Metody na chów ekologiczny świń
Chów ekologiczny świń w Polsce to głównie chów na głębokiej ściółce oraz system otwarty. Pierwsze rozwiązanie opiera się na stosowaniu ściołu słomiastego, bądź trocinowego i jego nieprzerwanej akumulacji w kojcu, aż do końca okresu tuczu. Drugi na zarządzaniu grupą technologiczną na zamkniętym terenie w budkach. Czym jest głęboka ściółka, jakie są zagrożenia chowu otwartego – o tym przeczytasz w artykule.
Chów ekologiczny świń na głębokiej ściółce ma kilka odmian. Ta przeznaczona do porodu i odchowu prosiąt znamy jako system familijny. Opiera się on na wspólnym utrzymaniu loch z prosiętami do 90 dnia od oproszenia. Wariant ten wprowadzono, opierając się na strukturze stad dziko żyjących świń oraz eliminowaniu problemów związanych z odsadzeniem i zaburzeniami hierarchii grupy. System pozwala na wyeliminowanie z produkcji aż dwóch etapów technologicznych: warchlakarni oraz sektora krycia. Odsadzenie prosiąt następuje w ok. 56. dniu życia.
Spis treści
Chów ekologiczny świń na głębokiej ściółce – dlaczego warto?
Głęboka ściółka najczęściej wykonana jest ze słomy w balotach. Słomę systematycznie dodaje się wraz z okresem tuczu, a następnie obornik jest usuwany po zakończonym cyklu produkcyjnym. Krótko mówiąc system ten jest mało pracochłonny i wymaga niskich nakładów inwestycyjnych.
Chów ekologiczny świń na głębokiej ściółce, zarówno dla loch, jak i dla tuczników, to korzystne rozwiązanie. Bądź co bądź w ten sposób tworzymy warunki dobrostanu zwierząt. System ten zaspokaja wszystkie potrzeby behawioralne świń, oraz ogranicza lub nawet całkowicie eliminuje schorzenia kończyn, a te często obserwujemy w systemach bezściołowych. Utrzymanie świń na głębokiej ściółce poprawia komfort termiczny w środowisku chowu, jak również przyczynia się do ograniczenia emisji amoniaku i odorów. Świnie utrzymywane w takich warunkach środowiskowych charakteryzują się lepszym samopoczuciem i zdrowotnością.
Chów ekologiczny świń na głębokiej ściółce, zarówno dla loch, jak i dla tuczników, jest korzystnym rozwiązaniem.
Jak głęboka ściółka wpływa na produkcję?
Jak wiemy z badań, chów na głębokiej ściółce wywołuje inne zachowania świń w porównaniu do zwierząt utrzymywanych w systemie rusztowym. Stwierdzono bowiem, że świnie badane na głębokiej ściółce uzyskiwały lepsze wskaźniki produkcyjne w porównaniu ze zwierzętami na rusztach.
Po roku 2005 wzrosła liczba stad trzody chlewnej utrzymywanych w systemie otwartym (ang. outdoor pig production). Większość zastosowań tego typu systemu utrzymania świń można spotkać w regionie południowej i wschodniej Anglii. Świnie w budkach utrzymuje się również w Danii, Francji, Niemczech oraz Szwecji.
System otwarty w chowie trzody chlewnej
System otwarty polega na grupowym lub indywidualnym utrzymaniu wszystkich, bądź wybranych grup technologicznych, na ograniczonym terenie z wykorzystaniem przestawnych budek. Zapewniają one zwierzętom ochronę przed niekorzystnymi warunkami środowiska. W rzeczywistości ta metoda utrzymania świń wymaga dobrego zarządzania stadem i wykwalifikowanego personelu.
Lochy utrzymywane w systemie otwartym w porównaniu do warunków produkcyjnych pobierają więcej paszy. Rodzą średnio o 1,5 prosięcia mniej, a wymiana stada jest wyższa o 10%. Produkcję nastawia się na wprowadzenie ras odpornych na skrajne temperatury (wysokie oraz niskie). Rzecz jasna lochy powinny charakteryzować się dobrze wykształconym instynktem macierzyńskim oraz wytrzymałością.
Ryzyko chorób w systemie otwartym
System otwarty to dobry sposób na chów ekologiczny świń, ale nie pozbawiony ryzyka. Zwierzęta utrzymywane w systemie otwartym częściej chorują, zakażają się i zarażają. Najczęstszym pasożytem występującym u świń w systemie otwartym jest Ascaris suum oraz Fasciola hepatica.
Aby ograniczyć występowanie chorób w tego typu technologii chowu należy:
- po pierwsze wprowadzić program szczepień przeciwko parwowirozie, różycy, zakażeniu Clostridium spp. oraz Escherichia coli;
- po drugie stosować programy przeciwpasożytnicze;
- jak również przeprowadzać rotację grup zwierząt (na całym obszarze oraz w miejscach krycia).
Ponadto bezwzględnie należy:
- zapobiegać wystąpieniu kokcydiozy;
- wprowadzać program bioasekuracji;
- regularnie przenosić budki lub wiaty z miejsc, gdzie utrzymywane są zwierzęta;
- usuwać ściółkę (szczególnie w okresie przenoszenia wiat).
Utrzymanie obsady a chów ekologiczny świń
Aby chów ekologiczny świń był nie tylko teorią, ale też realnymi działaniami w gospodarstwie, przestrzega się kilku zasad rolnictwa ekologicznego. Nie zawsze wystarczy głęboka ściółka czy budki. Wbrew pozorom podstawą jest utrzymywanie takiej obsady zwierząt, by nie przekroczyć 170 kg N pochodzącego z nawozów naturalnych na 1 ha UR.
Na przycinanie ogonów w pierwszych trzech dniach życia pozwala się jedynie wtedy, gdy praktyki te poprawiają: zdrowie, dobrostan lub higienę zwierząt gospodarskich. Zabiegi te mogą być stosowane jedynie po uzyskaniu zgody właściwego terytorialnie IJHARS i przeprowadzone przez wykwalifikowany personel.
Lokalizacja budynków, wybiegów i pastwisk to jedno z ważniejszych elementów potwierdzających ekologiczny chów świń.
Chów ekologiczny świń – jakie warunki zapewnić?
Lokalizacja budynków, wybiegów i pastwisk to jedno z ważniejszych elementów potwierdzających ekologiczny chów świń.
Wybierając lokalizację budynku inwentarskiego, wybiegu, pastwiska zwróćmy uwagę nade wszystko na:
- odległość od dużych gospodarstw konwencjonalnych zajmujących się podobną produkcją zwierzęcą. Istnieje ryzyko przenoszenia chorób przez gryzonie,
- odległość od lasu, zwłaszcza w przypadku chowu świń. Sąsiedztwo lasu ze względu na bytujące tam dziki stanowić może zagrożenie ASF,
- stan podłoża na wybiegach – nie może być podmokły ani bagienny.
W pomieszczeniach podłoga musi być gładka, ale nie śliska. Warto podkreślić, że zwierzęta muszą mieć zapewniony dostęp do strefy legowiskowej, która jest wyłożona ściółką. Ściółka może być ulepszona i wzbogacona dowolnymi produktami mineralnymi dopuszczonymi jako nawóz lub środek poprawiający żyzność gleby do stosowania w produkcji ekologicznej.
Przygotowanie wybiegu dla loch
Lochy utrzymuje się w grupach, z wyjątkiem końcowego okresu ciąży i w okresie karmienia. Wtedy świnie muszą mieć możliwość swobodnego poruszania się na swoich wybiegach a ich ruchy mogą być ograniczane tylko przez krótki czas. Lochom należy zapewnić słomę lub inny odpowiedni naturalny materiał (w wystarczającej ilości), aby umożliwić im zbudowanie gniazda. Ponadto wybiegi powinny być podzielone na część legowiskową i gnojową oraz spełniać ich naturalną potrzebę rycia. Co więcej, wybiegi muszą spełniać wymogi dobrostanu świń i jeżeli jest to możliwe, preferuje się obszary pokryte drzewami lub lasy.
Utrzymanie świń w systemie otwartym jest alternatywą, także w naszych, krajowych warunkach. Należy zdać sobie sprawę, że nigdy nie zastąpi ono dobrze funkcjonujących klasycznych (alkierzowych) systemów utrzymania, ale może wypełnić rynkową lukę w przypadku produkcji ekologicznej i dotyczyć niewielkich gospodarstw o niskim poziomie mechanizacji.
| Kategoria | Utrzymanie świń |
| Problematyka | Chów ekologiczny |
| Słowa kluczowe | Głęboka ściółka, chów ekologiczny świń |
Obserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!
