Kiszonka kukurydziana a stres suszy

Kiszonka kukurydziana a stres suszy

Wielkość spadku plonu kukurydzy zależy m.in. od fazy rozwojowej, w jakiej wystąpiła susza. A jak odczuwa to kiszonka kukurydziana?

Wielkość spadku plonu zależy od fazy rozwojowej, w jakiej wystąpił stres suszy, a także temperatury, dotkliwości i trwałości stresu. Wysoka temperatura i stres wodny zwiększają ponadto intensywność oddychania roślin, zmniejszając wydajność fotosyntezy. A jak odczuwa to kiszonka kukurydziana?

Począwszy od ok. 2 tygodni przed wiechowaniem, kukurydza wchodzi w okres tworzenia plonu, którego wielkość zależy od dostępu do wody. Ciągły niedobór wody i więdnięcie roślin w tym okresie, spowodowane stresem suszy, może zmniejszać plon o 3–4% dziennie. W okresie 2 tygodni następujących po wiechowaniu silny stres może zmniejszyć wydajność roślin nawet do 6% dziennie.

Niski udział kolb (powinien wynosić ok. 50% masy rośliny), przekroczenie optymalnej fazy zbioru na kiszonkę oraz zaschnięte rośliny nie gwarantują uzyskanie w tym roku dobrej jakości kiszonki z kukurydzy.

Długotrwały stres suszy wpływa także na proces zapylania. Głównie poprzez osłabienie wydłużenia znamion słupków. Dodatkowo po wydostaniu się znamion z pochew liściowych, w warunkach deficytu wody i niskiej wilgotności powietrza, następuje szybkie ich wysychanie i po opadnięciu pyłku z wiech nie dochodzi do zapylenia. W warunkach stresu termicznego (temperatura powyżej 35°C) żywotność pyłku jest słabsza, następuje również jego szybsze dojrzewanie i osypywanie.

Kiszonka kukurydziana – co jest ważne

W 2015 r. we wszystkich miesiącach wegetacji kukurydzy wystąpił deficyt wody, zwłaszcza pod koniec lipca i w sierpniu, gdy suma opadów dla Wrocławia stanowiła jedynie 9% średniej z wielolecia. Dodatkowo na stres suszy nałożył się stres termiczny, gdyż w sierpniu temperatura powietrza przekroczyła 30°C niemal w co drugim dniu tego miesiąca. Susza i stres termiczny miały charakter długoterminowy i wpłynęły na wielkość i jakość plonu kukurydzy przeznaczonej na kiszonki.

Wartość pokarmowa kukurydzy na kiszonki zależy od udziału kolb i zawartości suchej masy w roślinach. W przeciętnych warunkach pogodowych wraz z rozwojem, inaczej niż u innych gatunków paszowych, polepsza się jakość paszy z kukurydzy (rys. 1).

kiszonka kukurydziana

Rys. 1. Zmiana składu chemicznego i wartości energetycznej paszy z kukurydzy w zależności od dojrzałości ziarna

Termin zbiorów

Zmiany zachodzące w dojrzewających kolbach kukurydzy wpływają na skład chemiczny paszy. Optymalny termin zbioru kukurydzy na kiszonki z całych roślin przypada na dojrzałość wczesno-woskową do woskowej, co można określić na podstawie tzw. linii mlecznej, która rozgranicza część płynną od stałej ziarniaka i determinuje dojrzałość ziarniaka (rys. 2). Podczas zbioru rośliny powinny być zielone, niezaschnięte (ang. stay green). Zawartość suchej masy zbioru powinna wynosić 280–350 g/kg-1 (w kolbach w zakresie od 450 do 500 g/kg-1). W optymalnym terminie i warunkach zbioru surowiec ma wysoką wartość paszową i dobrze się zakisza.

W 2015 r. warunki pogodowe (stresy termiczne i suszy) spowodowały, że na wielu plantacjach znaczny procent roślin kukurydzy nie zawiązał kolb lub rośliny szybko zakończyły wegetację i zaschły w połowie sierpnia.

Decydując się na zbiór, należy uwzględnić ryzyko, że kiszonka kukurydziana nie osiągnie optymalnych parametrów jakościowych.

Jak podnieść jakość paszy?

W tych trudnych warunkach jakość paszy można podnieść poprzez:

  • Dodatek innych pasz węglowodanowych o wyższej zawartości wody (w większości rozwiązanie nierealne z organizacyjnego punktu widzenia) bądź konserwantów biologicznych lub chemicznych. Gospodarstwa uprawiające buraki cukrowe, jeżeli umowy kontraktacyjne zostały zawarte na dostawę korzeni buraków we wrześniu, mogą wykorzystać do tego celu liście buraczane.
  • Drobne cięcie kukurydzy, sieczka o długości 5–10 mm.
  • Zbiór sieczkarniami wyposażonymi w wałki zgniatające tzw. corn craker.
  • Dobre ugniecenie biomasy w silosie i szczelne przykrycie w celu zapewnienia warunków beztlenowych.
Kiszonki z kukurydzy_wykres 1

Położenie linii mlecznej w zależności od dojrzałości ziarniaka kukurydzy

***

Więcej na temat kiszonki z kukurydzy możecie przeczytać na forum rolniczym AgroFoto.pl.

Czym się kierować przy wyborze odmiany? [Agrotechnika zbóż ozimych, cz.2]

Decyzja o wyborze konkretnej odmiany zbóż nie jest prosta. Czym się kierować, by potem nie żałować?

12 września 2018

Przyczyny i objawy zatruć u świń

Wiele zatruć przebiega bardzo podobnie. Jak zdiagnozować przyczynę?

18 września 2018

Jesienna ochrona zbóż przed chwastami [Agrotechnika zbóż ozimych, cz.3]

Chwasty konkurują ze zbożem o wodę oraz składniki pokarmowe. Rozpocznij walkę z nimi już jesienią!

14 września 2018