Kalkulacja uprawy kukurydzy. Teoria kontra rzeczywistość.
fot. Tadeusz Śmigielski

Kalkulacja uprawy kukurydzy. Teoria kontra rzeczywistość.

Rolnicy uprawiający kukurydzę wiedzą, że wysokość plonów zależy od warunków atmosferycznych i regionu, w którym się ją uprawia

Kalkulacja uprawy kukurydzy, którą sporządzali doradcy w różnych częściach kraju tym razem odbiegła od rzeczywistości. Ale jak to bywa z kalkulacjami, są to obliczenia teoretyczne, pokazujące jedynie metodykę obliczania kosztów i przewidywany wynik ekonomiczny.

Trwająca przez trzy miesiące susza w niektórych regionach Polski obniżyła plony o połowę lub więcej. A problem był nie w wysokich temperaturach lecz w braku opadów w czasie rozwoju roślin. Warto jednak przeanalizować metodykę sporządzania kalkulacji i dostosować ją do realnych warunków swojego gospodarstwa. W materiale pokazujemy obliczenia sporządzone dla uprawy kukurydzy na ziarno.

Kalkulacja uprawy kukurydzy

fot. Tadeusz Śmigie

Dojrzała kolba kukurydzy

Kalkulacja uprawy kukurydzy na ziarno

Porównanie dotyczy kalkulacji Mazowieckiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego, Dolnośląskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego, Wielkopolskiej Izby Rolniczej, Opolskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego, Zachodniopomorskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego. Trzeba tu podkreślić, że w województwach zachodnich kukurydza plonuje i dojrzewa najlepiej ze względu na wyższą ilość opadów i korzystniejszą temperaturę. W regionach o krótkim okresie wegetacji i niższych średnich temperaturach kukurydza uprawiana na ziarno nie zawsze dojrzewa.

Mazowiecki Ośrodek Doradztwa Rolniczego

Kalkulacja uprawy kukurydzy na ziarno została przygotowana przez doradców w trzech wariantach różniących się wysokością założonych plonów.

Wariant I 60 dt/ha,

Wariant II  80 dt/ha

Wariant III  100 dt/ha

Razem wartość produkcji

4920,00

6560,00

8200,00

Razem koszty bezpośrednie

2733,60

3351,45

3981,65

Razem koszty pośrednie

1708,24

1905,79

2074,57

Razem koszty ogółem

4441,84

5257,24

6056,22

Koszt produkcji 1 dt

74,03

65,72

60,56

Dochód z działalności bez dopłat

478,16

1302,77

2143,79

Dopłaty do produkcji

1034,34

1034,34

1034,34

Dochód z działalności

1512,50

2337,11

3178,13

Wskaźnik opłacalności

134,05%

144,46%

152,48%

Do kalkulacji mazowieccy doradcy załączyli uwagi:

  • Cena zakupionego materiału siewnego – luty 2018 r,

  • Cena ziarna kukurydzy dotyczy średniej ceny w województwie mazowieckim na podstawie notowań w okresie 11-18 maja 2018 r.,

  • Dopłaty do produkcji obejmują stawki płatności bezpośrednich na poziomie 2017 r. (JPO – 461,55 zł/ha, płatność za zazielenienie – 309,77 zł/ha, płatność dodatkowa – 177,02 zł/ha), do paliwa – 86 zł/ha.

kalkulacja uprawy kukurydzy

fot. Tadeusz Śmigielski

Może popada?

Dolnośląski ODR

Specjaliści z DODR przyjęli do kalkulacji następujące założenia: klasa bonitacyjna – IIIa, IVa, średnia cena skupu z czerwca, legalne ŚOR , sprzęt do uprawy własny. Gospodarstwo płaci podatek rolny – 131,23 zł od 1 ha. Wyliczenie zawiera dopłatę JPO i zazielenienie, ponadto przy powierzchni 3-30 ha UR przysługuje płatność dodatkowa – 177,02 zł/ha. Dochód wzrośnie jeżeli rolnik skorzysta ze zwrotu podatku akcyzowego na paliwo rolnicze 1 zł/litr.
Przy założonym plonie 85 dt/ha wartość produkcji wyliczono na 6 421,27 zł. Koszty bezpośrednie – 2 226,37 zł. Nadwyżka bezpośrednia będąca różnicą między wartością produkcji a kosztami bezpośrednimi – 4 194,90 zł. Koszty pośrednie zawierające m.in. kombajnowanie, dosuszanie ziarna, paliwo, itp. wyniosły 2 578,35 zł. Ogółem koszty na 1 ha kształtują się na poziomie 4 804,72 zł. Dochód z działalności z dopłatami wyniósł 1 616,55 zł a bez dopłat – 845,23 zł. Koszt produkcji 1 dt bez wyceny pracy własnej – 56,53 zł.

Opolski ODR

Bardzo ciekawą tabelę przygotowali swoim klientom doradcy z Opolskiego ODR. Przedstawiają w niej nie tylko szczegółowe wyliczenia, lecz w sposób poglądowy pokazują skąd wzięły się one wzięły i z czego wynikają. Można powiedzieć, że kalkulacja uprawy kukurydzy jest swojego rodzaju ściągą dla rolników. Najważniejsze jest jednak to, że każdy sposób, który przybliża rolnikom metodykę sporządzenia kalkulacji jest dobry.

L.P. Wyszczególnienie Wartość zł % udział kosztów Wartość zł % udział kosztów Wartość zł % udział kosztów
P

Plon (dt)

60,00

75,00

90,00

Cz

Cena zbytu 1 dt

65,00

65,00

65,00

A

Wartość produkcji (P*Cz)

3900,00

4875,00

5850,00

1

Materiał siewny

584,00

14,6%

584,00

12,3%

584,00

10,7%

2

Nawozy

752,60

18,9%

949,20

20,0%

1078,50

19,7%

3

Środki Ochrony Roślin

237,50

6,0%

397,50

8,4%

589,85

10,8%

4

Inne koszty specjalistyczne

0,00

0,0%

0,00

0,0%

0,00

0,0%

B

Koszty bezpośrednie (1+2+3+4)

1574,10

39,5%

1930,70

40,6%

2252,35

 41,2%
C

Nadwyżka bezpośrednia bez dopłat (A-B)

2325,90

2944,30

3597,65

Koszty pracy maszyn własnych

421,69

10,6%

447,79

9,4%

500,09

 9,1%

Koszty usług rolniczych

1615,00

40,5%

1960,00

41,3%

2270,00

 41,5%

Podatki i ubezpieczenia

218,58

5,5%

218,58

4,6%

218,58

 4,0%

Pozostałe koszty

157,41

3,9%

193,07

4,1%

225,24

 4,1%
 D

Koszty pośrednie (1+2+3+4)

2412,69

60,5%

2819,45

59,4%

3213,90

 58,8%
 E

Koszty całkowite (B+D)

3986,79

4750,15

5466,25

 F

Koszty prod. 1 dt (E/P)

66,45

63,34

60,74

 G

Dochód rolniczy netto bez dopłat (A-E

-86,79

124,85

383,75

Dopłaty

948,34

948,34

948,34

 H

Dochód rolniczy całkowity (G+1)

861,55

1073,19

1332,09

 I

Wskaźnik opłacalności bez dopłat

97,82%

102,63%

107,02%

 J

Wskaźnik opłacalności z dopłatami

121,61%

122,59%

124,37%

kalkulacja uprawy kukurydzy

fot. Tadeusz Śmigielski

I po żniwach

Zachodniopomorski ODR

Kalkulacja uprawy kukurydzy na ziarno przygotowana przez fachowców od ekonomiki w Zachodniopomorskim ODR dotyczy obliczeń przy założonym plonie 60 dt/ha. Koszty bezpośrednie skalkulowano na kwotę 2 520,00 zł. Na koszty te składa się materiał siewny – 660,00 zł, nawozy mineralne i dolistne – 1240,00 zł oraz środki ochrony roślin – 620,00 zł. Kolejną pozycją są koszty pozostałe, które wyniosły 1802,50 zł. W skład kosztów pozostałych weszły koszty uprawy i zbioru – 1087,00 zł, koszty specjalistyczne – 332,50 zł oraz koszty ogólne – 383,00 zł. Tak więc ogółem koszty osiągnęły kwotę – 4322,50 zł. Wartość produkcji została skalkulowana na kwotę 3900,00 zł przy cenie skupu 65,00 zł/dt. Z obliczeń wynika, że nadwyżka bezpośrednia osiągnęła pułap 1380,00 zł natomiast dochód z produkcji okazał się ujemny i wyniósł -422,50 zł. Wynik kalkulacji „ratują” dopłaty bezpośrednie w kwocie 771,32 zł (JPO + płatność za zazielenienie), co ostatecznie kształtuje dochód rolniczy na poziomie 349,00 zł. Wyliczony wskaźnik opłacalności 108,07% nie nastraja optymistycznie. Kalkulacja uprawy kukurydzy na ziarno została sporządzona według relacji cenowych w III kwartale 2018 r.

Wielkopolska Izba Rolnicza

Tradycyjnie, podobnie jak inne obliczenia sporządzone przez WIR, kalkulacja uprawy kukurydzy jest bardzo szczegółowa.  Aby otrzymać wyniki dla swojego gospodarstwa wystarczy, że rolnik podstawi do tabeli swoje dane. 

Nakład Jednostka Ilość Cena Wartość
1. Materiał siewny j.s. 50 tys 1,8 240,00 432.00
2. Nawożenie
Saletra amonowa dt 5 116,96 584,80
Polifoska 6-20-30 dt 5 160,79 803,95
Ca/Mg co 4 lata t 4 122,00 122,00
Razem nawożenie 1510,75
3. Ochrona roślin
Traxor 600 EC kg(l) 2 29,00 58,00
Maister Power 42,5 OD kg(l) 1,5 128,00 192,00
Proteus 110 OD kg(l) 0,5 102,00 51,00
Razem ochrona 301,00
4. Inne
Razem inne 0,00
5. Usługi
Siew punktowy godz. 0,8 135,00 108,00
Zbiór kombajnowy godz. 1,1 336,00 369,60
Dosuszanie %/t 16% x 8t 8,78 1123,84
Wapnowanie co 4 lata godz. 0,5 225,oo 28,13
Razem usługi 1521,57
6. Praca ciągnika
Uprawa ścierniska godz. 1 54,95 54,95
Orka zimowa godz. 3 54,95 164,86
Bronowanie godz. 0,6 47,72 28,63
Wysiew nawozów (3x) godz. 2,1 40,48 85,01
Uprawa przedsiewna godz. 1,5 47,72 71,58
Opryski (2x) godz. 1,8 40,48 72,87
Odbiór ziarna godz. 1 47,72 47,72
Transport zewnętrzny godz. 2 47,72 95,44
Razem praca ciągnika godz. 13 621,05
7. Podatek 173,20
8. Ubezpieczenie uprawy 64,21
9. OC rolników 3,90
Razem koszty bezpośrednie 4627,68
10. Koszty ogólnogospodarcze 1037,04
w tym amortyzacja 666,60
11. Koszty pracy ludzkiej godz. 28 15.00 420,00
SUMA KOSZTÓW 6084,72
Wartość produkcji
Produkt główny (netto) dt 80 66,89 5351,20
Ryczałtowy zwrot VAT % 7 4,68 374,58
Cena brutto zł/dt 71,57
Koszt produkcji ziarna zł/dt 64,65
Przychód (ziarno) 5725,78
Dopłata bezpośrednia zł/ha 912,94
RAZEM PRZYCHÓD 6638,72
Wynik finansowy zł/ha 554,00
Zdolność odtworzenia majątku gospodarstwa % 183,11

Posłowie

Kalkulacje sporządzane przez wymienione jednostki różnią się oczywiście od siebie, ale to zleży od specyficznych dla danego regionu czynników uwzględnianych przy sporządzeniu obliczeń. Kłopotem dla rolnika może być porównanie poszczególnych wartości ze względu na inne nazewnictwo danych. Ujednolicenie terminologii z pewnością przyczyniłoby się do lepszego zrozumienia i stosowania kalkulacji w praktyce rolniczej. O zrozumiałych  dla rolnikach terminach ekonomicznych pisaliśmy m.in. w materiale https://www.agrofakt.pl/koszty-ogolnogospodarcze-wynik-ekonomiczny/

Ceny żywca wieprzowego na równi pochyłej

Hodowcy alarmują, że jest coraz gorzej! Wieprzowina tanieje, a ceny pasz idą w górę!

16 stycznia 2019

Koniunktura w rolnictwie – czego się spodziewać?

Czy niekorzystna koniunktura w rolnictwie się utrzyma?

22 stycznia 2019