Stawki płatności bezpośrednich od 2023

17 października 2022, Sławomir Głuszek

Stawki płatności bezpośrednich wbrew obawom wielu producentów nie spadną. Wręcz przeciwnie, będą one stopniowo rosły w kolejnych latach. Realizacja tego będzie realizowana w ramach mechanizmu wyrównywania stawek płatności bezpośrednich pomiędzy państwami członkowskimi.

Spis treści

Reklama

Stawki dopłat będą systematycznie rosnąć, nie spadną

Obawy rolników wzbudziły informacje przedstawiane w niektórych mediach. Podawały one, że nastąpi obniżenie wysokości płatności bezpośrednich po 2022 r. W szczególności miałoby to dotyczyć płatności podstawowej, czyli odpowiednika obecnej jednolitej płatności obszarowej.
Wbrew nieprawdziwym doniesieniom medialnym, szacunkowa stawka płatności podstawowej w Polsce będzie miała wysokość 116 EUR/ha. W przeciwieństwie do niej w roku bieżącym wysokość jednolitej płatności obszarowej wynosiła 107 EUR/ha. Będzie ona rosła co roku, by w 2026. osiągnąć wysokość 120 EUR/ha. Z kolei przewidywana suma stawek płatności podstawowej i średniej stawki ekoschematów osiągnie wartość zbliżoną do sumy stawki JPO i płatności za zazielenienie, która wynosi 180 EUR/ha.

Jakie stawki płatności bezpośrednich?

Szczegóły co do wysokości projektowanych stawek płatności bezpośrednich na lata 2023–2027 zostały podane w Planie Strategicznym WPR. Jednakże stawki dopłat będą określane corocznie po zakończeniu naboru wniosków. Podstawą wyliczenia będą dane zadeklarowane przez rolników i zweryfikowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Mechanizm wyrównania płatności bezpośrednich?

Wiele państw członkowskich chciało całkowicie zrezygnować z wyrównywania płatności bezpośrednich. Ważnym czynnikiem wpływającym na ilość środków dostępnych w ramach Wspólnej Polityki Rolnej okazało się wystąpienie Wielkiej Brytanii z UE. Jej wyjście wymusiło wprowadzenie ograniczeń w wydatkach UE na WPR. Jednakże wyrównanie stawki na płatności bezpośrednie było jednym z najważniejszych dla Polski postulatów związanych z perspektywą finansową 2021–2027. I to zarówno w ramach negocjacji dotyczących reformy Wspólnej Polityki Rolnej (WPR), jak i negocjacji dotyczących samych wieloletnich ram finansowych.

Porozumienie w sprawie dopłat osiągnięto na forum UE w lipcu 2020 r. W jego ramach określono mechanizm tzw. konwergencji zewnętrznej, który określa tempo i skalę wyrównywania płatności bezpośrednich pomiędzy państwami członkowskimi UE.
Sam mechanizm konwergencji zewnętrznej polega na stopniowym wyrównywaniu płatności bezpośrednich. Następuje następująco:

w tych państwach członkowskich, w których płatności bezpośrednie na hektar wynoszą mniej niż 90% średniej unijnej, różnica między obecną średnią wysokością ich płatności bezpośrednich a 90% średniej UE zostanie zmniejszona o 50% w sześciu równych etapach, począwszy od 2022 r.
ponadto wszystkie państwa członkowskie będą mieć poziom płatności wynoszący co najmniej 200 EUR na hektar w 2022 r. i wszystkie państwa członkowskie osiągną co najmniej 215 EUR na hektar do 2027 r.
konwergencję sfinansują proporcjonalnie wszystkie państwa członkowskie.

Dlatego w wyniku mechanizmu konwergencji, w Polsce średnie stawki wsparcia bezpośredniego w przeliczeniu na hektar będą wzrastać w kolejnych latach.

Płatności bezpośrednie — jakie czynniki wpływają na stawki

Zwiększeniu poziomu płatności bezpośrednich w Polsce sprzyjają takie czynniki jak transfer środków między filarami WPR i Przejściowe Wsparcie Krajowe.

Transfer środków między filarami WPR to możliwość, z jakiej Polska korzysta już od 2014 r. W celu zwiększenia poziomu płatności bezpośrednich pula środków na płatności bezpośrednie jest zasilana środkami z II filaru (rozwój obszarów wiejskich) w maksymalnej wysokości dopuszczonej przepisami UE (25%). Pozwala to na znaczące zmniejszenie różnicy między średnią wysokością wsparcia bezpośredniego w Polsce względem średniej w UE. Od 2023 r. Polska zwiększy do 30% poziom transferu. Transferowana kwota sięgnie wtedy około 396 mln EUR rocznie.
Dzięki temu całkowita pula środków UE na płatności bezpośrednie w latach 2023–2027 wyniesie ok. 17,33 mld EUR. Będzie ona wyższa niż w poprzednich pięciu latach. Jednakże kwota ta nie obejmuje ewentualnego transferu środków na 2027 r. Zakładając, że wysokość transferu z II filaru WPR wyniesie tak jak obecnie 396 mln EUR, to kwota ta może wzrosnąć do ok. 17,72 mld EUR.

Polska stosuje i będzie stosowała Przejściowe Wsparcie Krajowe. Źródłem jego finansowania jest budżet krajowy. W jego ramach corocznie na Uzupełniającą Płatność Podstawową trafi ok. 400 mln PLN. Ponadto nastąpi zwiększenie środków na płatność redystrybucyjną i rozszerzenie tej płatności na gospodarstwa o wielkości 1–2 ha. Na skutek tego od 2023 r., średni poziom wsparcia na hektar dla ponad 97% gospodarstw (o wielkości do 50 ha) będzie równy lub wyższy od średniej unijnej.

Źródło: www.gov.pl