Pozostałe koszty 66,86 3,1% 105,77 4,0% 140,52 3,0%
D Koszty pośrednie (1+2+3+4) 1521,43 69,5% 1603,82 60,3% 1851,68 39,0%
E Koszty całkowite (B+D) 2190,03   2661,48   3256,88  
F Koszty prod. 1 dt E/P 73,00   66,54   65,14  
G Dochód rolniczy netto bez dopłat (A-E) -300,03 -141,48 -106,88
1 Dopłaty 948,34 948,34 948,34
H Dochód rolniczy całkowity G+1 648,31   806,86   841,46
I Wskaźnik opłacalności bez dopłat 86,30%   94,68%   96,72%
J Wskaźnik opłacalności z dopłatami 129,60%   130,32%   125,84%

Podlaski ODR – kalkulacja kosztów uprawy żyta

Wyszczególnienie j.m. cena zł Plon wartość zl Plon wartość zł
Produkcja 30 40
Koszty:
1. Materiał siewny dt 70,00 1,50 105,00 1,50 105,00
2. Nawożenie mineralne
                         azotowe kg 3,50 30,00 105,00 40,00 140,00
                         fosforowe kg 3,75 400,00 150,00 40,00 150,00
                         potasowe kg 2,33 40,00 93,20 50,00 116,50
3. Środki ochrony roślin:
                         Funaben Plus kg 40,00 0,30 12,00 0,30 12,00
                         Chwastox Extra l 16,50 0,00 0,00 0,00 49,50
4. Praca maszyn:
                         własna – ciągnik cng. 60,60 12,00 727,20 14,00 848,40
                         najemna – zbiór kombajnem godz. 320,00 1,00 320,00 1,00 320,00
Razem koszty bezpośrednie 1512,40 1741,40
Koszty bezpośrednie zł/dt 50,41 43,54

Kalkulacja kosztów uprawy żyta wg Mazowieckiego ODR

Wariant I Wariant II Wariant III
Wyszczególnienie Jedn. Ilość Cena j wartość Ilość Cena j. wartość Ilość Cena j. wartość
Razem wartość produkcji 1425,00   1995,00   2565,00
Produkcja główna: ziarno dt 25,00 57,00 1425,00 35,00 57,00 1995,00 45,00 57,00 2565,00
Razem koszty bezpośrednie 828,00 1138,40 1319,40
1. Razem materiał siewny 96,90 259,50 276,80
– własny 1,70 57,00 96,90 0,00 0,00
– z zakupu 0.00 1,50 173,00 259,50 1,60 173,00 276,80
2. Razem nawożenie 634,00 765,90 922,00
N kg 60,00 3,43 205,80 80,00 3,43 274,40 100,00 3,43 343,00
P kg 60,00 3,91 234,60 70,00 3,91 273,70 80,00 3,91 312,80
K kg 80,00 2,42 193,60 90,00 2,42 217,80 110.00 2,42 266,20
3. Razem środki ochrony roślin   zł  62,90   zł  75,00   zł  75,00
Baytan Trio 180 F-zaprawa  0,34  185,00  0,00  0,00  0,00
Chwastox Turbo 340 SL  2,50  30,00  75,00  2,50 30,00  75,00
4. Razem koszty specjalistyczne   zł  34,20   zł  38,00  45,60
A. Specjalistyczne wydatki  34,20 38,00 45,60
Sznurek  0,90  38,00  34,20  1,00 38,00 38,00  1,20 38,00 45,60
5. Razem inne koszty  0,00  0,00  0,00
Koszt bezpośredni prod. 1 dt  33,12  32,53  29,32
Nadwyżka bezpośr. bez dopłat  597,00  856,60  1245,60
Razem koszty pośrednie  1250,40  1407,20 1551,06
k. ogólnogosp. 10% koszt. bezpośrednich  82,80  113,84  131,94
ciągnik – własny  10,00 75,76  757,60  11,00  75,76  833,36  12,09  75,76  909,12
Prasa do słomy – usługa  0,70 200,00  140,00 0,80  200,00  160,00  0,90  200,00  180,00
kombajn zbożowy – usługa  0,90 300,00  270,00  1,00  300,00 300,00  1,10  300,00 330,00
Razem koszty ogółem  2078,40      2545,60      2870,46
Koszt produkcji 1 dt  83,14  72,73      63,79
Dochód z działalności bez dopłat  -653,40  -550,60  -305,46
Dopłaty do produkcji  1034,34  1126,79      1126,69
Dochód z działalności  380,94  576,19      821,33
Wskaźnik opłacalności  118,33%  122,63%      128,61%

Uwagi do kalkulacji

Cena zakupionego materiału siewnego – październik 2017 r. Cena ziarna dotyczy średniej ceny w województwie mazowieckim na podstawie notowań w okresie 11-18 maja 2018 r. prowadzonych przez MRiRW w ramach Zintegrowanego Systemu Rolniczej Informacji Rynkowej. W wariancie I do kosztów materiału siewnego z własnego zbioru należy doliczyć opłatę uiszczaną na rzecz hodowcy zgodnie z ustawą o ochronie prawnej odmian roślin z 26 czerwca 2003 r.

Dopłaty do produkcji obejmują płatności bezpośrednie, dopłatę do paliwa rolniczego oraz w wariantach II i III dopłaty do materiału siewnego. Stawki płatności bezpośrednich i dopłat do materiału siewnego za 2017 r. (JPO – 461,55 zł/ha, płatność za zazielenienie 309,77 zł/ha, płatność dodatkowa 177,02 zł/ha, dopłaty do materiału siewnego 92,45 zł/ha). Dopłata do paliwa 86 zł/ha.

Powyższa tabela dostarcza bardzo dokładne obliczenia wykonane przez mazowieckich doradców. Zaprezentowana kalkulacja, to prawie proces technologii uprawy żyta. Podobnie jak w wypadku obliczeń doradców z opolskiego, dochód z działalności jest ujemny. Po raz kolejny okazuje się, że dopłaty obszarowe do produkcji rolniczej pozwalają rolnikom uzyskać dodatni wskaźnik opłacalności (powyżej 100%).

Czy artykuł był przydatny?

Kliknij na gwiazdkę, by zagłosować

Ocena 5 / 5. Liczba głosów 1

Na razie brak głosów. Możesz być pierwszy!

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *